Τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας ανοίγουν για να υπενθυμίσουν τις ελλείψεις του ΕΣΥ

Την Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2025, τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας σε όλη τη χώρα θα παραμείνουν ανοιχτά για το κοινό χωρίς ραντεβού. Η εξαιρετική πρωτοβουλία της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. δίνει τη δυνατότητα σε ασθενείς και οικογένειες να ενημερωθούν, να αξιολογηθούν και να λάβουν υποστήριξη από εξειδικευμένες πολυεπιστημονικές ομάδες. Παράλληλα αναδεικνύει την ανάγκη για οργανωμένες υπηρεσίες ανακούφισης του πόνου και παρηγορικής φροντίδας, σε μια περίοδο όπου πολλές από αυτές τις δομές στηρίζονται στην αφοσίωση των αναισθησιολόγων και των άλλων επαγγελματιών υγείας που τις λειτουργούν.

Η Ημέρα Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας

Η Ημέρα Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας πραγματοποιείται για ένατη συνεχή χρονιά και στοχεύει να φέρει το κοινό σε άμεση επαφή με τις υπηρεσίες ανακούφισης του πόνου και παρηγορικής φροντίδας. Την Τρίτη 18 Νοεμβρίου, από τις 10.00 έως τις 18.00, εξειδικευμένες πολυεπιστημονικές ομάδες Αναισθησιολόγων, Αλγολόγων, νοσηλευτών, ψυχολόγων, φυσιοθεραπευτών και άλλων επαγγελματιών υγείας θα βρίσκονται στα Ιατρεία Πόνου για να ενημερώνουν τους ασθενείς, να αξιολογούν τις ανάγκες τους και να προσφέρουν καθοδήγηση για τη διαχείριση του καρκινικού και μη καρκινικού πόνου. Η πρόσβαση είναι ελεύθερη και δεν απαιτείται ραντεβού, δίνοντας σε όσους το χρειάζονται τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά τις διαθέσιμες δομές και τον τρόπο λειτουργίας τους.

Η ανάγκη για θεσμική αναγνώριση των Ιατρείων Πόνου

Η ημέρα των Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας έχει στόχο να αναδείξει μια πραγματικότητα που απασχολεί επί χρόνια τους επαγγελματίες υγείας. Η παρηγορική φροντίδα και η θεραπεία του πόνου αποτελούν βασικές υπηρεσίες υγείας που όμως σε πολλά δημόσια νοσοκομεία εξακολουθούν να παρέχονται χωρίς θεσμοθετημένη λειτουργία και χωρίς επαρκή στελέχωση. Τα Ιατρεία Πόνου στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αφοσίωση των αναισθησιολόγων του ΕΣΥ, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ασθενών παράλληλα με το έργο τους σε χειρουργεία, κλινικές, ΤΕΠ και ΜΕΘ. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ανακούφιση από τον πόνο παραμένει μια υπηρεσία που στηρίζεται κυρίως στην προσωπική προσπάθεια των επαγγελματιών και όχι σε οργανωμένες δομές.

Τα αιτήματα της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. 

Με τη φετινή δράση, η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. επαναφέρει και πάλι στο προσκήνιο την ανάγκη για ουσιαστική θεσμοθέτηση και επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών ανακούφισης του πόνου και παρηγορικής φροντίδας. Τα βασικά αιτήματα περιλαμβάνουν:

• άμεση ένταξη των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας στους οργανισμούς των νοσοκομείων, τόσο ως Εξωτερικά Ιατρεία όσο και ως Μονάδες με κλίνες, μέσω τροποποιητικής διάταξης στον ν. 5007/2022
• ένταξη των Ιατρείων Πόνου σε όλα τα εθνικά σχέδια δράσης και στον στρατηγικό σχεδιασμό δημόσιας υγείας
• διασφάλιση απρόσκοπτης πρόσβασης σε φάρμακα και τεχνολογίες θεραπείας πόνου και παρηγορικής φροντίδας
• ενσωμάτωση της θεραπείας πόνου και της παρηγορικής φροντίδας στην εκπαίδευση όλων των επαγγελματιών υγείας, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο

Πώς λειτουργούν τα Ιατρεία Πόνου στα δημόσια νοσοκομεία

Η λειτουργία των Ιατρείων Πόνου στα δημόσια νοσοκομεία αποτυπώνει με σαφήνεια την ανάγκη για θεσμική ενίσχυση και οργανωμένη παρηγορική φροντίδα. Οι τοποθετήσεις των ειδικών δείχνουν το εύρος των υπηρεσιών που παρέχονται καθημερινά, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες υγείας σε δομές που συχνά λειτουργούν χωρίς επαρκείς πόρους και χωρίς επίσημη ένταξη στους οργανισμούς των νοσοκομείων.

Η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.), Ιωάννα Σιαφάκα, υπογραμμίζει τον θεμελιώδη ρόλο των επαγγελματιών υγείας που εδώ και τρεις δεκαετίες κρατούν ζωντανά τα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας. Όπως αναφέρει, «η Ημέρα Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας δεν είναι απλώς μια συμβολική δράση. Είναι μια πράξη επιστημονικής ευθύνης, κοινωνικής ευαισθησίας και διεκδίκησης. Είναι η φωνή των επαγγελματιών υγείας που εργάζονται με αυταπάρνηση, και κυρίως των Αναισθησιολόγων / Αλγολόγων που κρατούν ζωντανά, εθελοντικά, τα μη θεσμοθετημένα Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας στα νοσοκομεία του ΕΣΥ εδώ και 30 χρόνια. Είναι, πάνω απ’ όλα, η φωνή των ασθενών και φροντιστών που ζητούν ποιότητα ζωής και αξιοπρέπεια».

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Ευάγγελος Φιλόπουλος, επισημαίνει ότι η θεσμική αναγνώριση των Ιατρείων Πόνου αποτελεί επείγουσα ανάγκη. Όπως σημειώνει, «βασικό δικαίωμα των ασθενών είναι να μην πονάνε, να έχουν έγκυρη και έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση και προπαντός να διατηρούν την αξιοπρέπειά τους. Δεν είναι συμπαράσταση οι πρωτόλειες αναλύσεις ή η ανάγνωση ανεπεξέργαστων ξένων προτάσεων από πάνελ ειδημόνων που τα λένε μεταξύ τους με ή χωρίς τεϊο. Οι ασθενείς είναι καιρός να δικαιωθούν, να ζήσουν την εμπειρία πως επιτέλους φτάνει στο τέλος της στην Ελλάδα η αντιμετώπιση του πόνου που στηρίζεται εδώ και δεκαετίες στο φιλότιμο μιας ομάδας αφοσιωμένων γιατρών και υγειονομικών που από προσωπική ενσυναίσθηση τιμούν το λειτούργημά τους και συμπαραστέκονται στους ασθενείς. Οι υπεύθυνοι πολιτικής στην υγεία οφείλουν άμεσα να ενσωματώσουν τα λειτουργούντα εθελοντικά Ιατρεία Πόνου στους οργανισμούς των νοσοκομείων. Να προωθήσουν την παρηγορική φροντίδα από αυτούς που χρόνια τώρα αγωνίζονται στα νοσοκομεία και στα ιατρεία για αυτήν. Έτσι θα αποδείξουν ότι πράγματι νοιάζονται τους ασθενείς και δεν εξαντλούν το ενδιαφέρον τους σε ανώδυνες πολιτικά φιλικές συζητήσεις και σε γενικόλογες εξαγγελίες. Είμαστε στο 2025 και ακόμα δεν μπορούμε να προσφέρουμε οργανωμένη παρηγορία στους ασθενείς. Μπορούμε να είμαστε περήφανοι για αυτό;».

Στο Σισμανόγλειο, η Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος και ταμίας της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., Μαρία Κοκολάκη, περιγράφει μια πολυδύναμη ομάδα που λειτουργεί με αφοσίωση και υψηλό επίπεδο φροντίδας. Όπως τονίζει, «η πολυδύναμη ομάδα επαγγελματιών υγείας του Ιατρείου Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας στο Σισμανόγλειο λειτουργεί με εξαιρετική αφοσίωση και αίσθημα ευθύνης. Προσφέρουμε, με όρους αριστείας, όλες τις σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους, διασφαλίζοντας υψηλής ποιότητας φροντίδα για τους ασθενείς μας. Η αδιάλειπτη στήριξη της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., σε συνδυασμό με τον απόλυτο σεβασμό προς τον πάσχοντα ασθενή, έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του ιατρείου μας. Έχουμε ζητήσει την ένταξή μας στον νέο οργανισμό του νοσοκομείου μας».

Στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο», η Διευθύντρια ΜΕΘ και Ιατρικής Υπηρεσίας, Σουζάνα Ανίσογλου, περιγράφει μια δομή που εξυπηρετεί σχεδόν ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα. Όπως αναφέρει, «το Ιατρείο Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας του Θεαγενείου αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση λειτουργίας, καθώς με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, της Υγειονομικής Περιφέρειας και με αναγνώριση του υπουργείου, λειτουργεί ήδη από τον Ιούνιο του 1976 στο πλαίσιο της ΜΕΘ καθόσον όλοι οι γιατροί της μονάδας είναι αναισθησιολόγοι. Παρέχει επίσης εξειδίκευση μέσω ΚΕΣΥ. Στο Ιατρείο μας, εκτός από τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, προσφέρουμε και παρεμβατικές υπηρεσίες όπως διηθήσεις νεύρων και ραδιοσυχνότητες, οι οποίες απαιτούν ημερήσια νοσηλεία. Εξυπηρετούμε καθημερινά σχεδόν ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, λειτουργώντας εθελοντικά με τρεις γιατρούς και δύο νοσηλευτές και διατηρούμε συνεχή επικοινωνία με τους ασθενείς, οι οποίοι παρουσιάζουν ευρύ φάσμα συμπτωμάτων πέρα από τον πόνο. Από την αρχή του έτους έχουμε αντιμετωπίσει ήδη 5.550 ασθενείς. Παρά τη μακροχρόνια και συνεχή προσφορά μας, το Ιατρείο δεν είναι ενταγμένο στον οργανισμό του νοσοκομείου. Η ένταξή μας είναι αναγκαία ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε με ασφάλεια τις αυξανόμενες ανάγκες και να προσφέρουμε υπηρεσίες υψηλού επιπέδου σε ακόμη μεγαλύτερο αριθμό ασθενών».

Στο Γενικό Νοσοκομείο Κω, η Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Έλλη Καρανίκα, σημειώνει ότι το Ιατρείο Πόνου λειτουργεί από το 1995 και έχει εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη δομή υποστήριξης. Όπως επισημαίνει, «το Ιατρείο Πόνου του ΓΝ Κω άρχισε το 1995 να παρέχει εθελοντικά υπηρεσίες διαχείρισης χρόνιου πόνου σε νοσηλευόμενους και κατ’ οίκον ογκολογικούς ασθενείς από τη Διευθύντρια του Αναισθησιολογικού Τμήματος. Το 2005 άρχισε οργανωμένη, καθημερινή λειτουργία καθώς και 24ωρη τηλεφωνική συμβουλευτική και υποστηρικτική επικοινωνία με ασθενείς σε χρόνιο πόνο, επεκτείνοντας τις υπηρεσίες του και σε μη ογκολογικούς ασθενείς. Έχει οργανώσει ενημερωτικές εκδηλώσεις και δράσεις για το κοινό καθώς και εκπαιδευτικές ημερίδες για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και τους φροντιστές. Από το 2019, λόγω έλλειψης παθολόγου στο ΓΝ Κω, το Ιατρείο Πόνου ανέλαβε και την εκτέλεση των σχημάτων χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας στους ογκολογικούς ασθενείς που αδυνατούν να μετακινηθούν εκτός Κω καθώς και τη διεκπεραίωση των διαδικασιών για ειδικές θεραπείες. Περισσότεροι από 200 ασθενείς εξυπηρετούνται την τρέχουσα περίοδο. Το 2023, για την αντιμετώπιση ανθεκτικών συμπτωμάτων ογκολογικών ασθενών τελικού σταδίου, το Ιατρείο Πόνου απέκτησε θάλαμο υποστηρικτικής και παρηγορικής φροντίδας δύο κλινών και μετονομάστηκε σε Ιατρείο Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας. Από την ίδρυση της ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. η υπεύθυνη γιατρός του Ιατρείου έχει ενταχθεί σε όλες τις επιστημονικές και μετεκπαιδευτικές δραστηριότητές της ως ενεργό μέλος. Ζητάμε ένταξη του Ιατρείου μας στον νέο οργανισμό του νοσοκομείου».

Η Ημέρα Ανοιχτών Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ενημέρωσης και υποστήριξης για τους ασθενείς, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστική θεσμοθέτηση των υπηρεσιών ανακούφισης του πόνου στα δημόσια νοσοκομεία. Οι εμπειρίες των επαγγελματιών υγείας δείχνουν ότι η φροντίδα χιλιάδων ασθενών στηρίζεται σε δομές που λειτουργούν με αφοσίωση, αλλά χωρίς την επίσημη υποστήριξη που απαιτείται για να ανταποκριθούν στις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες. Η ενίσχυση των Ιατρείων Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας αποτελεί κρίσιμο βήμα για ένα σύστημα υγείας που θέτει στο επίκεντρο την ποιότητα ζωής και την αξιοπρέπεια των ασθενών.