Η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοεπιδημιολογίας ξεκινά το έργο της
Ένα σημαντικό κενό στη μελέτη της χρήσης, της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των φαρμάκων στην Ελλάδα έρχεται να καλύψει ένας νέος επιστημονικός φορέας. Η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοεπιδημιολογίας (ΕΛΕΦΕΠ), που ιδρύθηκε πρόσφατα, στοχεύει να ενισχύσει την ανάπτυξη της φαρμακοεπιδημιολογικής έρευνας στη χώρα και να αναδείξει τον ρόλο των πραγματικών δεδομένων στη λήψη αποφάσεων για την πολιτική φαρμάκου και την κλινική πρακτική.
Τι σημαίνει όμως φαρμακοεπιδημιολογία; Είναι η επιστημονική ειδικότητα που μελετά πώς χρησιμοποιούνται τα φάρμακα στην πραγματική ζωή, πέρα από τα όρια των κλινικών δοκιμών (real-world data). Εξετάζει πώς συνταγογραφούνται από τους γιατρούς, πώς τα λαμβάνουν οι ασθενείς και ποια είναι τα αποτελέσματά τους στον πληθυσμό. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η συμμόρφωση στη θεραπεία. Πολλοί ασθενείς σταματούν ένα φάρμακο νωρίτερα από όσο πρέπει ή παραλείπουν δόσεις. Αυτό μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της αγωγής ή να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών. Η φαρμακοεπιδημιολογία βοηθά να κατανοήσουμε τέτοια φαινόμενα και να βελτιώσουμε την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των θεραπειών.
Η ανάπτυξη της φαρμακοεπιδημιολογικής έρευνας στη χώρα μας θεωρείται κρίσιμη για τη δημόσια υγεία. Η έλλειψη αξιόπιστων δεδομένων για τη χρήση των φαρμάκων δυσκολεύει τη διαμόρφωση σωστών θεραπευτικών πρωτοκόλλων και τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Σε πολλές περιπτώσεις ένα φάρμακο, που προορίζεται να σώσει ζωές, μπορεί να αποδειχθεί αναποτελεσματικό ή ακόμη και επικίνδυνο αν δεν εφαρμοστεί σωστά ή αν δεν εντοπιστούν έγκαιρα πιθανές παρενέργειες και αλληλεπιδράσεις. Αυτό το κενό φιλοδοξεί να καλύψει η ΕΛΕΦΕΠ, που δημιουργήθηκε για να βάλει την επιστημονική έρευνα στο επίκεντρο της λήψης αποφάσεων στη χώρα μας.
Η εταιρεία συγκροτήθηκε από επιστήμονες με πολυετή εμπειρία στον χώρο του φαρμάκου και της έρευνας, με στόχο να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό δίκτυο συνεργασίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία γεφυρών ανάμεσα στη φαρμακοβιομηχανία, τους κλινικούς γιατρούς, τους ερευνητές και τους ρυθμιστικούς φορείς. Το προσωρινό Διοικητικό Συμβούλιο απαρτίζεται από προσωπικότητες με αναγνωρισμένο έργο:
- Πρόεδρος: Θεοκλής Ζαούτης, Καθηγητής Παιδιατρικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ
- Αντιπρόεδρος: Χρήστος Κοντογιώργης, Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Υγιεινής και Προστασίας Περιβάλλοντος, Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
- Γενική Γραμματέας: Ελένη Δεληγιάννη, Φαρμακολόγος, Υπ. διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ & University of Hertfordshire UK
- Ειδικός Γραμματέας: Ιωάννης Φαρόπουλος, Φαρμακοποιός, MBA
- Ταμίας: Ηλίας Κατσόγιαννης, Φαρμακοποιός, MSc, Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής ΔΠΘ
- Μέλος: Παντελής Νατσιάβας, Ερευνητής Γ’, Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ)
- Μέλος: Παναγιώτης Πέτρου, Φαρμακοποιός, PhD, Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Κύπρος
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ., Καθηγητής Θεοκλής Ζαούτης, έδωσε το στίγμα της νέας προσπάθειας, υπογραμμίζοντας ότι «στην Ελλάδα η ανάγκη για φαρμακοεπιδημιολογική έρευνα είναι ιδιαίτερα έντονη». Όπως αναφέρει, τα διαθέσιμα στοιχεία αποκαλύπτουν «σοβαρά κενά και αρνητικές πρωτιές σε διεθνές επίπεδο», γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επείγουσα τη δημιουργία ενός φορέα που θα αναδείξει τον ρόλο της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη λήψη αποφάσεων. Η ΕΛΕΦΕΠ θα εστιάσει «στη διαμόρφωση καλών κλινικών πρακτικών, θεραπευτικών πρωτοκόλλων και πολιτικών φαρμάκου», με βασικό γνώμονα την ασφάλεια των ασθενών και την προαγωγή της δημόσιας υγείας, ενώ παράλληλα φιλοδοξεί να ανοίξει «νέους δρόμους στην ιατρική έρευνα της ψηφιακής εποχής», ενισχύοντας ουσιαστικά το εθνικό σύστημα υγείας.
Παρά το σύντομο διάστημα από την ίδρυσή της, η ΕΛΕΦΕΠ έχει ήδη ανοίξει δίαυλους συνεργασίας με κορυφαία πανεπιστήμια και οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται το Columbia University, το University of Pennsylvania και το Rutgers University στις Ηνωμένες Πολιτείες, το University of Utrecht και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) στην Ευρώπη, καθώς και το University of Nicosia στην Κύπρο. Από την ελληνική πλευρά, οι συνεργασίες περιλαμβάνουν το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).
Μέσα από αυτές τις συνέργειες, η ΕΛΕΦΕΠ στοχεύει στην ανταλλαγή επιστημονικής γνώσης, στην ενίσχυση της ερευνητικής αριστείας και στην κινητικότητα νέων επιστημόνων, ώστε η Ελλάδα να συμβαδίσει με τις διεθνείς εξελίξεις στον ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο της φαρμακοεπιδημιολογίας.
Η ίδρυση της ΕΛΕΦΕΠ σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για την επιστημονική μελέτη του φαρμάκου στην Ελλάδα. Με όχημα τη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων από την καθημερινή πράξη, μπορεί να στηρίξει τη λήψη αποφάσεων, να ενισχύσει την ποιότητα των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και να προστατεύσει αποτελεσματικά την ασφάλεια των ασθενών. Σε μια εποχή όπου η ιατρική έρευνα κινείται με ταχύτατους ρυθμούς και η ανάγκη για τεκμηριωμένη πολιτική φαρμάκου είναι πιο επιτακτική από ποτέ, η ΕΛΕΦΕΠ έρχεται να καλύψει ένα κενό που μέχρι σήμερα κόστιζε σε γνώση, σε αποτελεσματικότητα και σε ανθρώπινες ζωές. Η δημιουργία του νέου επιστημονικού φορέα ανοίγει τον δρόμο για ένα πιο ασφαλές και πιο αξιόπιστο μέλλον στη θεραπευτική φροντίδα των Ελλήνων ασθενών.
