Άδωνις Γεωργιάδης: AI κατά της υπερσυνταγογράφησης και νέος οργανισμός αξιολόγησης φαρμάκων

Νέα εργαλεία για τον περιορισμό της υπερσυνταγογράφησης και τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης προωθεί το Υπουργείο Υγείας, με την αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση και την εφαρμογή φίλτρων που θα εντοπίζουν συνταγές οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στα εγκεκριμένα χαρακτηριστικά των φαρμάκων. Παράλληλα, δρομολογείται η δημιουργία νέου οργανισμού για την αξιολόγηση των φαρμάκων, με στόχο να εξετάζονται η θεραπευτική τους αξία, το όφελος για τους ασθενείς και η επίδρασή τους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, σε συνάρτηση με το κόστος τους.

Τις παρεμβάσεις αυτές παρουσίασε ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, κατά τη συμμετοχή του στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 10 Ιουλίου στο Λαγονήσι. Πρόκειται για την ετήσια διεθνή διοργάνωση του βρετανικού εβδομαδιαίου περιοδικού, όπου συζητούνται οι πολιτικοοικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα και διεθνώς, καθώς και οι σχετικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη και οι οικονομίες τους.

Ο Υπουργός Υγείας συμμετείχε στη θεματική ενότητα για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και την αξιοποίηση της καινοτομίας, όπου αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις αλλαγές που σχεδιάζονται για τη συνταγογράφηση και την αξιολόγηση των θεραπειών.

Τεχνητή νοημοσύνη για τον έλεγχο της συνταγογράφησης

Ο έλεγχος της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης περιλαμβάνει την αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία, όπως εξήγησε ο Άδωνις Γεωργιάδης, θα μπορούν να αναγνωρίζουν ασυνήθιστα πρότυπα και περιπτώσεις που ενδέχεται να συνδέονται με υπερβολική ή μη ενδεδειγμένη συνταγογράφηση.

Περαιτέρω, ο Υπουργός Υγείας ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη νέος διαγωνισμός για την ενσωμάτωση των σχετικών συστημάτων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα συνταγογράφησης. Στόχος είναι να ενισχυθεί ο έλεγχος και να περιοριστούν φαινόμενα υπερσυνταγογράφησης και παράτυπων πρακτικών.

Στις άμεσες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η ενεργοποίηση του φίλτρου SPC, η οποία, όπως ανέφερε ο Άδωνις Γεωργιάδης, προγραμματίζεται για την εβδομάδα που ξεκινά στις 13 Ιουλίου. Το φίλτρο θα ελέγχει κατά πόσο η συνταγογράφηση είναι συμβατή με την Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, δηλαδή το εγκεκριμένο κείμενο που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις θεραπευτικές ενδείξεις, τη δοσολογία, τον τρόπο χορήγησης, τις αντενδείξεις και τις προφυλάξεις για κάθε φάρμακο.

Με αυτόν τον τρόπο, το ηλεκτρονικό σύστημα θα μπορεί να εμποδίζει εκ των προτέρων συνταγές που αποκλίνουν από συγκεκριμένους εγκεκριμένους κανόνες, αντί ο έλεγχος να πραγματοποιείται μόνο εκ των υστέρων. Σύμφωνα με τον Υπουργό Υγείας, η εφαρμογή του φίλτρου αναμένεται να μπλοκάρει σημαντικό αριθμό περιπτώσεων υπερσυνταγογράφησης.

Νέος οργανισμός για την αξιολόγηση των φαρμάκων

Ο έλεγχος της συνταγογράφησης αποτελεί τη μία πλευρά των παρεμβάσεων που σχεδιάζει το Υπουργείο Υγείας. Η δεύτερη αφορά την αξιολόγηση των ίδιων των φαρμάκων, ώστε η αποζημίωσή τους να συνδέεται με το θεραπευτικό αποτέλεσμα που προσφέρουν και την επίδρασή τους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Όπως ανακοίνωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης, προγραμματίζεται η δημιουργία νέου Οργανισμού, ο οποίος θα εξετάζει όλα τα φάρμακα με βάση τη σχέση κόστους - οφέλους. Στην αξιολόγηση θα λαμβάνονται υπόψη η πραγματική προσφορά κάθε θεραπείας στους ασθενείς, τα αποτελέσματά της και η επιβάρυνση που συνεπάγεται για το σύστημα υγείας.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο Υπουργός Υγείας, η σχετική νομοθεσία αναμένεται να είναι έτοιμη εντός Ιουλίου 2026, ενώ ο νέος Οργανισμός εκτιμάται ότι θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία στις αρχές του 2027.

Η παρέμβαση αποσκοπεί, όπως εξήγησε ο κ. Γεωργιάδης, στο να αποζημιώνονται τα κατάλληλα φάρμακα στη σωστή τιμή και να δημιουργείται μεγαλύτερο περιθώριο χρηματοδότησης για τις θεραπείες που κρίνονται απαραίτητες για τους ασθενείς.

Αναγκαίοι οι μηχανισμοί ελέγχου λόγω αύξησης των ασθενών

Την ανάγκη συστηματικότερης αξιολόγησης των θεραπειών συνέδεσε ο Άδωνις Γεωργιάδης και με τη σημαντική αύξηση του αριθμού των ασθενών που λαμβάνουν καινοτόμα φάρμακα στα νοσοκομεία.

Ως παράδειγμα ανέφερε ότι οι καταγεγραμμένοι ασθενείς που λάμβαναν ανοσοθεραπείες στα Νοσοκομεία ανέρχονταν σε περίπου 11.000 το 2024 και αυξήθηκαν σε 23.000 το 2025, ενώ για το 2026 εκτίμησε ότι θα ξεπεράσουν τους 31.000.

Η διεύρυνση της πρόσβασης των ασθενών σε νεότερες θεραπείες αυξάνει παράλληλα τις χρηματοδοτικές ανάγκες του συστήματος υγείας. Για τον λόγο αυτό, ο Υπουργός Υγείας υπογράμμισε ότι η ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων πρέπει να συνοδεύεται από μηχανισμούς που θα επιτρέπουν να αξιολογείται με μεγαλύτερη ακρίβεια η αποτελεσματικότητα και η αναγκαιότητα κάθε φαρμάκου.

Οι παρεμβάσεις που παρουσίασε ο Άδωνις Γεωργιάδης κινούνται σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις. Από τη μία, ενισχύεται ο έλεγχος της συνταγογράφησης πριν από την εκτέλεση της συνταγής και, από την άλλη, επιχειρείται συστηματικότερη αξιολόγηση των φαρμάκων που αποζημιώνονται από το σύστημα υγείας. Η εφαρμογή τους, ωστόσο, θα κριθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθούν οι νέοι μηχανισμοί και από το κατά πόσο θα τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα που ανακοινώθηκαν.