Angelini Pharma: Νέα θετικά δεδομένα για τη cenobamate σε ασθενείς με επιληψία

Η επιληψία είναι μία από τις πιο διαδεδομένες νευρολογικές παθήσεις, και επηρεάζει περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και έως έξι εκατομμύρια στην Ευρώπη. Δεν πρόκειται για μία και μόνο νόσο, αλλά για ένα ευρύ φάσμα διαταραχών με πολλαπλές πιθανές αιτίες —δομικές, μεταβολικές, γενετικές ή άγνωστες. Σε περίπου τις μισές περιπτώσεις η αιτιολογία δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις δεν επιβαρύνουν μόνο τη σωματική υγεία αλλά συχνά επηρεάζουν την ψυχική ευεξία, την εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική ζωή, ενώ συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας. Παρά τη σημαντική πρόοδο στις θεραπείες, ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών εξακολουθεί να μην έχει ικανοποιητικό έλεγχο των κρίσεων. Ενδεικτικά, περίπου τέσσερις στους δέκα δεν πετυχαίνουν επαρκή ρύθμιση ακόμη και μετά τη χορήγηση δύο αντιεπιληπτικών φαρμάκων.

Η cenobamate είναι από του στόματος αντιεπιληπτικό που έχει εγκριθεί ως συμπληρωματική θεραπεία για επιληπτικές κρίσεις εστιακής έναρξης, με ή χωρίς δευτερογενή γενίκευση, σε ενήλικες των οποίων η επιληψία δεν έχει ελεγχθεί επαρκώς παρά τη λήψη τουλάχιστον δύο αντιεπιληπτικών. Πρόκειται για καινοτόμο φάρμακο μικρού μορίου με διπλό, συμπληρωματικό μηχανισμό δράσης που στοχεύει στη μείωση των επιληπτικών κρίσεων· ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο επιφέρει τα θεραπευτικά της αποτελέσματα είναι άγνωστος. Η ουσία ανακαλύφθηκε και αναπτύχθηκε από την SK Biopharmaceuticals και την SK life science (στις ΗΠΑ κυκλοφορεί ως XCOPRI®).

Στο 36ο International Epilepsy Congress στη Λισαβόνα, η Angelini Pharma παρουσίασε ευρήματα που αναδεικνύουν οφέλη της cenobamate πέρα από την απλή μείωση της συχνότητας κρίσεων. Αναδρομική ανάλυση του ισπανικού σκέλους μιας μεγάλης ανοιχτής μελέτης φάσης 3, η οποία διεξήχθη σε εννέα νοσοκομεία με 129 ασθενείς, έδειξε σημαντική μείωση των κρίσεων και σταθερά υψηλά ποσοστά απουσίας κρίσεων που διατηρήθηκαν στον χρόνο: τα σωρευτικά ποσοστά διατήρησης στη θεραπεία ήταν 71% στο πρώτο έτος, 60% στο δεύτερο και 56% στο τρίτο. Κατά την τελευταία επίσκεψη, 28,7% των ασθενών παρέμεναν χωρίς κρίσεις για τουλάχιστον ένα έτος, 18,8% για δύο έτη και 11,8% για τρία έτη. Ιδιαίτερα υψηλότερα ποσοστά απουσίας κρίσεων καταγράφηκαν σε όσους είχαν αποτύχει προηγουμένως σε έως τρία αντιεπιληπτικά, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης πρόσβασης σε αποτελεσματική αγωγή. «Η πρόσβαση στα πιο πρόσφατα αντισπασμωδικά φάρμακα (ASM) και η έγκαιρη χρήση τους μπορεί να μεταβάλει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών με επιληψία», σημείωσε ο Vicente Villanueva, MD, PhD, Hospital Universitario y Politécnico La Fe, επισημαίνοντας ότι: «Τα ASM είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στόχου της φροντίδας και διαχείρισης της επιληψίας – την απουσία επιληπτικών κρίσεων και τα συνακόλουθα οφέλη».

Σε post-hoc αξιολόγηση του ίδιου πληθυσμού, η διατήρηση της απουσίας κρίσεων —ιδίως από εστιακές κρίσεις που εξελίσσονται σε δευτερογενείς τονικοκλονικές— συσχετίστηκε με στατιστικά σημαντική μείωση του κινδύνου αιφνίδιου, ανεξήγητου θανάτου από επιληψία (SUDEP), όπως εκτιμήθηκε με τις κλίμακες SUDEP-3 και SUDEP-7. Οι συγκεκριμένες κλίμακες αποτελούν εργαλεία εκτίμησης κινδύνου και δεν αποτυπώνουν πραγματικά συμβάματα SUDEP· η μείωση των βαθμολογιών, ωστόσο, ενισχύει την κλινική αξία της επίτευξης απουσίας κρίσεων.

Παράλληλα, αναδρομική μελέτη «πραγματικού κόσμου» στη βάση IQVIA PharMetrics Plus στις ΗΠΑ έδειξε ότι, σε ενήλικες με εστιακές κρίσεις που ξεκίνησαν θεραπεία με cenobamate, τα ποσοστά νοσηλειών και επισκέψεων στα τμήματα επειγόντων ήταν σημαντικά χαμηλότερα το εξάμηνο μετά την έναρξη της αγωγής σε σύγκριση με το εξάμηνο πριν. Η μείωση παρατηρήθηκε τόσο όταν η ουσία χρησιμοποιήθηκε ως μονοθεραπεία όσο και σε πολυθεραπεία, στοιχείο που υποδηλώνει οφέλη τα οποία αγγίζουν και τη χρήση πόρων υγείας.

Τέλος, στο συνέδριο παρουσιάστηκε έρευνα που αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση για να χαρτογραφήσει την αμφίδρομη σχέση επιληψίας και κατάθλιψης. Με βάση δεδομένα από Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία, τα μοντέλα εντόπισαν παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση κατάθλιψης σε άτομα με επιληψία —και αντιστρόφως— ανοίγοντας τον δρόμο για πιο στοχευμένες και έγκαιρες παρεμβάσεις. «Η αποστολή μας είναι να βοηθήσουμε τα άτομα με μη ελεγχόμενες κρίσεις να αποκτήσουν τον έλεγχο, με απώτερο σκοπό την πλήρη απουσία κρίσεων», τόνισε ο Rafal Kaminski, Chief Scientific Officer της Angelini Pharma.