Πόσο καλά λειτουργεί η ογκολογική φροντίδα στη χώρα μας;
Τι σημαίνει πραγματικά «ορθή» ογκολογική φροντίδα για έναν άνθρωπο που ζει με καρκίνο; Γρήγορη διάγνωση; Συντονισμένες υπηρεσίες; Σταθερή πρόσβαση σε εξειδικευμένες ομάδες; Η All.Can Greece κατέγραψε αξιόπιστες απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα μέσα από την πρώτη ελληνική μελέτη που αξιολογεί την αποδοτικότητα της ογκολογικής φροντίδας, χρησιμοποιώντας ως μεθοδολογικό πλαίσιο τον All.Can Action Guide for Efficient Cancer Care.
Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν στην ημερίδα «Mapping the efficiency of cancer care in Greece: Pilot Implementation of the All.Can Action Guide», που διεξήχθη την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025, στο ξενοδοχείο Stratos Vassilikos. Το έργο υλοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα των Πανεπιστημίων Πειραιώς και Δυτικής Αττικής, σε συνεργασία με οκτώ ογκολογικά νοσοκομεία και σημαντικούς θεσμικούς φορείς.
Η έρευνα αποτύπωσε την πραγματική εικόνα της ογκολογικής φροντίδας στη χώρα, εξετάζοντας τον χρόνο μέχρι τη διάγνωση, τη λειτουργία πολυεπιστημονικών ομάδων, τη διαθεσιμότητα και τη διαλειτουργικότητα των δεδομένων, καθώς και τον βαθμό στον οποίο καταγράφονται συστηματικά οι εμπειρίες και τα αποτελέσματα υγείας των ασθενών.
Το All.Can Action Guide for Efficient Cancer Care
Ο All.Can Action Guide for Efficient Cancer Care αποτελεί μια διεθνή πρωτοβουλία που στοχεύει στη βελτίωση της αποδοτικότητας στην ογκολογική φροντίδα, όχι με όρους εξοικονόμησης πόρων, αλλά με όρους πραγματικού οφέλους για τον ασθενή. Προτείνει ένα σύνολο κοινών και μετρήσιμων δεικτών που επιτρέπουν στα συστήματα υγείας να αξιολογούν την ποιότητα των υπηρεσιών τους και να σχεδιάζουν παρεμβάσεις βασισμένες σε δεδομένα.
Ο οδηγός βασίζεται στη φιλοσοφία της «φροντίδας που έχει αξία» και δίνει έμφαση σε δείκτες που αφορούν την πορεία του ασθενούς, την αποτελεσματικότητα των θεραπειών, τον συντονισμό των υπηρεσιών και την εμπειρία από τη λήψη φροντίδας.
Η ελληνική πιλοτική εφαρμογή του All.Can Action Guide for Efficient Cancer Care
Η πιλοτική εφαρμογή υλοποιήθηκε το 2025 με τη συνεργασία των Πανεπιστημίων Πειραιώς και Δυτικής Αττικής, τα οποία είχαν την επιστημονική εποπτεία και τον συντονισμό του έργου. Στη διαδικασία συμμετείχαν οκτώ κορυφαία ογκολογικά νοσοκομεία, καθώς και σημαντικοί φορείς όπως η ΕΛΛΟΚ, η ΕΟΠΕ, η ΕΣΝΕ, η ΕΕΑΟ, ο ΟΔΙΠΥ και η ΕΕΠΑ. Η μελέτη εξελίχθηκε σε τρία στάδια:
- Μάρτιος-Ιούλιος 2025: Αξιολόγηση της αποδοτικότητας του συστήματος υγείας και της ετοιμότητάς του να συμπεριλάβει τυποποιημένους δείκτες καταμέτρησής της
- Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2025: Ανάλυση ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, ευρήματα και υποβολή προτάσεων
- Νοέμβριος 2025: Παρουσίαση αποτελεσμάτων και ολοκλήρωση συγγραφής των συμπερασμάτων
Τα ευρήματα της μελέτης
Η εικόνα που προκύπτει από τα δεδομένα της μελέτης είναι σύνθετη αλλά αποκαλυπτική. Από τη μία πλευρά, διαπιστώνεται μια σαφής ενίσχυση της κρατικής βούλησης και των ψηφιακών υποδομών, με βήματα προόδου σε τομείς όπως τα μητρώα καρκίνου, το e-health και η λειτουργία των πολυεπιστημονικών ομάδων (MDT). Θετική εξέλιξη αποτελεί επίσης η αυξανόμενη χρήση PROMs και PREMs, που προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την εμπειρία και τα αποτελέσματα υγείας των ασθενών.
Από την άλλη πλευρά, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η απουσία ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τον καρκίνο, οι ελλιπείς δείκτες ποιότητας, η περιορισμένη διαλειτουργικότητα των δεδομένων και οι αδυναμίες στη στελέχωση κρίσιμων ειδικοτήτων συνεχίζουν να δυσκολεύουν την καθημερινή λειτουργία των ογκολογικών μονάδων. Επιπλέον, απουσιάζουν μηχανισμοί συντονισμένης παρακολούθησης και ανατροφοδότησης ανάμεσα στα επίπεδα φροντίδας, στοιχεία απαραίτητα για μια πραγματικά συνεχόμενη και ασθενοκεντρική πορεία φροντίδας.
Οι προτάσεις της All.Can Greece
Τα αποτελέσματα της μελέτης ανέδειξαν συγκεκριμένες παρεμβάσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός αλλαγής για το ελληνικό σύστημα ογκολογικής φροντίδας. Η All.Can Greece παρουσιάζει ένα σύνολο προτάσεων που λειτουργούν ως πρακτικός οδικός χάρτης για την επόμενη μέρα. Ειδικότερα, προτείνει:
- Κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου για τον Καρκίνο με σαφείς δείκτες και μηχανισμούς παρακολούθησης
- Ενοποίηση και διαλειτουργικότητα των βάσεων δεδομένων
- Θεσμοθέτηση μηχανισμών ανατροφοδότησης μεταξύ πρωτοβάθμιας και νοσοκομειακής φροντίδας
- Αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, με ενίσχυση κρίσιμων ρόλων
- Ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών μέσω PROMs/PREMs και της παρουσίας τους στη λήψη αποφάσεων
- Καθιέρωση δεικτών διαφάνειας που θα δημοσιοποιούνται τακτικά
Την παρουσίαση της μελέτης άνοιξαν οι Καθηγητές Αθανάσιος Βοζίκης και Κώστας Αθανασάκης, οι οποίοι είχαν τον γενικό συντονισμό του έργου και παρείχαν την επιστημονική καθοδήγηση σε όλα τα στάδια.
Ο Αθανάσιος Βοζίκης παρουσίασε τη μεθοδολογία και τα βήματα που ακολουθήθηκαν κατά την υλοποίηση της πιλοτικής εφαρμογής. Όπως εξήγησε, η ομάδα ήρθε σε επαφή με φορείς σε ολόκληρη την Ελλάδα, τόσο μέσα από το τυποποιημένο πλάνο δράσης όσο και μέσω προσωπικής διερεύνησης, με στόχο τη συμμετοχή οργανισμών που μπορούσαν να απαντήσουν τεκμηριωμένα σε εξειδικευμένα ζητήματα.
Ο Κώστας Αθανασάκης παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της μελέτης, υπογραμμίζοντας ότι η αξία της δράσης έγκειται στη δυνατότητα αξιοποίησης των αποτελεσμάτων για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος υγείας. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν αποτελούν πλέον πολύτιμο υλικό τεκμηρίωσης, χρήσιμο για τον δημόσιο διάλογο και τη χάραξη πολιτικών.
Η Όλγα Μπαλαούρα, Διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας, τόνισε ότι η πιλοτική εφαρμογή δεν αποτελεί απλώς εργαλείο αξιολόγησης, αλλά ένα στρατηγικό πλαίσιο αυτοαξιολόγησης για τα νοσοκομεία.
Ο Ελευθέριος Θηραίος, Διευθυντής ΕΣΥ και Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης του ΟΔΙΠΥ, αναφέρθηκε στη σημασία ανάπτυξης κουλτούρας αξιολόγησης και αυτοβελτίωσης. Στόχος, όπως είπε, είναι η δημιουργία ενός εθνικού χάρτη ποιότητας που θα συνδυάζει χαρτογράφηση υπηρεσιών, αξιολόγηση αναγκών και δείκτες απόδοσης με βάση διεθνή πρότυπα του ΠΟΥ.
Ο Σαράντος Ευσταθόπουλος, Διοικητής του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά «Μεταξά», χαρακτήρισε τη δράση χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετάβασης από την ιατροκεντρική στην ασθενοκεντρική προσέγγιση.
Ο Eduardo Pisani, CEO της All.Can International, συνεχάρη την ελληνική ομάδα για το βάθος της ανάλυσης και την ευθυγράμμισή της με τις ευρωπαϊκές δράσεις (EUnet CCC), υπογραμμίζοντας τη σημασία της ψηφιακής ατζέντας, της κουλτούρας μετρήσεων και της ύπαρξης στρατηγικού πλαισίου για ένα σύγχρονο Εθνικό Σχέδιο για τον Καρκίνο.
Η συζήτηση έκλεισε με την παρέμβαση του Γιώργου Καπετανάκη, Προέδρου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, ο οποίος σημείωσε ότι η εκδήλωση αποτυπώνει την εξέλιξη του ελληνικού συστήματος υγείας, όπου η φροντίδα γίνεται πλέον ταχύτερη, ποιοτικότερη και πιο επικεντρωμένη στις ανάγκες του ασθενούς.
Πίσω από τους δείκτες και τα δεδομένα, η μελέτη της All.Can Greece φανερώνει ότι μια πιο αποδοτική ογκολογική φροντίδα μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητα του ασθενούς σε κάθε στάδιο, με πιο σύντομους χρόνους διάγνωσης, καλύτερο συντονισμό ανάμεσα στις ειδικότητες, περισσότερους επαγγελματίες που καθοδηγούν τον ασθενή και συστηματική καταγραφή της εμπειρίας του. Όλα αυτά συμβάλλουν σε μια φροντίδα πιο ασφαλή, πιο ανθρώπινη και πιο στοχευμένη.
Η ενίσχυση των πολυεπιστημονικών ομάδων, η αξιοποίηση PROMs και PREMs και ο ρόλος ειδικοτήτων όπως οι patient navigators βοηθούν ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται μόνος μέσα σε ένα σύνθετο σύστημα, αλλά να έχει καθαρή πληροφόρηση, σταθερή υποστήριξη και συνεχή καθοδήγηση.
Οδικός χάρτης για τη βελτίωση της ογκολογικής περίθαλψης
Η μελέτη της All.Can Greece δεν αποτελεί απλώς μια αποτύπωση της σημερινής κατάστασης, αλλά ένα σημείο εκκίνησης για τον επανασχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας στη χώρα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι, παρά τα σημαντικά βήματα προόδου, παραμένουν δομικές ανάγκες που απαιτούν συντονισμένη και συστηματική δράση.
Η αξιοποίηση των δεδομένων, η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και η θεσμοθέτηση πρακτικών διαφάνειας μπορούν να δημιουργήσουν ένα σύστημα που ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις ανάγκες της σύγχρονης ογκολογίας. Τα ευρήματα της μελέτης προσφέρουν μια σημαντική ευκαιρία ώστε η τεκμηρίωση να μετατραπεί σε πράξη και ο ασθενής να τοποθετηθεί στο επίκεντρο της φροντίδας. Η επόμενη μέρα της ογκολογικής περίθαλψης στην Ελλάδα μπορεί —και πρέπει— να βασιστεί σε όσα ανέδειξε αυτή η μελέτη.
