Οι νεφροί μπορούν να προειδοποιήσουν έγκαιρα για αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Μια απλή εξέταση ούρων μπορεί να αποκαλύψει ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι που αφορά όχι μόνο την υγεία των νεφρών, αλλά και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Πρόκειται για την αλβουμινουρία, δηλαδή την αυξημένη αποβολή της πρωτεΐνης αλβουμίνης στα ούρα, που αποτελεί δείκτη νεφρικής βλάβης και παράλληλα συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η αλβουμινουρία ανιχνεύεται με τη μέτρηση του λόγου αλβουμίνης προς κρεατινίνη στα ούρα (uACR). Ένα αυξημένο αποτέλεσμα μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πρώιμο σήμα «SOS», προειδοποιώντας ότι χρειάζεται πιο προσεκτική αξιολόγηση της υγείας των νεφρών και της καρδιάς.
Ο καθηγητής Ευάγγελος Παπαχρήστου, Πρόεδρος της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, επισημαίνει ότι η χρόνια νεφρική νόσος αποτελεί σημαντικό πρόβλημα υγείας για τον γενικό πληθυσμό και συνήθως εξελίσσεται σιωπηλά, χωρίς να δίνει συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό, όπως τονίζει, ο πρώιμος έλεγχος της νόσου είναι αναγκαίος στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ανίχνευση της αλβουμινουρίας αποτελεί βασικό μέρος αυτού του ελέγχου, μαζί με την εκτίμηση του eGFR.
Η αλβουμινουρία, ωστόσο, δεν αξιολογείται μόνο ως δείκτης νεφρικής βλάβης. Όπως τονίζει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τούτουζας, Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, η καρδιά και οι νεφροί δεν λειτουργούν ως ανεξάρτητα συστήματα και η παρουσία αλβουμίνης στα ούρα μπορεί να αποτελεί ένα από τα πρώιμα σημάδια αυξημένου καρδιαγγειακού και νεφρικού κινδύνου. Επομένως, η αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη νεφρική λειτουργία, αλλά να περιλαμβάνει και τον έλεγχο της αλβουμινουρίας μέσω της uACR.
Ο κ. Τούτουζας επισημαίνει επίσης ότι οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας για την καρδιαγγειακή και τη χρόνια νεφρική νόσο, που δημοσιεύθηκαν τον Αύγουστο του 2026, δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση της νεφρικής νόσου στους ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο, συστήνοντας την αξιολόγηση τόσο του eGFR όσο και της αλβουμινουρίας. Πρόκειται για τις πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας που είναι ειδικά αφιερωμένες στη διαχείριση της καρδιαγγειακής και της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Στην αρτηριακή υπέρταση, η αντιμετώπιση δεν εξαντλείται στη μείωση των τιμών της πίεσης. Στόχος είναι η μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω της προστασίας των οργάνων-στόχων. Στην αξιολόγηση πιθανής βλάβης των οργάνων-στόχων έχει ιδιαίτερη θέση και ο έλεγχος των νεφρών, με εκτίμηση του eGFR και της αλβουμινουρίας.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Τσιούφης, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, η σύγχρονη θεραπευτική προσέγγιση δεν περιορίζεται στην επίτευξη μιας επιθυμητής τιμής αρτηριακής πίεσης, αλλά αποσκοπεί στη συνολική προστασία της υγείας του ασθενούς.
Στον σακχαρώδη διαβήτη, η παρακολούθηση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο σάκχαρο και στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Η αξιολόγηση της υγείας της καρδιάς και των νεφρών αποτελεί επίσης βασικό μέρος της συνολικής φροντίδας. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, τονίζει ότι «eGFR και uACR πρέπει να αποτελούν μέρος του τακτικού, συστηματικού ελέγχου του ανθρώπου με διαβήτη».
Η σύσταση αυτή συμβαδίζει με τα Standards of Care in Diabetes 2026 της American Diabetes Association, τα οποία προβλέπουν τουλάχιστον ετήσιο έλεγχο με uACR και eGFR για όλους τους ανθρώπους με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Η έγκαιρη ανίχνευση της αλβουμινουρίας μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για την υγεία των νεφρών και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακή νόσο. Ένα αυξημένο αποτέλεσμα uACR δεν αρκεί από μόνο του για τη διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και επιβεβαίωση με επαναληπτικό έλεγχο. Μπορεί όμως να λειτουργήσει ως ένα πρώιμο σήμα «SOS» για την υγεία των νεφρών και της καρδιάς.
Κατερίνα Παναγοπούλου Δημοσιογράφος/Συντονίστρια, Ευάγγελος Παπαχρήστου | Καθηγητής Παθολογίας – Νεφρολογίας, Διευθυντής της Νεφρολογικής Κλινικής στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών, Πρόεδρος της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας
Κωνσταντίνος Τούτουζας | Καθηγητής Καρδιολογίας, Υπεύθυνος Iατρείου δομικών καρδιοπαθειών και Καρδιο-ογκολογίας, Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας
Κωνσταντίνος Τσιούφης | Καθηγητής Καρδιολογίας, Διευθυντή Α’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης
Κωνσταντίνος Μακρυλάκης | Καθηγητής Παθολογίας - Μεταβολικών Νοσημάτων, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο, Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ», Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας
Η καμπάνια «Αναγνώρισε το SOS» της Boehringer Ingelheim
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, η Boehringer Ingelheim Ελλάς παρουσίασε στην Ελλάδα τη διεθνή πρωτοβουλία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης «Αναγνώρισε το SOS». Με το κεντρικό μήνυμα «όταν οι νεφροί εκπέμπουν SOS για την καρδιά σου, μην τους αγνοείς» η καμπάνια έχει στόχο να βοηθήσει το κοινό να αναγνωρίσει έγκαιρα την αλβουμινουρία ως ένα προειδοποιητικό σήμα SOS που δεν αφορά μόνο τους νεφρούς, αλλά μπορεί να συνδέεται και με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους ανθρώπους με αρτηριακή υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι ενθαρρύνονται να συζητήσουν με τον γιατρό τους για τον έλεγχο με uACR.
Η πρωτοβουλία υλοποιείται με την επιστημονική υποστήριξη επτά ιατρικών φορέων, της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Εσωτερικής Παθολογίας, του Ελληνικού Δικτύου Διαβήτη στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης. Την πρωτοβουλία υποστηρίζουν επίσης τέσσερις ενώσεις ασθενών, η ΕΛΟΔΙ, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Νεφροπαθών, η ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Καρδιοπάθειες.
Κατά την επίσημη παρουσίαση της πρωτοβουλίας στην Ελλάδα, που συντόνισε η δημοσιογράφος Κατερίνα Παναγοπούλου, συμμετείχαν ο Δημήτρης Αναγνωστάκης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Boehringer Ingelheim Ελλάς, ο Μανώλης Μιτάκης, Head of Communications & Public Affairs της Boehringer Ingelheim Ελλάς, και οι καθηγητές Ευάγγελος Παπαχρήστου, Κωνσταντίνος Τούτουζας, Κωνσταντίνος Τσιούφης και Κωνσταντίνος Μακρυλάκης.
Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Boehringer Ingelheim Ελλάς, Δημήτρης Αναγνωστάκης, αναφέρθηκε στη μακρόχρονη παρουσία της εταιρείας στην Ελλάδα, στην παραγωγική μονάδα στο Κορωπί και στις πρόσφατες επενδύσεις που ενισχύουν τον διεθνή ρόλο της χώρας στον όμιλο. Συνδέοντας τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης του κινδύνου με την πρωτοβουλία «Αναγνώρισε το SOS», ο κ. Αναγνωστάκης επισήμανε ότι «η καινοτομία έχει ουσιαστικό αντίκτυπο μόνο όταν ο κίνδυνος αναγνωρίζεται εγκαίρως». Τόνισε ακόμη ότι η καμπάνια εντάσσεται στη συνολική προσέγγιση της εταιρείας για την ενημέρωση, την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση.
Το πλάνο της καμπάνιας, που θα ξεκινήσει την Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς, στις 29 Σεπτεμβρίου, παρουσίασε ο Μανώλης Μιτάκης, Head of Communications & Public Affairs της Boehringer Ingelheim Ελλάς. Το μήνυμα της διεθνούς πρωτοβουλίας «Αναγνώρισε το SOS» θα μεταφερθεί στο ελληνικό κοινό με τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σποτ, υπαίθρια προβολή και ψηφιακό περιεχόμενο, ενώ θα πραγματοποιηθούν ενημερωτικές δράσεις σε φαρμακεία και συνεργασίες με δημιουργούς ψηφιακού περιεχομένου. Παράλληλα, θα λειτουργήσουν ειδικά διαμορφωμένα ψηφιακά σημεία ενημέρωσης για ασθενείς και επαγγελματίες υγείας.
