Ηχηρά μηνύματα από ΤΑΥΦΕ και ΠΑΔΑ για το Δημογραφικό και την Κοινωνική Ασφάλιση στην 89η ΔΕΘ

Πολλά «καμπανάκια» κινδύνου προς την κυβέρνηση για το δημογραφικό πρόβλημα, τις καταστροφικές συνέπειες του ν. 5078/2023 για το ΤΑΥΦΕ και συνολικά για την κοινωνική ασφάλιση σήμανε η ημερίδα που συνδιοργάνωσαν το Ταμείο Αλληλοβοηθείας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων (ΤΑΥΦΕ) και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου 2025, στο πλαίσιο της 89ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Η ημερίδα είχε τίτλο «Κρίσιμες προκλήσεις ανάπτυξης της Συμπληρωματικής Κοινωνικής Ασφάλισης υπό το πρίσμα της δημογραφικής γήρανσης: Η συμβολή του ΤΑΥΦΕ» και μεταδόθηκε ζωντανά μέσω live streaming από τα κανάλια YouTube και Facebook του Ταμείου, όπου παραμένει διαθέσιμη για παρακολούθηση.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν και έδωσαν το «παρών» σημαντικοί πανεπιστημιακοί, βουλευτές, εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων και παράγοντες της αγοράς του φαρμάκου, καταθέτοντας θέσεις και προτάσεις γύρω από τις κρίσιμες προκλήσεις που δημιουργεί η δημογραφική γήρανση αλλά και οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις στον χώρο της κοινωνικής ασφάλισης.

Με το δημογραφικό να καθίσταται κατά γενική ομολογία μείζον εθνικό ζήτημα που απειλεί, εκτός όλων των άλλων, και το ασφαλιστικό σύστημα, οι ομιλητές ανέδειξαν όλες τις πτυχές του θέματος. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ότι το ΤΑΥΦΕ, ως φορέας συμπληρωματικής κοινωνικής ασφάλισης, στηρίζει τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους κατά τον χρόνο της συνταξιοδότησης, διασφαλίζοντας ικανοποιητικό εισόδημα για μια αξιοπρεπή διαβίωση και ποιότητα ζωής.

Σπύρος Κουκάκης: Το ΤΑΥΦΕ θεσμός του πρώτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης

Ανοίγοντας τις εργασίες της ημερίδας, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΑΥΦΕ, Σπύρος Κουκάκης, έκανε μια σύντομη αναδρομή στη μακρόχρονη πορεία του Ταμείου, υπογραμμίζοντας ότι η θεαματική πορεία εξυγίανσής του ανακόπτεται αναίτια από τον ν. 5078/2023. Όπως τόνισε, το ΤΑΥΦΕ αποτελεί θεσμό του πρώτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης, ο οποίος εγγυάται το εφάπαξ των εργαζομένων στον κλάδο του φαρμάκου, υπηρετώντας χωρίς καμία επιβάρυνση του κράτους το δικαίωμα των εργαζομένων σε αξιοπρεπές εισόδημα μετά το τέλος του εργασιακού τους βίου. Παράλληλα, συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.

Περιγράφοντας ως υπέρτατο στόχο την τροποποίηση του ν. 5078/2023, ο κ. Κουκάκης σημείωσε χαρακτηριστικά: «Δεν πρέπει να εξισώσουμε το ΤΑΥΦΕ με τους φορείς της ιδιωτικής ασφάλισης» και υπογράμμισε με έμφαση ότι «δεν θα επιτρέψουμε την αποδόμηση ενός θεσμού που χτίστηκε από τους ίδιους τους εργαζόμενους. Δεν θα επιτρέψουμε να χαθεί η περιουσία, η αξιοπρέπεια και η ασφάλεια χιλιάδων ασφαλισμένων».

Γ. Κονιδάρης: Είμαστε καταδικασμένοι να νικήσουμε την μικροπολιτική

Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε ο Γεράσιμος Κονιδάρης, Σύμβουλος Διοίκησης και Επικοινωνίας του ΤΑΥΦΕ, ο οποίος εστίασε στη στρατηγική σημασία του δημογραφικού προβλήματος. Υπενθύμισε ότι το ΤΑΥΦΕ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, είχε θέσει το ζήτημα ήδη από τον περασμένο Μάρτιο, μέσα από ειδική ημερίδα, πολύ πριν αυτό αναδειχθεί σε κορυφαία πολιτική προτεραιότητα. Όπως είπε, το δημογραφικό είναι τόσο σημαντικό ζήτημα που σήμερα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του πρωθυπουργού και όλων των κομμάτων.

Ο κ. Κονιδάρης τόνισε ότι ο e-ΕΦΚΑ, για να καταβάλει τις κύριες συντάξεις, στηρίζεται κάθε χρόνο από τον κρατικό προϋπολογισμό με περίπου 12 δισ. ευρώ. Για τις επικουρικές και τα εφάπαξ, όμως, δεν υπάρχει αντίστοιχη χρηματοδότηση, γεγονός που καθιστά αυτονόητη την ανάγκη να στηριχθεί και να ενισχυθεί η συμπληρωματική ασφάλιση του πρώτου πυλώνα, αντί να αποδομηθεί.

Σχολιάζοντας την πρόβλεψη του ν. 5078/2023 για την άρση της υποχρεωτικότητας στο ΤΑΥΦΕ από 1/1/2026, έκανε λόγο για μια εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη, ιδίως σε μια περίοδο που η χώρα βιώνει παρατεταμένη κρίση εμπιστοσύνης προς την πολιτεία και τους θεσμούς, μετά από δέκα χρόνια μνημονίων και με απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. «Όταν αφαιρούμε από ένα Ταμείο σαν το ΤΑΥΦΕ την υποχρεωτικότητα, τότε ως πολιτεία κουνάμε το μαντήλι σε κάτι άλλο, που δεν μπορώ να κατανοήσω τι είναι», σημείωσε, και υπογράμμισε ότι «είμαστε καταδικασμένοι να νικήσουμε την αλήθεια, να νικήσουμε τη μικροπολιτική, τη μικροσκέψη που δυστυχώς επικρατεί στη χώρα».

Ο κ. Κονιδάρης αναφέρθηκε επίσης στο νέο νομοσχέδιο που βρίσκεται αυτές τις ημέρες σε δημόσια διαβούλευση, το οποίο –όπως είπε– προβλέπει ότι η περιουσία των Ταμείων Αλληλοβοηθείας δεν είναι περιουσία των ασφαλισμένων αλλά του κράτους και ανήκει στον ΕΦΚΑ. Θέτοντας το ζήτημα στους παριστάμενους βουλευτές, διερωτήθηκε πώς γίνεται το κράτος, πριν από δύο χρόνια, να νομοθετεί την άρση της υποχρεωτικότητας, επικαλούμενο ότι έχει το δικαίωμα να το πράξει κόντρα σε ευρωπαϊκή οδηγία, και σήμερα να νομοθετεί ότι η περιουσία των Ταμείων δεν ανήκει εξ ολοκλήρου στους ασφαλισμένους, αλλά μεταφέρεται στο κράτος υπό προϋποθέσεις. «Πρόκειται για αντιφάσεις ολκής, διοικητικά και νομικά, που πλήττουν τη δημοκρατία και ενισχύουν την ανασφάλεια και την αβεβαιότητα των πολιτών», υπογράμμισε, καταλήγοντας ότι επρόκειτο για «ένα αδόκιμο νομοθέτημα» που πρέπει να αναθεωρηθεί.

Άγγελος Στεργίου: Θεσμική εκτροπή

Με αιχμηρή τοποθέτηση, ο Άγγελος Στεργίου, Καθηγητής Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, χαρακτήρισε την υπόθεση του ΤΑΥΦΕ ως «θεσμική εκτροπή». Προειδοποίησε ότι η μετατροπή της ασφάλισης σε προαιρετική θα είναι καθοριστική για το μέλλον του Ταμείου και υπενθύμισε ότι η υποχρεωτικότητα αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης. «Η υποχρεωτικότητα είναι η κοινωνική ασφάλιση. Χωρίς υποχρεωτικότητα δεν υπάρχει δημόσια κοινωνική ασφάλιση», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Απαντώντας σε τοποθέτηση του βουλευτή της ΝΔ Δημήτρη Κούβελα, ότι το να γίνει ένα Ταμείο προαιρετικό ή ιδιωτικό είναι κάτι θετικό, ο κ. Στεργίου σχολίασε με νόημα: «Επομένως θα μπορούσαμε να κάνουμε ιδιωτικό και τον ΕΦΚΑ». Και πρόσθεσε: «Πολύ φοβάμαι ότι όλο αυτό δείχνει τουλάχιστον άγνοια της κοινωνικής ασφάλισης» και παραπέμπει σε «επικίνδυνους πειραματισμούς». Αναφερόμενος στην ιστορική εξέλιξη του ασφαλιστικού συστήματος, μίλησε για σκοπιμότητες, υποστηρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν είχαν πάντα στόχο τον εκσυγχρονισμό, αλλά συχνά και την υποβάθμιση του θεσμού. Τόνισε επίσης ότι η μετατροπή του ΤΑΥΦΕ είναι αντίθετη με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και κατέληξε πως το Ταμείο ανήκει στον πρώτο πυλώνα της δημόσιας υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης και δεν μπορεί να μετακινηθεί στον δεύτερο.

Γαβριήλ Αμίτσης: Αναγκαία η άμεση τροποποίηση των άρθρων 98-111 του Ν. 5078/2023

Από την πλευρά του, ο Γαβριήλ Αμίτσης, Καθηγητής Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας και Διευθυντής του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, επικέντρωσε την τοποθέτησή του στη συμβατότητα του ν. 5078/2023 με το δίκαιο της ΕΕ. Όπως ανέφερε, η προσπάθεια του εθνικού νομοθέτη να εντάξει το ΤΑΥΦΕ (ΝΠΙΔ) στον δεύτερο πυλώνα συνταξιοδοτικής προστασίας, δηλαδή στην προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα. Ειδικότερα, εξήγησε ότι το ΤΑΥΦΕ:

• Υπάγεται στον πρώτο πυλώνα συνταξιοδοτικής προστασίας και διέπεται, για τους διακινούμενους εργαζόμενους εντός ΕΕ, από τον Κανονισμό 883/2004 για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας.
• Δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 2019/1238 σχετικά με το Πανευρωπαϊκό Ατομικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν.
• Δεν υπάγεται στην Οδηγία 2014/50 για τις ελάχιστες προϋποθέσεις που προάγουν την κινητικότητα των εργαζομένων.
• Δεν καλύπτεται από την Οδηγία 2016/2341 για τις δραστηριότητες και την εποπτεία των επαγγελματικών συνταξιοδοτικών ιδρυμάτων (ΙΕΣΠ).
• Ούτε από τα εθνικά μέτρα μεταφοράς της Οδηγίας αυτής στην ελληνική νομοθεσία, μέσω των άρθρων 1–91 του ν. 5078/2023.

Ο κ. Αμίτσης υπογράμμισε ότι ο νόμος εισάγει διατάξεις που δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και δεν ευθυγραμμίζονται με τις απαιτήσεις των Συνθηκών της ΕΕ, ενώ παραβιάζουν το θεσμικό κεκτημένο στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης. Καταλήγοντας, τόνισε ότι η άμεση τροποποίηση των άρθρων 98–111 του ν. 5078/2023 είναι αναγκαία, μέσα από την εισαγωγή ενός νέου μοντέλου ρύθμισης των εκ μετατροπής Αλληλοβοηθητικών Ταμείων, βασισμένου σε αναλογιστικές και οικονομοτεχνικές μελέτες, ώστε να προσαρμόζεται πλήρως στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και να συμβάλει στη δημογραφική αναζωογόνηση της χώρας.

Ερωτόκριτος Θεοτοκάτος: Το τελευταίο καταφύγιο κοινωνικής δικαιοσύνης σε ένα κράτος δικαίου

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το δημογραφικό πρόβλημα και η στενή του σύνδεση με τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Ο Ερωτόκριτος Θεοτοκάτος, Πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων Θεσσαλονίκης «Οι Άγιοι Πάντες» και τ. Αντιδήμαρχος Θεσσαλονίκης, ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, παρουσιάζοντας παραδείγματα πολιτικών που έχουν υιοθετήσει άλλες χώρες για την αντιμετώπιση της γήρανσης του πληθυσμού.

Αναφερόμενος στα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ, σημείωσε ότι «μπορεί να δώσουν μια ανάσα σχετικά με τις δυσκολίες των νοικοκυριών να τα βγάλουν πέρα, αλλά δεν θα οδηγήσουν σε αύξηση των γεννήσεων». Επισήμανε ότι η ουσιαστική στήριξη των οικογενειών και η ενίσχυση της γεννητικότητας απαιτούν πιο στοχευμένες και μακροπρόθεσμες πολιτικές.

Με ιδιαίτερη έμφαση υπεραμύνθηκε της υποχρεωτικότητας στην κοινωνική ασφάλιση, χαρακτηρίζοντάς την «το τελευταίο καταφύγιο κοινωνικής δικαιοσύνης σε ένα κράτος δικαίου». Όπως τόνισε, η διατήρηση της υποχρεωτικότητας δεν αποτελεί μόνο θεσμική αλλά και κοινωνική αναγκαιότητα, καθώς χωρίς αυτήν το ασφαλιστικό σύστημα χάνει τον δημόσιο χαρακτήρα του και υπονομεύεται η κοινωνική συνοχή.

Πολιτικές τοποθετήσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι παρεμβάσεις των βουλευτών που παρακολούθησαν την ημερίδα, αναδεικνύοντας την πολιτική διάσταση του ζητήματος και επιβεβαιώνοντας ότι το μέλλον της συμπληρωματικής κοινωνικής ασφάλισης αποτελεί αντικείμενο ευρύτερου εθνικού διαλόγου.

Ο Δημήτρης Κούβελας, βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης της ΝΔ, χαρακτήρισε το ΤΑΥΦΕ «σπουδαίο φορέα». Αναφερόμενος στην τροποποίηση του ν. 5078/2023, έκανε παραλληλισμό με το Ταμείο Πρόνοιας των Δικηγόρων Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι «δεν είναι χαμένη υπόθεση το ΤΑΥΦΕ» και εξέφρασε την πεποίθηση πως με τους κατάλληλους χειρισμούς από τη διοίκηση και σε συνεργασία με την πολιτική ηγεσία μπορεί να παραμείνει ένα υγιές και βιώσιμο ταμείο.

Ο Παύλος Χρηστίδης, βουλευτής Β3΄ Νοτίου Τομέα Αθηνών του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, τόνισε ότι η πρόκληση του δημογραφικού αποτελεί «εθνική επιταγή». Όπως είπε, κάποιοι το αντιμετωπίζουν φοβικά, απόμακρα ή με πρόσκαιρα μέτρα, όπως τα επιδόματα, την ώρα που απαιτούνται ενεργητικές πολιτικές, όπως αυτές που προτείνει το ΠΑΣΟΚ. Σε σχέση με το ΤΑΥΦΕ και τον ν. 5078/2023, υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο να βρεθεί ο τρόπος με τον οποίο θα στηριχθεί ο δημόσιος χαρακτήρας και σκοπός του Ταμείου, επαναλαμβάνοντας με έμφαση ότι το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στηρίζει τη διατήρηση της υποχρεωτικότητας και την τροποποίηση των διατάξεων που θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά του.

Η Κατερίνα Νοτοπούλου, βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ανέδειξε το δημογραφικό ως μια πραγματικότητα που «η Ευρώπη γερνάει, η Ελλάδα γερνάει και αυτό μοιάζει να είναι μη αναστρέψιμο». Διευκρίνισε όμως ότι αυτή η διαπίστωση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για τις συνεχείς αποτυχίες της χώρας, ούτε δικαιολογία για τη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας ή για την αύξηση των ορίων ηλικίας. Αναφερόμενη στις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, κάλεσε σε έναν σοβαρό και ουσιαστικό διάλογο για το μέλλον του ασφαλιστικού.

Παρεμβάσεις κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων

Ιδιαίτερα ουσιαστικές ήταν και οι τοποθετήσεις των κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων, που τόνισαν τον ρόλο του ΤΑΥΦΕ ως εγγυητή της ασφάλειας των εργαζομένων στον φαρμακευτικό κλάδο και δήλωσαν αλληλέγγυοι στην προσπάθεια διατήρησης της υποχρεωτικότητας.

Ο Διονύσης Ευγενίδης, Πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης και εκπρόσωπος του Προέδρου του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Απόστολου Βαλτά, παρουσίασε τα μέτρα που έχει προτείνει ο ΠΦΣ μέσω θεσμικών διαδικασιών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, επισημαίνοντας την ανάγκη να δοθεί ειδική στήριξη στις γυναίκες φαρμακοποιούς. Διαβεβαίωσε ότι ο ΠΦΣ στηρίζει τις πρωτοβουλίες του ΔΣ του Ταμείου και είναι έτοιμος να συνεργαστεί για την επίτευξη των στόχων του.

Ο Νίκος Βαλιάνος, Πρόεδρος της ΠΟΣΙΕΦ-ΣΦΕ, μίλησε για ένα «υγιές Ταμείο-στήριγμα» για τους χιλιάδες εργαζόμενους στον φαρμακευτικό κλάδο και απηύθυνε έκκληση στην ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας να ακούσει το δίκαιο αίτημα για αλλαγή του ν. 5078/2023. Υπενθύμισε το σύνθημα που χρησιμοποίησε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ για «έγνοια για όλους τους Έλληνες» και ζήτησε να αποδειχθεί στην πράξη. Τόνισε κατηγορηματικά ότι οι εργαζόμενοι –μέσα από το συνδικαλιστικό τους κίνημα– θα αντιταχθούν μέχρι τέλους ώστε να δικαιωθούν οι ασφαλισμένοι και να μην συρρικνωθούν το εφάπαξ και τα ασφαλιστικά τους δικαιώματα.

Ο Γιώργος Μπούρας, Πρόεδρος του Επαγγελματικού Συλλόγου Ιατρικών Επισκεπτών και Φαρμακοϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης (ΕΣΙΕΦ-Θ), μετέφερε την ανησυχία των εργαζομένων του κλάδου για τις εξελίξεις γύρω από το Ταμείο. Υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο να σχεδιαστούν από σήμερα οι επόμενες κινήσεις, ώστε να διασφαλιστούν η βιωσιμότητα του ΤΑΥΦΕ και τα εφάπαξ, όχι μόνο για τη σημερινή αλλά και για τις επόμενες γενιές.

Τέλος, ο Μιχάλης Κουντουρούδας, Πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων στην Bayer Hellas, χαρακτήρισε την ύπαρξη Ταμείων όπως το ΤΑΥΦΕ «σταθερά εμπιστοσύνης» σε μια περίοδο αβεβαιότητας και «δείκτη ασφάλειας» για τον εργαζόμενο στον φαρμακευτικό κλάδο. Διαβεβαίωσε ότι οι εργαζόμενοι στηρίζουν πλήρως το ΔΣ του Ταμείου στον αγώνα για τη διατήρηση της υποχρεωτικότητας, την οποία περιέγραψε ως τον σημαντικότερο παράγοντα που εξασφαλίζει τη βιωσιμότητά του και διασφαλίζει τις παροχές προς τους ασφαλισμένους.

Η υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή

Η ημερίδα που συνδιοργάνωσαν το ΤΑΥΦΕ και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής στο πλαίσιο της 89ης ΔΕΘ ανέδειξε με σαφήνεια ότι το δημογραφικό πρόβλημα και η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος βρίσκονται σε οριακό σημείο. Μέσα από τις παρεμβάσεις πανεπιστημιακών, πολιτικών εκπροσώπων, κοινωνικών φορέων και συνδικαλιστικών οργάνων του φαρμακευτικού κλάδου κατέστη σαφές ότι η άρση της υποχρεωτικότητας στο ΤΑΥΦΕ, όπως προβλέπει ο ν. 5078/2023, απειλεί έναν θεσμό που έχει χτιστεί από τους ίδιους τους εργαζόμενους και στηρίζει διαχρονικά την κοινωνική συνοχή.

Κοινός τόπος όλων των τοποθετήσεων ήταν ότι το ΤΑΥΦΕ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του πρώτου πυλώνα δημόσιας και υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης και δεν μπορεί να εξομοιωθεί με ιδιωτικούς φορείς. Τονίστηκε πως η τροποποίηση του νόμου είναι επιβεβλημένη, όχι μόνο για λόγους συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, αλλά και για να διασφαλιστεί η αξιοπρέπεια των ασφαλισμένων, η κοινωνική δικαιοσύνη και η βιωσιμότητα του συστήματος απέναντι στις προκλήσεις της γήρανσης του πληθυσμού.

Το ισχυρό μήνυμα που κυριάρχησε στην εκδήλωση ήταν σαφές: χωρίς ισχυρή και υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση δεν μπορεί να υπάρξει κοινωνική συνοχή ούτε ασφάλεια για τις επόμενες γενιές.