Η μετάλλαξη «Όμικρον» καθιστά την τρίτη δόση απαραίτητη

Η έντονη ανησυχία που επικράτησε στην παγκόσμια κοινότητα το πρώτο διάστημα από την εμφάνιση της μετάλλαξης «Όμικρον» προκάλεσε μία σειρά ερωτημάτων. Παρά την άμεση κινητοποίηση των διεθνών υγειονομικών αρχών, η μελέτη και η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με τη συμπεριφορά της νέας αυτής παραλλαγής του ιού Covid-19, θα ολοκληρωθεί σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, σε μία προσπάθεια κωδικοποίησης των πληροφοριών που είναι ήδη διαθέσιμες στην επιστημονική κοινότητα, η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, κα Μαρία Θεοδωρίδου, παρουσίασε τα πρώτα στοιχεία:

 

Ως προς τη μεταδοτικότητα της νέας παραλλαγής «Όμικρον»

Το Εθνικό Ινστιτούτο του Γιοχάνεσμπουργκ επιβεβαίωσε την ταχεία διασπορά της μετάλλαξης, καθόσον μέσα σε λίγες ημέρες αναφέρεται ότι ο αριθμός των κρουσμάτων από περίπου 3.500 ανήλθε στις 8.500. Με βάση δε την εξελικτική βιολογία του Πανεπιστημίου του Βελγίου εκτιμάται ότι ο ιός μπορεί να προκαλέσει 3 έως 6 φορές περισσότερες λοιμώξεις από ότι η μετάλλαξη «Δέλτα» στο ίδιο χρονικό διάστημα.

 

Ως προς την επίδραση της παραλλαγής «Όμικρον» στους μηχανισμούς της ανοσίας

Μέχρι σήμερα είναι γνωστό ότι ο ιός παρακάμπτει σε κάποιο βαθμό το ανοσιακό σύστημα σε σχέση με τις άλλες μεταλλάξεις και προκαλεί επαναλοιμώξεις σε άτομα που έχουν ήδη νοσήσει. Υπάρχει μία μεγάλη αναδρομική ανάλυση επιδημιολογικών δεδομένων από την έναρξη της πανδημίας μέχρι σήμερα, αλλά οι ερευνητές, στο διάστημα που επικρατεί η μετάλλαξη «Όμικρον» στη Νότιο Αφρική, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των επαναλοιμώξεων -σε άτομα δηλαδή που έχουν ήδη νοσήσει- είναι υπερτριπλάσιος έως και υπερτετραπλάσιος.

Ως αισιόδοξο μήνυμα, ανέφερε η κα Θεοδωρίδου, το γεγονός ότι, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, μεταξύ των οποίων και ο Φάουτσι, είναι εξαιρετικά απίθανο οι μεταλλάξεις να ακυρώσουν την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Βεβαίως απαιτούνται μελέτες σε πραγματικές συνθήκες για τον καθορισμό του βαθμού προστασίας.

 

Πώς η εμφάνιση της παραλλαγής «Όμικρον» οδήγησε στην επιτακτικότητα της τρίτης δόσης

Ως βασικό όπλο κατά της συγκεκριμένης παραλλαγής που εξαπλώνεται με ραγδαίο ρυθμό, η διεθνής επιστημονική κοινότητα έκρινε την ενίσχυση της ανοσίας του οργανισμού με την τρίτη-αναμνηστική- δόση. Όπως διευκρίνισε η κα Θεοδωρίδου, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα αυτό, βασιζόμενοι σε συγκεκριμένα στοιχεία και μελέτες.

Συγκεκριμένα έλαβαν υπόψη:

  • Την πρώτη τεκμηριωμένη μελέτη από το Ισραήλ, αλλά και άλλες που ακολουθήσαν, σχετικά με την αποτελεσματικότητα της τρίτης δόσης των εμβολίων που χορηγούνται. Τα στοιχεία που προέκυψαν απέδειξαν την κατά 93% προστασία από την εισαγωγή στο νοσοκομείο, 92% από τη σοβαρή νόσο και 81% από το θάνατο, ενώ ταυτόχρονα ο εμβολιασμός μειώνει και τον αριθμό των κρουσμάτων στην κοινότητα.  Η αναμνηστική δόση αυξάνει κατά 20 φορές το επίπεδο των εξουδετερωτικών αντισωμάτων και τριπλασιάζει τον αριθμό των μνημονικών Τ και Β λεμφοκυττάρων, δηλαδή ενισχύει κατά πολύ την κυτταρική ανοσία.
  • Τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύτηκαν στις 2 Δεκεμβρίου, στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Lancet τα οποία αφορούν στην ασφάλεια και την ανοσογονικότητα 7 εμβολίων που έχουν παρασκευαστεί για την Covid και χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο ως αναμνηστικές δόσεις. Πρόκειται για τη μελέτη COV-Boost πολυκεντρική, τυφλή, τυχαιοποιημένη μελέτη και σύμφωνα με αυτή η τρίτη δόση χορηγήθηκε τρεις μήνες μετά την δεύτερη δόση. Η μελέτη έδειξε ότι η λειτουργικότητα των Τ κυττάρων, δηλαδή η κυτταρική ανοσία, ελάχιστα επηρεάζεται από τις μεταλλάξεις της πρωτεϊνικής ακίδας και η ανοσία παραμένει ισχυρή και σημαντική για τον έλεγχο σοβαρής νόσου. Ανεξάρτητα από τα εμβόλια που χρησιμοποιούνται στον βασικό εμβολιασμό, η ανοσιακή απόκριση με την τρίτη δόση προκαλεί αύξηση του τίτλου των εξουδετερωτικών αντισωμάτων κατά 20 φορές και τριπλασιασμό των Τ κυττάρων της κυτταρικής ανοσίας. Με βάση αυτά τα ευρήματα, η αντίστοιχη Εθνική Επιτροπή της Αγγλίας γνωμοδότησε να χορηγείται η τρίτη δόση τρεις μήνες μετά τον βασικό εμβολιασμό. Μάλιστα αναφέρει ότι η ανοσογονικότητα στους τέσσερις και πέντε μήνες είναι παρόμοια.

Με τα δεδομένα αυτά και υπό την διαφαινόμενη απειλή της μεταβολής του κινδύνου μόλυνσης από τον ιό, μετά την εμφάνιση της παραλλαγής «Όμικρον», η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, επανεξέτασε τις συστάσεις χορήγησης της τρίτης δόσης και ομόφωνα γνωμοδότησε για τη χορήγηση της τρίτης δόσης σε όλους τους συμπολίτες μας ηλικίας άνω των 18 ετών, στους τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του εμβολιασμού με τις δυο δόσεις, όπως και μετά προηγηθείσα λοίμωξη.

Όπως όμως τόνισε η κα Θεοδωρίδου, η βράχυνση του χρόνου χορήγησης στοχεύει στην βέλτιστη προστασία του πληθυσμού λόγω της μετάλλαξης και σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι η ανοσοπροστασία από τα εμβόλια διαρκεί μόνο τρεις μήνες. Διευκρίνισε δε ότι, τα εμβόλια έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητά τους για την πρόληψη των εισαγωγών της βαριάς νόσησης και των θανάτων. Άλλωστε, ο εμβολιασμός προκαλεί παραγωγή των Β και Τ λεμφοκυττάρων, δηλαδή ενισχύει την κυτταρική ανοσία, τα οποία συνεχίζουν να αυξάνουν, να ωριμάζουν και να αποτελούν μια εμμένουσα μορφή ανοσιακής προστασίας έναντι του κορονοϊού ακόμη και όταν ο τίτλος των αντισωμάτων μειώνεται.

Τέλος, η κα Θεοδωρίδου επεσήμανε ότι η εμφάνιση της μετάλλαξης «Όμικρον», που ακόμα δεν γνωρίζουμε πολλά από τα χαρακτηριστικά της, προτρέπει τους επιστήμονες να χρησιμοποιήσουν τα όπλα που ήδη διαθέτει η επιστήμη, δηλαδή τα εμβόλια και τα μέτρα που παίρνουμε για ατομική προστασία. Σύμφωνα δε με το CDC, η τρίτη δόση με την εμφάνιση της παραλλαγής «Όμικρον», δεν είναι πολυτέλεια ή υπερβολή αλλά απόλυτη αναγκαιότητα.