Ανδρέας Κουππάρης: Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το μέλλον της νευρολογίας

Με επίκεντρο τις εξελίξεις στη νευροεπιστήμη και τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026, στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα, εκδήλωση για την παρουσίαση του Ινστιτούτου Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ) και των μεταπτυχιακών προγραμμάτων του. Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στις σύγχρονες εξελίξεις στους τομείς της νευροεπιστήμης, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στις εκπαιδευτικές προοπτικές που συνδέονται με τα σχετικά επιστημονικά πεδία. 

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, κ. Σταύρος Αυγουστίδης, και ο Δρ. Μιχάλης Πελεκάνος, Διευθυντής Μονάδων Ι.Υ.Α. και Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Κυπρίων Επαγγελματιών Ελλάδας.

Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο Δρ. Ανδρέας Κουππάρης, Ανώτερος Νευρολόγος και Διευθυντής του Τμήματος Νευροφυσιολογίας και Επίκουρος Καθηγητής στα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΙΝΓΚ στη Νευροεπιστήμη, ο οποίος παρουσίασε τις νέες προοπτικές που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη στην κατανόηση και διαχείριση της άνοιας. Παρουσιάσεις πραγματοποίησαν επίσης ο Γενικός Εκτελεστικός και Ιατρικός Διευθυντής του Ινστιτούτου, Καθηγητής Λεωνίδας Φυλακτού, εκ μέρους του ΙΝΓΚ, καθώς και ο Κοσμήτορας, Δρ. Πέτρος Πέτρου, για τα μεταπτυχιακά προγράμματα του Ινστιτούτου. Στον διάλογο συμμετείχε ακόμη ο Δρ. Βασίλης Κωνσταντινίδης, Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας – Νευροχημείας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Νευρολόγος στην Α΄ Νευρολογική Κλινική του Αιγινητείου Νοσοκομείου, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για τη διασύνδεση υγείας, εκπαίδευσης και τεχνολογίας. Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Ιωσήφ Κυπραίος, Εμπορικός Σύμβουλος της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Η εκδήλωση ανέδειξε τον ρόλο του Ινστιτούτου ως κέντρου εκπαίδευσης και έρευνας στη νευροεπιστήμη και τη μοριακή ιατρική, καθώς και τη σημασία της διακλαδικής συνεργασίας και της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιστημονικής εκπαίδευσης, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της Πρεσβείας και του Κυπριακού Εμπορικού Κέντρου Αθηνών ως γέφυρα συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Στο πλαίσιο της ομιλίας του, ο Δρ. Κουππάρης τόνισε ότι η άνοια εξελίσσεται σε μείζονα πρόκληση δημόσιας υγείας στην Ευρώπη, με τη διαρκώς αυξανόμενη επίπτωσή της να συνδέεται άμεσα με τη γήρανση του πληθυσμού. Όπως ανέφερε, σήμερα εκτιμάται πως περισσότεροι από 9 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη ζουν με κάποια μορφή άνοιας, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός των ασθενών ανέρχεται σε περίπου 236.000. Μέχρι το 2050, ο αριθμός αυτός αναμένεται να ξεπεράσει τις 330.000, γεγονός που υποδηλώνει σημαντικές επιπτώσεις τόσο για τα συστήματα φροντίδας όσο και για τις οικογένειες των ασθενών.

Περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές

Παρά τις σημαντικές προόδους στην κατανόηση των νευροεκφυλιστικών μηχανισμών, οι θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες. Όπως επεσήμανε ο Δρ. Κουππάρης, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία που να αναστρέφει την πορεία της νόσου. Οι διαθέσιμες παρεμβάσεις στοχεύουν κυρίως στη διαχείριση των συμπτωμάτων, ενώ οι νεότερες θεραπείες μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξή της χωρίς να οδηγούν σε ίαση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόληψη αναδεικνύεται ως κρίσιμος πυλώνας. Όπως υπογράμμισε ο Δρ. Κουππάρης, η έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την πορεία της νόσου, με εκτιμήσεις να δείχνουν ότι έως και το 45% των περιπτώσεων άνοιας θα μπορούσε δυνητικά να τροποποιηθεί μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης

Όπως ανέφερε ο Δρ. Κουππάρης, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται στην ανάλυση μεγάλων και σύνθετων ιατρικών δεδομένων και αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια νόσο με μακρά προσυμπτωματική φάση όπως η άνοια. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της κλινικής κρίσης και όχι ως υποκατάστατο του ιατρού.

Μεταξύ των εφαρμογών που παρουσίασε περιλαμβάνονται η πρώιμη ανίχνευση των προκλινικών σταδίων της νόσου, ο υπολογισμός εξατομικευμένου κινδύνου εμφάνισης άνοιας και η συνδυαστική ανάλυση βιοδεικτών. Επιπλέον, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στην επιλογή ασθενών για νεότερες θεραπείες και στην αυτόματη ανάλυση απεικονιστικών εξετάσεων, επιτρέποντας τον εντοπισμό λεπτών εγκεφαλικών μεταβολών πριν από την εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων.

Παράλληλα, ο Δρ. Κουππάρης επισήμανε ότι η αξιοποίησή της επεκτείνεται και στην καθημερινότητα των ασθενών, μέσω ψηφιακών εργαλείων και φορητών συσκευών που επιτρέπουν συνεχή παρακολούθηση και έγκαιρη ανίχνευση επιδείνωσης, συμβάλλοντας στη διατήρηση της αυτονομίας και στη μείωση της επιβάρυνσης των φροντιστών.
Ο Δρ. Κουππάρης υπογράμμισε πως η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης συνοδεύεται από σημαντικά ηθικά ζητήματα, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων και ο κίνδυνος αλγοριθμικών μεροληψιών, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανθρώπινη επαφή στη φροντίδα των ασθενών.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον

Αναφερόμενος στο μέλλον, ο Δρ. Κουππάρης σημείωσε ότι η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην κλινική πράξη αναμένεται να οδηγήσει σε μετάβαση από τη θεραπεία προς την πρόληψη και από μια γενική προσέγγιση της νόσου προς μια πιο εξατομικευμένη νευρολογία.

Κλείνοντας την ομιλία του τόνισε χαρακτηριστικά ότι: «δεν θα εξαφανιστούν οι ιατροί… αλλά θα εξαφανιστούν οι ιατροί που δεν χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη». Η διαπίστωση αυτή συνοψίζει τη μετάβαση προς ένα νέο μοντέλο ιατρικής πρακτικής, στο οποίο η τεχνολογία δεν υποκαθιστά τον κλινικό ιατρό, αλλά ενισχύει τις δυνατότητές του στην έγκαιρη ανίχνευση, την πρόληψη και την εξατομικευμένη προσέγγιση των ασθενών. Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται όχι ως απειλή, αλλά ως αναπόσπαστο εργαλείο της σύγχρονης νευρολογίας και της μελλοντικής φροντίδας της άνοιας.