Πριν αρχίσει το σχολείο, ελέγχουμε την ακοή και την αναπνοή των παιδιών

Λίγο πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι, ο έλεγχος της υγείας των παιδιών αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες για τους γονείς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τα παιδιά που περνούν για πρώτη φορά την πόρτα του σχολείου.

Η ακοή, η ελεύθερη ρινική αναπνοή και η καλή ποιότητα του ύπνου μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη συγκέντρωση, την επικοινωνία και τη συμμετοχή του παιδιού στην τάξη. Για τον λόγο αυτό, ο προληπτικός ΩΡΛ έλεγχος πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς μπορεί να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων που ενδέχεται να μην έχουν γίνει αντιληπτά από το ίδιο το παιδί ή τους γονείς.

Όπως επισημαίνει ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος, Μηνάς Ν. Αρτόπουλος, συχνές παθήσεις της παιδικής ηλικίας, όταν παραμένουν αδιάγνωστες, μπορεί να επηρεάσουν τη συμπεριφορά και την απόδοση του μαθητή μέσα στην τάξη.

Η σημασία της ακοής στη σχολική καθημερινότητα

Ένα από τα βασικά σημεία του προληπτικού ΩΡΛ ελέγχου είναι η αξιολόγηση της ακοής, καθώς ακόμη και μια ήπια βαρηκοΐα μπορεί να δυσκολέψει το παιδί να παρακολουθήσει όσα λέγονται μέσα στην τάξη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκκριτική ωτίτιδα, κατά την οποία συγκεντρώνεται υγρό πίσω από το τύμπανο. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει παροδική μείωση της ακοής, με αποτέλεσμα το παιδί να μην ακούει καθαρά τον εκπαιδευτικό, να χάνει μέρος των οδηγιών ή να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει τη ροή του μαθήματος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δυσκολία αυτή μπορεί να εκληφθεί λανθασμένα ως αφηρημάδα, μειωμένη συγκέντρωση ή μαθησιακή δυσκολία, ενώ στην πραγματικότητα το παιδί απλώς δεν ακούει όσο καλά θα έπρεπε.

Η ρινική αναπνοή, ο ύπνος και η σχολική καθημερινότητα

Εξίσου σημαντικός είναι ο έλεγχος της ρινικής αναπνοής, καθώς προβλήματα που εμποδίζουν το παιδί να αναπνέει ελεύθερα μπορεί να επηρεάσουν την ποιότητα του ύπνου του και, κατ’ επέκταση, την καθημερινότητά του στο σχολείο.

Η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, τα γνωστά «κρεατάκια», ή των αμυγδαλών μπορεί να δυσχεραίνει τη ρινική αναπνοή. Παιδιά που αναπνέουν συστηματικά από το στόμα ή ροχαλίζουν ενδέχεται να μην ξεκουράζονται επαρκώς κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Η ανεπαρκής ξεκούραση μπορεί να εκδηλωθεί την επόμενη ημέρα με κόπωση, εκνευρισμό, μειωμένη ενεργητικότητα ή δυσκολία συγκέντρωσης, επηρεάζοντας τη συμμετοχή και την απόδοση του παιδιού στο σχολείο.

Φθινόπωρο, λοιμώξεις και αλλεργίες

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς συμπίπτει επίσης με την αλλαγή του καιρού και την περίοδο κατά την οποία αυξάνονται σταδιακά οι λοιμώξεις του αναπνευστικού. Η πτώση της θερμοκρασίας, η μεγαλύτερη παραμονή σε κλειστούς χώρους και, κυρίως, ο συγχρωτισμός των παιδιών στις σχολικές αίθουσες δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση των αναπνευστικών ιών.

Παράλληλα, συμπτώματα όπως επίμονη ρινική συμφόρηση, καταρροή ή φτέρνισμα μπορεί να σχετίζονται και με αλλεργική ρινίτιδα. Ο έγκαιρος εντοπισμός της επιτρέπει την κατάλληλη αντιμετώπιση, ώστε τα συμπτώματα να μην επιβαρύνουν την αναπνοή, τον ύπνο και, τελικά, την καθημερινότητα του παιδιού στο σχολείο.

Τα σημάδια που πρέπει να προσέξουν οι γονείς

Ορισμένες αλλαγές στην καθημερινή συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να αποτελούν ένδειξη ότι υπάρχει πρόβλημα ακοής ή αναπνοής και χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.

Οι γονείς καλό είναι να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή εάν το παιδί:

• δυναμώνει υπερβολικά την ένταση της τηλεόρασης ή ζητά συχνά να του επαναλάβουν όσα του λένε,
• κοιμάται με το στόμα ανοιχτό ή ροχαλίζει συστηματικά,
• παραπονιέται για αίσθημα «μπουκώματος» στα αυτιά ή τη μύτη, χωρίς να είναι άρρωστο,
• εμφανίζεται ασυνήθιστα αφηρημένο, κουρασμένο ή λιγότερο δραστήριο κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η επιμονή τέτοιων συμπτωμάτων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, αποτελεί όμως λόγο για αξιολόγηση από Ωτορινολαρυγγολόγο, ώστε να διερευνηθεί η αιτία τους.

Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

Ο προληπτικός ΩΡΛ έλεγχος πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς μπορεί να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων που δεν είναι πάντοτε εμφανή, ιδιαίτερα στα μικρότερα παιδιά που ενδέχεται να δυσκολεύονται να περιγράψουν αυτό που αισθάνονται.

Παράλληλα, όταν οι γονείς παρατηρούν επίμονα σημάδια που αφορούν την ακοή, τη ρινική αναπνοή, τον ύπνο ή τη συμπεριφορά του παιδιού μέσα στην ημέρα, είναι σημαντικό να απευθύνονται σε Ωτορινολαρυγγολόγο για αξιολόγηση.

Όπως επισημαίνει ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Μηνάς Ν. Αρτόπουλος, η καλή ακοή και η ελεύθερη αναπνοή αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή του παιδιού στη σχολική καθημερινότητα. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση ενός προβλήματος μπορεί να αποτρέψει παρατεταμένη ταλαιπωρία και να βοηθήσει το παιδί να ξεκινήσει τη νέα σχολική χρονιά με τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις.