Η Virtual Reality στην υπηρεσία του ογκολογικού ασθενή χάρη στο πρόγραμμα «ΔΥΝΑΜΗ» της Novartis

Η γεωμετρική πρόοδος της σύγχρονης τεχνολογίας έχει θετικές επιπτώσεις και στον χώρο της υγείας. Καινοτόμα επιστημονικά δεδομένα και ψηφιακές τεχνολογίες οδηγούν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών που καταγράφουν σπουδαία αποτελέσματα στην αντιμετώπιση πολλών νοσημάτων. Ωστόσο, ο ρόλος της τεχνολογίας δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία θεραπειών αλλά επιδρά θετικά σε ολόκληρο το πλαίσιο φροντίδας του ασθενή.

Μια εντυπωσιακή εφαρμογή της σύγχρονης τεχνολογίας στην υγεία είναι και η χρήση της εικονικής πραγματικότητας (Virtual Reality) κατά τη διάρκεια των χημειοθεραπειών που έχει αναδειχθεί ως μια καινοτόμα και αποτελεσματική προσέγγιση για την υποστήριξη ασθενών με καρκίνο^1-3. Αντικαρκινικές μονάδες σε πολλές χώρες εφαρμόζουν αυτήν την τεχνολογία με σκοπό να προσφέρουν μια ευχάριστη και ευεργετική εμπειρία στους ασθενείς κατά τη διάρκεια της δύσκολης θεραπευτικής διαδικασίας.

Το πρόγραμμα VR «ΔΥΝΑΜΗ» της Novartis Hellas

Στην Ελλάδα η τεχνολογία είναι ήδη διαθέσιμη σε έξι νοσοκομεία χάρη στο πρόγραμμα VR «ΔΥΝΑΜΗ» που εγκαινίασε τον Ιούλιο του 2021 η Novartis Hellas. Στο πλαίσιο του προγράμματος κάθε νοσοκομείο έχει εφοδιαστεί με τρεις συσκευές Virtual Reality που περέχουν στους ασθενείς οκτώ διαφορετικές εμπειρίες (περιήγηση και χαλάρωση στη φύση ή διασκέδαση με κάποιο παιχνίδι).

Μέχρι σήμερα έχουν δοκιμάσει την εφαρμογή VR «ΔΥΝΑΜΗ» περισσότεροι από 2000 ασθενείς με μέσο όρο χρήσης της κάθε συσκευής πέντε ώρες την ημέρα. Μάλιστα το πρόγραμμα αναμένεται να επεκταθεί και σε άλλα νοσοκομεία της χώρας.

Ο ρόλος της virtual reality κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας

Η εικονική πραγματικότητα δημιουργεί έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο για τον ασθενή και τον μεταφέρει σε μια εμπειρία που απομακρύνει τον νου του από το νοσοκομείο και τη θεραπεία που δέχεται. Αντί να βρίσκεται στο ψυχρό δωμάτιο του νοσοκομείου, ο ασθενής μεταφέρεται, με τη βοήθεια της Virtual Reality, σε μια όμορφη παραλία ή σε ένα εξωτικό δάσος. Η προσομοίωση του φυσικού περιβάλλοντος βοηθά τον ασθενή να χαλαρώσει ώστε να αποβάλει την πίεση και το άγχος που συνοδεύουν την θεραπευτική διαδικασία^2,3.

Ο ασθενής φοράει τα γυαλιά VR, τα οποία παρέχουν οθόνη, μικρόφωνο και ακουστικά, και αισθάνεται σαν να έχει μεταφερθεί σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο. Με μια απλή κίνηση του κεφαλιού του, μπορεί να περιηγηθεί στο εικονικό περιβάλλον και να αλληλεπιδράσει με τον εικονικό κόσμο που τον περιβάλλει. Αυτή η εμπειρία σε πραγματικό χρόνο προσφέρει στον ασθενή έναν βαθμό ελευθερίας και αίσθηση της κινητικότητας, που διαφυλάσσει την αξιοπρέπεια και την αυτονομία του παρά τις περιορισμένες κινητικές δυνατότητές του κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας.

Πέραν της ανακούφισης του άγχους, η χρήση της εικονικής πραγματικότητας κατά τη διάρκεια των χημειοθεραπειών έχει επίσης αποδειχθεί ότι βελτιώνει την ψυχολογική ευεξία των ασθενών και μειώνει τα συμπτώματα της θεραπείας. Οι επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η VR μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση, να μειώσει τον πόνο και τη ναυτία, να αυξήσει την αίσθηση ευεξίας και να βοηθήσει στην ανακούφιση από την κόπωση που σχετίζεται με τη θεραπεία.

Περαιτέρω, η εικονική πραγματικότητα μπορεί να λειτουργήσει και ως εκπαιδευτικό εργαλείο, επιτρέποντας στους ασθενείς να μάθουν περισσότερα για την ασθένεια τους και τις θεραπευτικές διαδικασίες που ακολουθούν. Μπορεί να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη φύση του καρκίνου, τις επιλογές θεραπείας και τις προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει ο ασθενής, επιτρέποντάς του να γίνει πιο ενημερωμένος και ενεργός ώστε να συμμετέχει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με τη θεραπεία του.

Με απλά λόγια η τεχνολογία εικονικής πραγματικότητας συμβάλλει στην ελαχιστοποίηση των συναισθηματικών και ψυχολογικών επιπτώσεων της θεραπευτικής διαδικασίας και προάγει την ευεξία και την αντιμετώπιση του καρκίνου με μεγαλύτερη αξιοπρέπεια και αισιοδοξία. Αξίζει να εφαρμοστεί σε κάθε αντικαρκινική μονάδα της χώρας.

1. WebMD Health News.Virtual reality brings new vision to Health Care. 2020. Available at: https://www.webmd.com/cancer/news/20200210/virtual-reality-brings-new-vision-to-health-care(link is external). Τελευταία πρόσβαση δεδομένων: Μαρ 2022
2. Wilson K and Scorsone G.,The Use of Virtual Reality Technologies to Reduce Anxiety and Improve Experience in Chemotherapy Patients During Treatment. Front. Virtual Real.2021 Jun; 2:695449.
3. Indovina P et al., Virtual Reality as a Distraction Intervention to Relieve Pain and Distress During Medical Procedures: A Comprehensive Literature Review. Clin J Pain. 2018 Sep;34(9):858