Άδωνις Γεωργιάδης και Ολύμπιος Παπαδημητρίου προειδοποιούν για νέες πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά φαρμάκου
Η συζήτηση για το μέλλον του φαρμάκου στην Ευρώπη δεν περιορίζεται πλέον στις τιμές και στις επιστροφές. Αγγίζει την καινοτομία, την παραγωγή, την έρευνα, αλλά και τις νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις που μπορούν να επηρεάσουν το κόστος και την επάρκεια της αγοράς. Αυτό ήταν το βασικό στίγμα της συζήτησης «The Next Decade of Public Health: Policy, Innovation and Global Challenges» στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, όπου ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου ανέδειξαν τις πιέσεις που δέχεται σήμερα η ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να προστατευθεί η φαρμακευτική καινοτομία στην Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής νομοθεσίας δεν μπορεί να οδηγήσει σε επιλογές που αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη έχει χάσει σημαντικό έδαφος απέναντι στις ΗΠΑ, ενώ την ίδια στιγμή εντείνεται η πίεση από την άνοδο της Κίνας και της Ινδίαςστον τομέα της φαρμακευτικής έρευνας και ανάπτυξης.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο οποίος περιέγραψε μια Ευρώπη που εξακολουθεί να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στον διεθνή ανταγωνισμό. Επικαλέστηκε στοιχεία της EFPIA για τις επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη, επισημαίνοντας ότι το κέντρο βάρους της καινοτομίας μετακινείται σταθερά εκτός Ευρώπης. Η εικόνα που ανέδειξε ήταν εκείνη μιας αγοράς που δυσκολεύεται να συγκρατήσει την παραγωγή και την έρευνα, την ώρα που άλλες δυνάμεις επιταχύνουν.
Ιδιαίτερο βάρος είχε και η αναφορά του υπουργού στη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τα αστικά λύματα, την Urban Wastewater Treatment Directive, η οποία προβλέπει, με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», ότι οι βιομηχανίες φαρμάκων και καλλυντικών θα καλύπτουν τουλάχιστον το 80% του κόστους για την απομάκρυνση μικρορύπων από τα αστικά λύματα.
Από εκεί ξεκινά και η πιο δύσκολη συζήτηση. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση επιδιώκει να μεταφέρει το κόστος της προηγμένης επεξεργασίας από τους πολίτες και τα δίκτυα ύδρευσης προς τους κλάδους που συνδέονται περισσότερο με τους συγκεκριμένους ρύπους. Από την άλλη πλευρά, η φαρμακοβιομηχανία προειδοποιεί ότι μια τόσο σημαντική επιβάρυνση μπορεί να πλήξει ιδιαίτερα φάρμακα με χαμηλά περιθώρια κέρδους και να επηρεάσει τη διαθεσιμότητα και την προσιτότητά τους.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η προειδοποίηση του Άδωνι Γεωργιάδη ότι, αν δεν υπάρξει αναβολή ή επανεξέταση, η οδηγία μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την αγορά και να οδηγήσει την Ευρώπη σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές φαρμάκων. Η εκτίμηση για αυξήσεις τιμών της τάξης του 100%αποδίδεται στον ίδιο τον υπουργό και δεν προκύπτει ως επιβεβαιωμένο μέγεθος από τα επίσημα ευρωπαϊκά δεδομένα που έχουν δημοσιευθεί έως τώρα. Εκείνο που καταγράφεται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι η ανησυχία για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η εφαρμογή της οδηγίας στη διαθεσιμότητα, την προσιτότητακαι την ασφάλεια εφοδιασμού των φαρμάκων.
Η φαρμακοβιομηχανία έχει ήδη αναδείξει το ζήτημα τους τελευταίους μήνες. Ο ΣΦΕΕ έχει μιλήσει για μονομερή επιβάρυνση των κλάδων φαρμάκων και καλλυντικών, υποστηρίζοντας ότι το νέο πλαίσιο μεταφέρει σε αυτούς δυσανάλογο βάρος χωρίς να διασφαλίζεται πιο ισορροπημένη κατανομή του κόστους. Έτσι, η συζήτηση για τα αστικά λύματα αποκτά ευρύτερη διάσταση, καθώς αγγίζει τη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς φαρμάκου και τη δυνατότητα διατήρησης παραγωγικής βάσης στην Ευρώπη.
Στην ίδια συζήτηση, ο υπουργός Υγείας αναφέρθηκε και στις παρεμβάσεις που προωθούνται στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, προαναγγέλλοντας την εφαρμογή των πρώτων SPC φίλτρων, ώστε να ενσωματώνονται στην πράξη οι αντενδείξεις και οι αλληλεπιδράσεις που περιλαμβάνονται στις άδειες κυκλοφορίας των φαρμάκων. Παράλληλα, συνέδεσε την επόμενη μέρα της φαρμακευτικής πολιτικής και με τις κλινικές μελέτες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα επιχειρεί να διαμορφώσει πιο ελκυστικό περιβάλλον για επενδύσεις στην έρευνα.
Αυτό που ανέδειξε η συζήτηση στους Δελφούς είναι ότι το φάρμακο στην Ευρώπη βρίσκεται πλέον στο σημείο όπου συναντώνται πολλές και διαφορετικές πιέσεις. Η ανάγκη για καινοτομία, η περιβαλλοντική προσαρμογή, η παραγωγή και η επάρκεια της αγοράς διαμορφώνουν ένα νέο, πιο σύνθετο τοπίο. Σε αυτό το περιβάλλον, το ερώτημα που τίθεται από τον υπουργό Υγείας και τον πρόεδρο του ΣΦΕΕ είναι αν η Ευρώπη μπορεί να στηρίξει την καινοτομία χωρίς να υπονομεύει η ίδια την ανταγωνιστικότητά της.
