Η φυσικοθεραπεία μετατρέπει την άσκηση σε θεραπευτικό εργαλείο

Όταν η άσκηση γίνεται θεραπευτικό εργαλείο

Η διαφορά ανάμεσα στη γενική προτροπή για περισσότερη κίνηση και στη θεραπευτική άσκηση είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα για ανθρώπους με χρόνιες παθήσεις, πόνο, περιορισμένη λειτουργικότητα ή αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών. Η άσκηση, όταν χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό εργαλείο, δεν μπορεί να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Χρειάζεται να σχεδιάζεται με βάση την κατάσταση υγείας, τις δυνατότητες, τους περιορισμούς και τους θεραπευτικούς στόχους κάθε ατόμου.

Οι φυσικοθεραπευτές σημειώνουν ότι η ανεξέλεγκτη εφαρμογή προγραμμάτων άσκησης από μη επαγγελματίες υγείας ή χωρίς επιστημονική καθοδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμούς, επιδείνωση συμπτωμάτων ή εγκατάλειψη της θεραπευτικής προσπάθειας. Για τον λόγο αυτό, η θεραπευτική άσκηση απαιτεί λειτουργική αξιολόγηση, εξατομίκευση, κλινική κρίση και συνεχή παρακολούθηση.

Ο ρόλος του φυσικοθεραπευτή

Ο ρόλος του φυσικοθεραπευτή δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση μετά από έναν τραυματισμό ή μια χειρουργική επέμβαση. Οι φυσικοθεραπευτές είναι επαγγελματίες υγείας που αξιολογούν τη λειτουργικότητα του ατόμου, σχεδιάζουν ασφαλή και αποτελεσματικά προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, παρακολουθούν την εξέλιξη και προσαρμόζουν την παρέμβαση ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται και με τη διεθνή θέση της World Physiotherapy, η οποία αναγνωρίζει τους φυσικοθεραπευτές ως επαγγελματίες με εξειδίκευση στην κίνηση, τη λειτουργικότητα και την ασφαλή καθοδήγηση της άσκησης σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Η συμβολή τους αφορά τόσο την αποκατάσταση όσο και την πρόληψη. Μέσα από την κατάλληλη καθοδήγηση, μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών, στη βελτίωση της κινητικότητας, στην αποκατάσταση της λειτουργικότητας και στη διατήρηση της ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα σε άτομα με χρόνιες παθήσεις, μεγαλύτερης ηλικίας ή αυξημένη ευαλωτότητα.

Πότε είναι χρήσιμη η θεραπευτική άσκηση

Η θεραπευτική άσκηση που σχεδιάζεται από φυσικοθεραπευτές μπορεί να εφαρμοστεί σε διαφορετικές ανάγκες υγείας και σε διαφορετικά στάδια φροντίδας. Δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση, αλλά και τη διαχείριση χρόνιων παθήσεων, την πρόληψη επιπλοκών και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Οι φυσικοθεραπευτές επισημαίνουν ότι η θεραπευτική άσκηση μπορεί να έχει ρόλο σε μυοσκελετικές παθήσεις και χρόνιο πόνο, νευρολογικά νοσήματα, καρδιοαναπνευστικές και μεταβολικές παθήσεις, ογκολογικές παθήσεις, ψυχικές διαταραχές, καθώς και στη φροντίδα ηλικιωμένων και ευπαθών ομάδων.

Η κοινή βάση σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι η άσκηση χρειάζεται να προσαρμόζεται στον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος σε ένα έτοιμο πρόγραμμα. Η ασφάλεια, η σταδιακή επιβάρυνση, η παρακολούθηση της ανταπόκρισης και η προσαρμογή των στόχων είναι στοιχεία που καθορίζουν αν η παρέμβαση μπορεί να είναι πραγματικά ωφέλιμη.

Αναγκαία η θεσμική αναγνώριση της θεραπευτικής άσκησης

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Move for Health, στις 10 Μαΐου, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης της θεραπευτικής άσκησης ως βασικού πυλώνα της σύγχρονης φροντίδας υγείας.

Οι φυσικοθεραπευτές καλούν την Πολιτεία να επενδύσει πιο ουσιαστικά στην πρόληψη, μέσα από οργανωμένα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, ουσιαστικότερη ένταξη της φυσικοθεραπείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και ανάπτυξη δομών άσκησης για άτομα με χρόνιες παθήσεις και ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες.

Το αίτημα δεν αφορά μόνο την επαγγελματική αναγνώριση ενός κλάδου. Συνδέεται με την ανάγκη να ενταχθεί η κίνηση πιο οργανωμένα στις πολιτικές υγείας, όχι ως γενική προτροπή προς τους πολίτες, αλλά ως ασφαλής, καθοδηγούμενη και αξιολογούμενη παρέμβαση πρόληψης, αποκατάστασης και διατήρησης της λειτουργικότητας.

Η θεραπευτική άσκηση, όταν σχεδιάζεται και παρακολουθείται με επιστημονικά κριτήρια, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας πιο οργανωμένης προσέγγισης στην πρόληψη και στη φροντίδα, με στόχο τη διατήρηση της λειτουργικότητας, της αυτονομίας και της ποιότητας ζωής.