Ο ιός της γρίπης επιστρέφει, ακόμα πιο ισχυρός!

Διεθνή στατιστικά στοιχεία καταγράφουν ότι η εποχική γρίπη, που σκοτώνει συνήθως 290.000 με 650.000 άτομα το χρόνο παγκοσμίως, το μεγαλύτερο μέρος του 2020 και του 2021 ουσιαστικά εξαφανίστηκε από μεγάλο μέρος του πλανήτη. Σύμφωνα με το FluNet, ένα εργαλείο για την παρακολούθηση των παγκόσμιων δεδομένων για τη γρίπη που διατηρεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, το ποσοστό των θετικών test γρίπης παρέμεινε σταθερά χαμηλό από τον Απρίλιο του 2020 ως σήμερα, παρ’ ότι ο αριθμός των test αυτό το διάστημα αυξήθηκε.

Η επιστημονική κοινότητα όμως εκφράζει σοβαρές ανησυχίες ότι ότι ο ιός της γρίπης ενδεχομένως θα ανακάμψει, και μάλιστα έντονα. Ο προβληματισμός πηγάζει από την άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών και άλλων μέτρων που έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού (π.χ. η χρήση μάσκας). Υπογραμμίζεται ότι αυτά τα μέτρα, παρ’ ότι απέτρεψαν την εξάπλωση της πανδημίας, πολλαπλασίασαν τον αριθμό των ανθρώπων που δεν έχουν έρθει σε επαφή με τη γρίπη τα τελευταία έτη, άρα δεν είναι ανοσολογικά εκπαιδευμένοι.

Υπάρχουν ήδη στοιχεία από όλο τον κόσμο για αυξημένη κυκλοφορία των ιών γρίπης H3N2, H1N1 και B. Ας μην ξεχνάμε ότι ένα κύμα μολύνσεων από τη γρίπη Β τον χειμώνα 2019-2020 συνέβαλε σε αριθμό ρεκόρ παιδικών θανάτων από γρίπη

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Λίνα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας, Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα σχετικά δεδομένα.  

Στις ΗΠΑ κατεγράφησαν μόλις 646 θάνατοι από γρίπη το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021, ενώ υπήρξε μόνο ένας θάνατος από παιδική γρίπη. Στην Αυστραλία αντίστοιχα δεν σημειώθηκε μέχρι στιγμής θάνατος από εποχική γρίπη το 2021, σε σύγκριση με τους 100 έως 1.200 τα προηγούμενα χρόνια.

Τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας φαίνεται, ότι έχουν καταστείλει ορισμένες βακτηριακές λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκαλούν πνευμονία και μηνιγγίτιδα και σχετίζονται με σήψη. Βέβαια, ορισμένοι ιοί συμπεριφέρθηκαν διαφορετικά. Οι ρινοϊοί, για παράδειγμα, μια σημαντική αιτία του κοινού κρυολογήματος, συνέχισαν να εξαπλώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας και οι λοιμώξεις μάλιστα αυξήθηκαν σε ορισμένες χώρες, πιθανώς επειδή οι ιοί αυτοί δεν είναι τόσο ευαίσθητοι σε μέτρα όπως ο καθαρισμός των επιφανειών και το πλύσιμο των χεριών.

Τα πράγματα όμως φαίνεται να αλλάζουν γενικά, καθώς μερικοί ιοί που είχαν μειωθεί παρουσιάζουν ήδη ανάκαμψη και μάλιστα εκτός εποχής. Οι κοινοί ανθρώπινοι κορωνοϊοί και οι ιοί της παραγρίπης ήταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα στις ΗΠΑ το 2020, αλλά άρχισαν να ανεβαίνουν στα επίπεδα πριν από την πανδημία την άνοιξη του 2021, μια ασυνήθιστη περίοδος εμφάνισης κρυολογήματος. Ομοίως, οι λοιμώξεις με τον αναπνευστικό ιό RSV, ο οποίος συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα κρυολογήματος αλλά είναι επίσης υπεύθυνος για περίπου 5% των θανάτων σε παιδιά κάτω των 5 ετών παγκοσμίως, ήταν σε ιστορικό χαμηλό για ένα χρόνο, αλλά άρχισαν να αυξάνονται μήνες αργότερα από το συνηθισμένο, τον Απρίλιο του 2021. Οι μολύνσεις από RSV εξακολουθούν να αυξάνονται.

Τα παραπάνω δεδομένα δικαιολογούν απόλυτα τις ανησυχίες της επιστημονικής κοινότητας για ισχυρή ανάκαμψη και του ιού της γρίπης, και καθιστούν τον αντιγριπικό εμβολιασμό αυτή τη χρονιά ιδιαίτερα σημαντικό.