Ο νέος απτικός χάρτης στο Σύνταγμα έχει ιδιαίτερη σημασία και για τους σπάνιους ασθενείς

Ένας χάρτης που «διαβάζεται» με την αφή

Τον Πρότυπο Απτικό Χάρτη παρουσίασε ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας. Η παρέμβαση υλοποιήθηκε με τη συνεργασία του Δήμου Αθηναίων, του Εργαστηρίου Χαρτογραφίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, της ΣΤΑΣΥ, εκπροσώπων φορέων τυφλών και της Ομάδας Εργασίας Προσβασιμότητας και Συμπερίληψης του Δήμου.

Ο χάρτης έχει εγκατασταθεί στο πρώτο υπόγειο επίπεδο του σταθμού, στην αρχή της μόνιμης αρχαιολογικής έκθεσης, και έχει σχεδιαστεί ώστε τα άτομα με οπτική αναπηρία να μπορούν μέσω της αφής να αποκτούν εικόνα της ευρύτερης περιοχής από την Ομόνοια και το Μοναστηράκι έως το Σύνταγμα.

Απεικονίζει σημαντικά τοπόσημα, όπως κτίρια, πλατείες, εκκλησίες, αρχαιολογικούς χώρους και σταθμούς του Μετρό, καθώς και δρόμους και πεζοδρόμους. Για την απόδοση των πληροφοριών χρησιμοποιούνται τρισδιάστατα απτικά σύμβολα διαφορετικού σχήματος, υφής και ύψους, τα οποία έχουν δημιουργηθεί με την αξιοποίηση τεχνολογίας τρισδιάστατης εκτύπωσης, ενώ τα ονόματα των οδών, η αρίθμηση των τοπόσημων και το υπόμνημα αποδίδονται και σε γραφή Braille.

Παράλληλα, διαθέτει επεξηγηματικό χάρτη για βλέποντες, καθώς και κωδικό QR με ηχητική περιγραφή, διευρύνοντας τους τρόπους πρόσβασης στις πληροφορίες. Σημαντικό στοιχείο του σχεδιασμού του είναι ότι στη φάση δοκιμής συμμετείχαν ενεργά οι ίδιοι οι χρήστες με οπτική αναπηρία.

Περισσότερη αυτονομία στην καθημερινή μετακίνηση

Ο απτικός χάρτης δεν λειτουργεί απλώς ως μέσο πληροφόρησης. Στόχος είναι να προσφέρει σε ανθρώπους με προβλήματα όρασης μεγαλύτερη δυνατότητα προσανατολισμού, ασφαλέστερη πλοήγηση και περισσότερη αυτονομία κατά τη μετακίνησή τους σε ένα από τα πλέον πολυσύχναστα σημεία της Αθήνας.

Η πρωτοβουλία συνδέεται έτσι με μια ευρύτερη προσέγγιση για τον σχεδιασμό δημόσιων χώρων που μπορούν να χρησιμοποιούνται από όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες, χωρίς η αναπηρία να μετατρέπεται σε εμπόδιο για την πρόσβαση και τη μετακίνηση.

Κατά την παρουσίαση έγινε επίσης αναφορά στη δράση του Δήμου Αθηναίων «Ξεναγήσεις στην Αθήνα για όλους», η οποία περιλαμβάνει συμπεριληπτικές ξεναγήσεις και αποσκοπεί στη διεύρυνση της πρόσβασης πολιτών και επισκεπτών σε σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος της πρωτεύουσας.

Γιατί η πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη σημασία για την ΕΣΑΕ

Η παρουσία της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος στην εκδήλωση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η οπτική αναπηρία αποτελεί πραγματικότητα και για ανθρώπους που ζουν με ορισμένα σπάνια νοσήματα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απώλεια της όρασης δεν εκδηλώνεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο ούτε είναι απαραίτητα εμφανής. Μπορεί να αφορά σταδιακή επιδείνωση της όρασης, απώλεια του κεντρικού ή του περιφερειακού οπτικού πεδίου ή σοβαρή μείωση της όρασης.

Οι διαφορετικές αυτές μορφές μπορούν να δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στην καθημερινότητα, από την εκπαίδευση και την εργασία έως την πρόσβαση σε υπηρεσίες, τη μετακίνηση και την κοινωνική συμμετοχή.

Για την ΕΣΑΕ, επομένως, η προσβασιμότητα δεν αφορά μόνο τις αναπηρίες που είναι άμεσα ορατές, αλλά και τις σύνθετες ή «αόρατες» δυσκολίες που μπορεί να συνοδεύουν ένα σπάνιο νόσημα.

Δημόσιοι χώροι σχεδιασμένοι εξαρχής για όλους

Η Ένωση επισημαίνει τη σημασία της ενσωμάτωσης της προσβασιμότητας και των αρχών του καθολικού σχεδιασμού εξαρχής στη διαμόρφωση δημόσιων χώρων και υπηρεσιών και όχι ως μεταγενέστερη προσαρμογή.

Παρεμβάσεις όπως ο απτικός χάρτης μπορούν να ενισχύσουν στην πράξη την αυτονομία και την ισότιμη συμμετοχή των ανθρώπων με αναπηρία, καθώς και όσων ζουν με χρόνιες ή σπάνιες παθήσεις.

Το ζητούμενο, όπως υπογραμμίζει η ΕΣΑΕ, είναι ένα αστικό περιβάλλον που λαμβάνει υπόψη την πραγματική ποικιλομορφία των αναγκών των πολιτών και επιτρέπει σε όλους να κινούνται και να συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή με μεγαλύτερη ασφάλεια, αξιοπρέπεια και αυτονομία.