Νέο πρόγραμμα για την προστασία των κοριτσιών Ρομά από το Ινστιτούτο Prolepsis
Η πρόληψη του παιδικού γάμου και της εφηβικής εγκυμοσύνης βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου έργου Roma Child VOICE, που υλοποιείται από το Ινστιτούτο Prolepsis, στο πλαίσιο του προγράμματος PREVENT, με τη συνεργασία της Ένωσης Ελλήνων Ρομά Διαμεσολαβητών και Συνεργατών τους.
Πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη ερευνητική και κοινωνική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αναδείξει τις βαθύτερες αιτίες πίσω από μια επιβλαβή και επίμονη πρακτική: τους πρώιμους γάμους και την εγκυμοσύνη στην εφηβεία, φαινόμενα που απαντώνται με ιδιαίτερη συχνότητα στους πληθυσμούς Ρομά. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δημόσιας Υγείας, σχεδόν το 50% των νεαρών γυναικών Ρομά παντρεύονται πριν από τα 18, ενώ μία στις τρεις έχει ήδη μείνει έγκυος κατά την εφηβεία.
Κοινωνικές ρίζες, πολλαπλές επιπτώσεις
Η πρώιμη μητρότητα και ο παιδικός γάμος δεν παραβιάζουν απλώς τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών. Έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των νέων γυναικών και των παιδιών τους, ενώ συνδέονται άρρηκτα με υψηλά ποσοστά σχολικής διαρροής, ενδοοικογενειακής βίας και οικονομικής περιθωριοποίησης.
Μέσα από ποσοτική και ποιοτική έρευνα σε κοινότητες Ρομά σε όλη την Ελλάδα, το έργο Roma Child VOICE φιλοδοξεί να σκιαγραφήσει τις στάσεις, τις αντιλήψεις και τις πολιτισμικές καταβολές που ενισχύουν αυτές τις πρακτικές. Στόχος είναι η διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής, ώστε να ενισχυθούν οι δομές πρόληψης και προστασίας ανηλίκων.
Το έργο δεν ξεκινά από το μηδέν. Αποτελεί συνέχεια της μακροχρόνιας δέσμευσης του Ινστιτούτου Prolepsisγια τη στήριξη της υγείας και της ευημερίας των Ρομά — κυρίως των γυναικών — με δράσεις που περιλαμβάνουν εμβολιασμούς HPV, τεστ ΠΑΠ, μαστογραφίες, καθώς και εκπαιδευτικές παρεμβάσεις εντός των κοινοτήτων.
Ισχυρή θεσμική στήριξη
Στην επίσημη παρουσίαση του Roma Child VOICE που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 18 Ιουνίου 2025, απηύθυναν χαιρετισμό:
- η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κ. Έλενα Ράπτη,
- ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, κ. Πρόδρομος Πύρρος,
- η Αναπληρώτρια Εκπρόσωπος του Γραφείου της UNICEF στην Ελλάδα, κ. Ασπασία Πλακαντωνάκη,
- και η κ. Αθηνά Αλεξίου, Διαχειρίστρια Προγραμμάτων του Ιδρύματος Μποδοσάκη.
Το έργο προσέλκυσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον από επαγγελματίες του πεδίου, εκπροσώπους δομών και διαμεσολαβητές από κοινότητες Ρομά σε όλη την Ελλάδα — από τη Μυτιλήνη, την Πάτρα και τη Δράμα, έως το Μεσολόγγι, την Αττική, τους Δελφούς και τη Θεσσαλονίκη.
Φωνές που δεν πρέπει να σιγήσουν
Ιδιαίτερα συγκινητικές ήταν οι μαρτυρίες μελών των κοινοτήτων, οι οποίες αποτυπώνουν με απλότητα και δύναμη την ουσία του έργου:
«Δεν θέλουμε να γίνουμε μητέρες πριν γίνουμε γυναίκες», σημείωσε μια έφηβη Ρομά, ενώ ένας πατέρας Ρομά υπογράμμισε: «Να μορφωθούν τα παιδιά για να φύγουν απ’ τον καταυλισμό… Μόνο με τη μόρφωση αλλάζουν τα πράγματα».
Το Roma Child VOICE θα διαρκέσει έως τον Μάρτιο του 2026, με σκοπό να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο διαλόγου και τεκμηρίωσης για την Πολιτεία, τις υπηρεσίες παιδικής προστασίας και τις κοινότητες Ρομά.
