Οι «Μικρές Ιφιγένειες» ανέδειξαν τις ανάγκες των ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο

Η διάγνωση ενός γυναικολογικού καρκίνου μπορεί να αλλάξει τη σχέση μιας γυναίκας με το σώμα της, τη σεξουαλική της ζωή και τα σχέδιά της για μητρότητα. Μαζί με την αγωνία για την υγεία της, η ασθενής συχνά έχει να αντιμετωπίσει και τα ταμπού που εξακολουθούν να περιβάλλουν το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα. Αυτές τις πλευρές της νόσου ανέδειξε το 1ο Συμπόσιο «Μικρές Ιφιγένειες – Γυναίκες αντιμέτωπες με τους σιωπηλούς καρκίνους», στο οποίο οι ίδιες οι ασθενείς βρέθηκαν δίπλα στους επιστήμονες και συμμετείχαν ουσιαστικά στον διάλογο για τη φροντίδα τους.

Το Συμπόσιο πραγματοποιήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026, στο UNIC Athens, την ακαδημαϊκή και ερευνητική βάση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Ελλάδα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γυναικολογικής Ογκολογίας, που τιμάται στις 20 Σεπτεμβρίου. Συνδιοργανώθηκε από την Πρωτοβουλία Ασθενών για τον Γυναικολογικό Καρκίνο «Εριφύλη» και την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, με το κεντρικό μήνυμα «Υποστήριξη ενάντια στο στίγμα» (#Supportnotstigma). Τελούσε υπό την αιγίδα της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ), της Ελληνικής Εταιρείας Γυναικολογικής Ογκολογίας (ΕΕΓΕ), του ευρωπαϊκού δικτύου ESGO/ENGAGe και του World GO Day.

Στο Συμπόσιο συμμετείχαν εκπρόσωποι ασθενών, ακαδημαϊκοί, επαγγελματίες υγείας και πολίτες, οι οποίοι είχαν τη δυνατότητα να θέσουν ερωτήματα και να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους. Παράλληλα, η διαδικτυακή μετάδοση επέτρεψε την παρακολούθηση του διαλόγου και πέρα από τον χώρο διεξαγωγής του.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Συμποσίου ήταν η συμμετοχή εκπροσώπων των ασθενών σε κάθε επιστημονική συζήτηση, δίπλα στους ειδικούς. Οι προσωπικές τους εμπειρίες αποτέλεσαν μέρος του διαλόγου για την πρόληψη, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση των γυναικολογικών καρκίνων.

Οι επιστημονικές συζητήσεις κάλυψαν τους βασικούς γυναικολογικούς καρκίνους, με αναφορές στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και τον εμβολιασμό κατά του HPV, καθώς και στους καρκίνους του ενδομητρίου, των ωοθηκών και των σαλπίγγων, του αιδοίου και του κόλπου. Εξετάστηκαν επίσης οι δυνατότητες πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης, οι σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις και ο γενετικός και κληρονομικός κίνδυνος.

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχαν οι επιπτώσεις της νόσου στην καθημερινότητα των γυναικών και οι ανάγκες τους κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία. Σε ξεχωριστή συζήτηση στρογγυλής τραπέζης αναπτύχθηκαν ζητήματα όπως η σεξουαλική υγεία, η οικειότητα, η χειρουργική εμμηνόπαυση, το λεμφοίδημα, η ψυχολογική υποστήριξη, η διατροφή και το δικαίωμα στην ενημέρωση. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν επίσης η διατήρηση της γονιμότητας και η θεραπευτική φωτογραφία ως μέσο ενδυνάμωσης των ασθενών.

Τα στερεότυπα και το στίγμα

Τη σιωπή και τα στερεότυπα που εξακολουθούν να περιβάλλουν τους γυναικολογικούς καρκίνους ανέδειξε η πρόεδρος της πρωτοβουλίας «Εριφύλη», Μαρία Παπαγεωργίου. Όπως επισήμανε, αν και ο χαρακτηρισμός «σιωπηλός καρκίνος» συνδέεται με τον καρκίνο των ωοθηκών, η σιωπή έχει και κοινωνική διάσταση, καθώς ακόμη και η περίοδος ή η εμμηνόπαυση παραμένουν θέματα ταμπού, πόσο μάλλον οι σοβαρές παθήσεις που αφορούν το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα.

Η κ. Παπαγεωργίου υπογράμμισε την ανάγκη να καταρριφθούν τα στερεότυπα γύρω από τη γυναικεία υγεία και να ενισχυθεί η πρόσβαση στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση. Παράλληλα, τόνισε πόσο σημαντικό είναι οι γυναίκες να μπορούν να μιλούν ανοιχτά για όσα βιώνουν, να μοιράζονται τις δυσκολίες και τους φόβους τους και να στηρίζουν η μία την άλλη. «Η αλληλεγγύη και η γνώση είναι τα ισχυρότερα όπλα μας απέναντι στον φόβο και την άγνοια», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι καμία γυναίκα δεν πρέπει να αισθάνεται μόνη απέναντι στη νόσο.

Η κ. Παπαγεωργίου αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις σωματικές απώλειες που μπορεί να επιφέρει η νόσος ή η αντιμετώπισή της, τονίζοντας ότι αυτές δεν καθορίζουν την ταυτότητα και την αξία μιας γυναίκας. «Παρόλο τον ακρωτηριασμό που δεχτήκαμε συνεχίζουμε να είμαστε ολόκληρες», δήλωσε και πρόσθεσε ότι «δεν είμαστε η νόσος αλλά έχουμε όνομα, είμαστε ένας ολόκληρος άνθρωπος».

Στη σημασία της ουσιαστικής συμμετοχής των ασθενών στάθηκε και ο καθηγητής Γιώργος Καραρήγας, τοπικός συντονιστής και συνδιοργανωτής του Συμποσίου εκ μέρους του UNIC Athens. Όπως επισήμανε, η ολοκληρωμένη φροντίδα συνδυάζει την επιστημονική γνώση και τις σύγχρονες θεραπείες με την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και «την ουσιαστική ακρόαση της ίδιας της γυναίκας», ώστε η ίδια να συμμετέχει ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν την υγεία της.

Ο κ. Καραρήγας υπογράμμισε επίσης ότι πρωτοβουλίες όπως οι «Μικρές Ιφιγένειες» ανταποκρίνονται στην αποστολή του UNIC Athens να μεταφέρει την επιστημονική γνώση πέρα από τα όρια του Πανεπιστημίου, στην κοινωνία, και να δημιουργεί «χώρο για ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και ουσιαστικό διάλογο».

Οι «Μικρές Ιφιγένειες»

Τον συμβολισμό της πρωτοβουλίας εξήγησε η δρ Έλενα Τώρου, εμπνεύστρια των «Μικρών Ιφιγενειών». Η Ιφιγένεια, που στην ελληνική μυθολογία οδηγείται στη θυσία, γίνεται σύμβολο των γυναικών που αντιμετωπίζουν τον γυναικολογικό καρκίνο και μπορεί να βιώσουν τις δικές τους απώλειες, όπως την αφαίρεση οργάνων, τις αλλαγές στο σώμα, τις επιπτώσεις στη γονιμότητα ή την ανατροπή της ζωής που είχαν φανταστεί.

Ωστόσο, όπως επισήμανε η δρ Τώρου, οι «Μικρές Ιφιγένειες» δεν συμβολίζουν μόνο τη θυσία και την απώλεια, αλλά και τη δύναμη των γυναικών να συνεχίζουν τη ζωή τους, να ενημερώνονται και να διεκδικούν όσα έχουν ανάγκη. «Θέλουμε κάθε γυναίκα να έχει τη γνώση, τη φωνή και τη δύναμη να διεκδικεί τη ζωή και την υγεία της. Θέλουμε Χαρούμενες Ιφιγένειες, όχι θυσιασμένες», τόνισε η κ. Τώρου.

Έκθεση τέχνης

Τις εμπειρίες των ασθενών με γυναικολογικό καρκίνο αποτύπωσε και η έκθεση τέχνης «Μικρές Ιφιγένειες», που φιλοξενήθηκε στο UNIC Athens έως τις 22 Σεπτεμβρίου. Σκέψεις, φωτογραφίες και εικαστικές δημιουργίες ανέδειξαν τις δυσκολίες, τους φόβους και τις απώλειες των γυναικών, αλλά και την ελπίδα και τη δύναμή τους. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η έκθεση προκάλεσε έντονη συγκίνηση στους επισκέπτες.