Ημερίδα για τον ρόλο της φυσικοθεραπείας στα καρδιαγγειακά νοσήματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια

07 Nov 2026

Η πρόληψη και η επιστροφή στην καθημερινότητα στο επίκεντρο

Στόχος της ημερίδας είναι να αναδείξει την επιστημονικά τεκμηριωμένη συμβολή της φυσικοθεραπείας στην πρόληψη και τη διαχείριση των καρδιαγγειακών παθήσεων, καθώς και στην αποκατάσταση μετά από σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη βελτίωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η ημερίδα εντάσσεται στις παράλληλες δράσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Φυσικοθεραπείας, η οποία τιμάται στις 8 Σεπτεμβρίου.

Η πρόσβαση στην αποκατάσταση πρέπει να διασφαλίζεται για κάθε πολίτη

Την ανάγκη να διασφαλίζεται η πρόσβαση στη φυσικοθεραπεία και την αποκατάσταση μετά από έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα ή τον τόπο κατοικίας, υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων του ΠΣΦ, Λευτέρης Μπουρνουσούζης. Όπως επισημαίνει, η φυσικοθεραπεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πρόληψης, της θεραπείας και της επιστροφής σε μια όσο το δυνατόν πιο αυτόνομη και ποιοτική ζωή.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου, ο κ. Μπουρνουσούζης τονίζει ότι απαιτούνται επενδύσεις στην αποκατάσταση και ενίσχυση των δημόσιων δομών υγείας με φυσικοθεραπευτές. Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη συνεχούς εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας και καλύτερης οργάνωσης των υπηρεσιών. Συνδέει, τέλος, την ενίσχυση της φυσικοθεραπείας με τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των πολιτών, αλλά και με τη βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα εντείνουν την ανάγκη για πρόληψη

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία στην Ελλάδα. Η γήρανση του πληθυσμού, η συχνότητα των εγκεφαλικών επεισοδίων και τα χαμηλά επίπεδα άσκησης αναδεικνύουν το μέγεθος των αναγκών.Ενδεικτικά:

Οι άνθρωποι ηλικίας 65 ετών και άνω αποτελούν το 23,7% του πληθυσμού της χώρας, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία της Eurostat.
Η έκθεση «The Burden of Stroke in Europe» εκτιμά τα νέα εγκεφαλικά επεισόδια στην Ελλάδα σε περίπου 16.100 ετησίως, δηλαδή 44 την ημέρα. Η ίδια έκθεση προβλέπει αύξηση κατά 19% την περίοδο 2015–2035.
Το 2023, τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος προκάλεσαν 40.812 θανάτους, αντιπροσωπεύοντας το 31,9% του συνόλου. Αποτέλεσαν την πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Στο Ευρωβαρόμετρο του 2026, το 65% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα, δηλαδή σχεδόν δύο στους τρεις, δηλώνει ότι δεν ασκείται ή δεν αθλείται ποτέ. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 39%.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι μακροχρόνιες κινητικές και λειτουργικές δυσκολίες που μπορεί να αφήσει ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι επιπτώσεις στην αυτονομία των ασθενών και στην καθημερινότητα των οικογενειών τους ενισχύουν την ανάγκη για έγκαιρη πρόσβαση σε προγράμματα αποκατάστασης. Παράλληλα, η προαγωγή της σωματικής δραστηριότητας παραμένει βασική προτεραιότητα για την πρόληψη.

Η φυσικοθεραπεία στηρίζει την αυτονομία των ασθενών

Η φυσικοθεραπεία συμβάλλει στην ολοκληρωμένη φροντίδα των ανθρώπων με καρδιαγγειακές και νευρολογικές παθήσεις. Μέσα από εξατομικευμένα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, κινητικής επανεκπαίδευσης και λειτουργικής αποκατάστασης, βοηθά στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, της κινητικότητας και της ικανότητας εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων.

Στην καρδιακή αποκατάσταση, η κατάλληλα επιβλεπόμενη άσκηση αποτελεί βασικό στοιχείο της φροντίδας μετά από έμφραγμα ή επέμβαση στην καρδιά. Συστηματική ανασκόπηση του 2016, η οποία περιέλαβε 63 μελέτες και 14.486 ασθενείς με στεφανιαία νόσο, εξέτασε τα οφέλη των προγραμμάτων καρδιακής αποκατάστασης που βασίζονται στην άσκηση. Η συμμετοχή σε αυτά συνδέθηκε με 26% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου και 18% χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας, σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα χωρίς οργανωμένο πρόγραμμα άσκησης.

Μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση επικεντρώνεται στην επανεκπαίδευση της κίνησης και στη βελτίωση της ισορροπίας και της βάδισης. Στόχος είναι η ενίσχυση της λειτουργικής ανεξαρτησίας και η επιστροφή στην καθημερινή ζωή.

Η αποτελεσματική αποκατάσταση απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση, συνέχεια στη φροντίδα και συνεργασία διεπιστημονικής ομάδας, ενώ απαραίτητη είναι η ενεργή συμμετοχή του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπεία του.

Η πρόληψη και η καρδιακή αποκατάσταση στην πρώτη στρογγυλή τράπεζα

Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο στρογγυλές τράπεζες, με τη συμμετοχή φυσικοθεραπευτών, πανεπιστημιακών και άλλων επιστημόνων υγείας.

Η πρώτη στρογγυλή τράπεζα εστιάζει στη συμβολή της φυσικοθεραπείας στην πρόληψη και την αποκατάσταση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Στο προεδρείο συμμετέχουν η επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και συντονίστρια του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης του ΠΣΦ, Άννα Χρηστάκου, και η επίκουρη καθηγήτρια του ίδιου πανεπιστημιακού Τμήματος και μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων του ΠΣΦ, Σοφία Στάση. Το προεδρείο συμπληρώνει ο γενικός γραμματέας του Περιφερειακού Τμήματος, Δημήτριος Καβαλιέρος. Οι εισηγήσεις θα καλύψουν τα ακόλουθα θέματα:

Μαρία Ανδριοπούλου: Ο ρόλος της θεραπευτικής άσκησης στην πρωτογενή και τη δευτερογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Μαρία Ισάκογλου: Φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση και συνταγογράφηση άσκησης σε ασθενείς με καρδιαγγειακό νόσημα.
Γεώργιος Μήτσιου: Νέες τάσεις στην καρδιακή αποκατάσταση, με έμφαση στην τηλεαποκατάσταση, τις φορετές συσκευές και τη μακροχρόνια διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας.
Νίκη Δημάκη: Η ενσωμάτωση της καρδιαγγειακής αποκατάστασης στην αποκατάσταση μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τον σχολιασμό θα αναλάβει ο φυσικοθεραπευτής του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» και υποψήφιος διδάκτορας του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Σταύρος Πετράς, ο οποίος είναι επίσης μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης του ΠΣΦ.

Η αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό στη δεύτερη στρογγυλή τράπεζα

Η δεύτερη στρογγυλή τράπεζα επικεντρώνεται στη συμβολή της φυσικοθεραπείας στην αποκατάσταση και την ποιότητα ζωής μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Στο προεδρείο συμμετέχουν ο συντονιστής του Επιστημονικού Τμήματος Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας του ΠΣΦ, Διονύσης Θεοδωρόπουλος, το μέλος του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΣΦ και της Διοικούσας Επιτροπής του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων, Ιωάννης Μαρμαράς, και η γενική γραμματέας του ΠΣΦ, Ευθυμία Χάλαρη. Οι εισηγήσεις θα καλύψουν τα ακόλουθα θέματα:

Κώστας Κυπριώτης, εκπαιδευτής Bobath (IBITA): Ανάλυση της ποιότητας της κίνησης σε ασθενείς μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και τα πιθανά οφέλη της.
Παναγιώτα Μπότουλα, φυσικοθεραπεύτρια: Διαχείριση της ημιχωρικής αμέλειας μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Σοφία Λαμπροπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών: Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες για την κινητική αποκατάσταση μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ελένη Ζίγκιρη: Η μετάβαση από την αποκατάσταση στην επανένταξη, με έμφαση στην εργονομία και την επιστροφή στην εργασία μετά από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τον σχολιασμό θα αναλάβει ο φυσικοθεραπευτής και μέλος του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΣΦ και της Διοικούσας Επιτροπής του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων, Σταύρος Σταθόπουλος.

Η διεπιστημονική ομάδα συζητά με τον ασθενή

Η ημερίδα θα ολοκληρωθεί με την ενότητα «Η διεπιστημονική ομάδα συζητά με τον ασθενή», η οποία περιλαμβάνει συζήτηση και συμπεράσματα.

Στην ενότητα αυτή συμμετέχουν:

Λευτέρης Μπουρνουσούζης, πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων του ΠΣΦ.
Πέτρος Λυμπερίδης, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών.
Διονύσης Θεοδωρόπουλος, συντονιστής του Επιστημονικού Τμήματος Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας του ΠΣΦ.
Μέμη Τσεκούρα, πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας.
Άννα Χρηστάκου, συντονίστρια του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης του ΠΣΦ.
Στράτος Ασμάνης, αντιπρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αττικής και Κυκλάδων του ΠΣΦ.
Αικατερίνη Πούλου, ιατρός αγγειοχειρουργός, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Φλεβολογικής Εταιρείας.
Πάνος Ευσταθίου, διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).