Ένας χρόνος εμπειρίας με τη μάσκα! Τι γνωρίζουμε για την ορθή χρήση της;

Η χρήση της μάσκας για την ατομική προστασία και την αποφυγή διασποράς του κορονοϊού συμπληρώνει ήδη ένα έτος και όλα δείχνουν ότι δεν θα απαλλαγούμε σύντομα απ’ αυτήν. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας ανακαλύψαμε πως υπάρχουν πολλά είδη μάσκας ενώ η ορθή χρήση της, οι δυνατότητες προστασίας που παρέχει ακόμη και η σκοπιμότητα της χρήσης της έγιναν συχνά αντικείμενο συζήτησης.

Σταδιακά έγινε αντικείμενο καθημερινής χρήσης και όλοι συνειδητοποιήσαμε ότι η μάσκα μπορεί να αποδειχθεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την προστασία μας και την αποφυγή της διάδοσης του κορονοϊού αρκεί να την χρησιμοποιούμε σωστά. Μάλιστα πολλές από τις αρχικές οδηγίες για την χρήση της στην πορεία αναθεωρήθηκαν και συμπληρώθηκαν αφού η καθημερινή εμπειρία μαζί της ανάδειξε πλεονεκτήματα αλλά και αδυναμίες. Αξίζει τον κόπο να συνοψίσουμε όλα όσα μάθαμε για την μάσκα, μετά από έναν χρόνο εμπειρίας, τόσο για τον ενδεδειγμένο τύπο που θα πρέπει να χρησιμοποιούμε όσο και για τον τρόπο εφαρμογής και απόρριψής της.

 

Σωστή εφαρμογή

Κρίσιμης σημασίας για την αποτελεσματικότητα της μάσκας είναι η σωστή εφαρμογή της, έτσι ώστε να μην υπάρχουν κατά το δυνατόν κενά μεταξύ προσώπου και μάσκας. Οι μάσκες παρέχουν τη μέγιστη προστασία, όταν εφαρμόζονται σε στενή επαφή με το δέρμα.

Πώς Θα επιτύχουμε την ελαχιστοποίηση των κενών μεταξύ προσώπου και μάσκας;
  • Με την επιλογή μάσκας, που διαθέτει σύρμα στο επάνω μέρος της μύτης, το οποίο θα πρέπει να εφαρμόζει πολύ καλά γύρω από τη μύτη, ώστε να μην αφήνει περιθώριο για την είσοδο αέρα και σταγονιδίων.
  • Με το δέσιμο των λαστίχων της μάσκας μεταξύ τους ή το στριφογύρισμά τους μία φορά, στην περιοχή έκφυσής τους από τα πλάγια της μάσκας, ώστε να μην υπάρχουν κενά στις πλευρές του προσώπου για την είσοδο αέρα και σταγονιδίων
  • Τη χρήση του «εφαρμοστή μάσκας» (mask fitter or brace), ο οποίος αποτελεί ελαστικό στήριγμα πάνω από τη μάσκα
    Σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατων μελετών του CDC, παρατηρούνται μεγάλες διαφορές στα ποσοστά προστασίας της μάσκας όταν αυτή εφαρμόζεται σωστά και όταν δεν έχει καλή εφαρμογή.

Στους άνδρες με γενειάδα, συστήνεται να φορούν διπλή μάσκα, καθώς ο όγκος της γενειάδας δυσχεραίνει την καλή εφαρμογή της χειρουργικής μάσκας.

Η χρήση διπλής χειρουργικής μάσκας δεν συστήνεται, διότι μετά την εφαρμογή της, παραμένει το κενό στο πάνω μέρος της μύτης καθώς και στα πλαϊνά, απ’ όπου είναι δυνατή η είσοδος αέρα και σταγονιδίων.

Οι μάσκες υψηλής αναπνευστικής προστασίας Ν95 ή ΚΝ95 ή FFP2 προσφέρουν προστασία 94-95%. Είναι μίας χρήσης και δεν πρέπει να συνδυάζονται με δεύτερη μάσκα, αλλά να φοριούνται μόνες τους. Θα πρέπει απαραιτήτως να φέρουν το πιστοποιητικό CE και να μην διαθέτουν βαλβίδα εκπνοής, η οποία επιτρέπει στα αναπνευστικά σταγονίδια, που περιέχουν τον ιό, να διαφύγουν.

Η χρήση μόνο διάφανων προσωπίδων δεν συνιστάται σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), καθώς η αξιολόγησή τους συνεχίζεται αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι άγνωστη αυτή τη στιγμή.

 

Ποιες μάσκες πρέπει να χρησιμοποιούνται

Το είδος της μάσκας που ΜΠΟΡΕΙ να χρησιμοποιεί το ευρύ κοινό:

  • μη ιατρικές (υφασμάτινες) μάσκες ή
  • απλές χειρουργικές μάσκες μιας χρήσης, φροντίζοντας επισταμένως για τη σωστή εφαρμογή τους ή
  • διπλές μάσκες (υφασμάτινη μάσκα πάνω από χειρουργική μάσκα).

ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ να χρησιμοποιεί το ευρύ κοινό:

  • Μάσκα με ελαστικό ύφασμα που κολλά στο στόμα, διότι συνήθως οι μάσκες αυτές είναι μονού στρώματος και δεν προσφέρουν προστασία.
  • Μάσκα  κατασκευασμένη από άκαμπτο υλικό που δεν εφαρμόζει σωστά στην μύτη, διότι μένουν μακριά από το πρόσωπο δημιουργώντας μεγάλα κενά
  • Μάσκα με βαλβίδα, διότι οι βαλβίδες δεν φιλτράρουν τον εκπνεόμενο αέρα και ως εκ τούτου εκπέμπονται ελεύθερα τα μολυσματικά σταγονίδια

 

Οδηγίες για τη χρήση της μάσκας

Για όλους τους τύπους μασκών θα πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες για τη σωστή χρήση τους:

  • Πλένετε επιμελώς τα χέρια σας με νερό και σαπούνι ή με αλκοολούχο αντισηπτικό υγρό πριν εφαρμόσετε τη μάσκα στο πρόσωπό σας και οπωσδήποτε πριν την αφαίρεσή της.
  • Εφαρμόστε τη μάσκα στο πρόσωπό σας καλύπτοντας τη μύτη και όλη τη περιοχή του στόματος μέχρι και κάτω από το πηγούνι.
  • Αφαιρέστε τη μάσκα τραβώντας ταυτόχρονα τα λάστιχα πίσω από τα αυτιά. Κατά την αφαίρεση βεβαιωθείτε ότι δεν αγγίζετε το μπροστινό μέρος της μάσκας.
  • Η μάσκα πρέπει να αφαιρείται και να απορρίπτεται όταν υγρανθεί.
    Αν η μάσκα είναι μιας χρήσεως, απορρίψτε την με ασφαλή τρόπο σε κάδο κοινών αστικών απορριμμάτων και όχι ανακύκλωσης, κρατώντας την πάντα από τα λάστιχα. Οι μάσκες μιας χρήσεως δεν ανακυκλώνονται και δεν πρέπει να απορρίπτονται στους μπλε κάδους ανακύκλωσης.
  • Εάν η μάσκα είναι πολλαπλών χρήσεων (υφασμάτινη) πρέπει να πλένεται το συντομότερο δυνατόν στο πλυντήριο ή στο χέρι με κοινό απορρυπαντικό και σε θερμοκρασία 600 C και στη συνέχεια να σιδερώνεται.

Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι η χρήση της μάσκας είναι ένα συμπληρωματικό μέτρο και δεν υποκαθιστά τα υπόλοιπα. Βάσει των διαθέσιμων έως σήμερα επιστημονικών δεδομένων, οι τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες για τα μέτρα ελέγχου και πρόληψης της διασποράς του SARS-CoV-2 στην κοινότητα, περιλαμβάνουν:

  • σωστή υγιεινή χεριών
  • φυσική απόσταση
  • χρήση προστατευτικής μάσκας
  • αποφυγή αγγίγματος του προσώπου
  • αναπνευστική υγιεινή (χρήση χαρτομάντηλου για τον βήχα ή πτάρνισμα)
  • καλό αερισμό
  • απολύμανση επιφανειών
  • έγκαιρη ανίχνευση κρουσμάτων και απομόνωσή τους καθώς και άμεση ιχνηλάτηση των επαφών τους.