Ομόφωνο ευρωπαϊκό ψήφισμα κατά του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία

Η διεκδίκηση των φυσικοθεραπευτών για την κατάργηση του clawback και του rebate αποκτά πλέον ευρωπαϊκή θεσμική διάσταση. Η 15η Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του Παγκόσμιου Οργανισμού Φυσικοθεραπείας, που πραγματοποιήθηκε στην Πρίστινα, υιοθέτησε ομόφωνα ψήφισμα για την ανάδειξη του προβλήματος και την καταδίκη του μηχανισμού clawback και rebate, τον οποίο ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών χαρακτηρίζει επαχθές μέτρο χωρίς ευρωπαϊκό προηγούμενο.

Η εξέλιξη δίνει διεθνή βαρύτητα σε ένα ζήτημα που οι φυσικοθεραπευτές θέτουν εδώ και χρόνια ως πρόβλημα βιωσιμότητας, αλλά και ως στρέβλωση στον τρόπο αποζημίωσης των υπηρεσιών τους. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, ο συνδυασμός κλειστού προϋπολογισμού και αυτόματης επιστροφής υπερβάσεων μεταφέρει το δημοσιονομικό ρίσκο στους επαγγελματίες υγείας και οδηγεί σε αναδρομικές περικοπές που μειώνουν την πραγματική αμοιβή τους.

Θεσμική στήριξη από τη World Physiotherapy

Κατά τη διάρκεια της Συνέλευσης, ο Πρόεδρος της World Physiotherapy, Mike Landry, ο CEO Sidy Ousmane Dieye, καθώς και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας, Esther-Mary D’Arcy, εξέφρασαν τη στήριξή τους στους Έλληνες φυσικοθεραπευτές και τη διάθεση ενεργού θεσμικής συνδρομής.

Για τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών, η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς προέρχεται από έναν διεθνή οργανισμό που εκπροσωπεί 129 χώρες και περίπου 600.000 φυσικοθεραπευτές. Ο Σύλλογος εκτιμά ότι η εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς μια δήλωση συμπαράστασης, αλλά σαφή θεσμική αναγνώριση ότι το ζήτημα του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία δεν περιορίζεται σε μια απλή επαγγελματική διεκδίκηση. Το ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία αποζημιώνει μια υπηρεσία υγείας που συνδέεται με την αποκατάσταση, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Μηχανισμός χωρίς ευρωπαϊκό αντίστοιχο στη φυσικοθεραπεία

Στον πυρήνα της παρέμβασης του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών βρίσκεται η θέση πως η εφαρμογή του clawback στους ατομικούς παρόχους φυσικοθεραπείας δεν έχει αντίστοιχο προηγούμενο σε άλλα ευρωπαϊκά συστήματα. Όπως επισημαίνει ο Σύλλογος, ακόμη και όπου έχουν εφαρμοστεί διεθνώς παρόμοιοι μηχανισμοί, αυτοί αφορούν κατά κανόνα φαρμακευτικούς φορείς και όχι αδειοδοτημένους κλινικούς επαγγελματίες υγείας.

Στην ελληνική περίπτωση, οι φυσικοθεραπευτές καλούνται να παρέχουν υπηρεσίες που έχουν εγκριθεί για τους ασφαλισμένους, αλλά στη συνέχεια επιβαρύνονται αναδρομικά με μέρος της υπέρβασης του κλειστού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, με αυτόν τον τρόπο η αποζημίωση των συνεδριών παύει να είναι προβλέψιμη και το δημοσιονομικό βάρος μεταφέρεται απευθείας στους επαγγελματίες που παρέχουν την υπηρεσία.

Αποσταθεροποίηση του κλάδου

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών υποστηρίζει ότι ο μηχανισμός έχει υπερβεί τον αρχικό του χαρακτήρα ως εργαλείο δημοσιονομικής διαχείρισης και λειτουργεί πλέον ως παράγοντας αποσταθεροποίησης για τον κλάδο. Στην πράξη, όπως αναφέρει, οι αναδρομικές περικοπές μειώνουν δραστικά και απρόβλεπτα την πραγματική αμοιβή ανά συνεδρία, δημιουργώντας συνθήκες οικονομικής ζημίας για επαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες αποκατάστασης σε ασφαλισμένους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συλλόγου, μόνο για το 2025 το ύψος του clawback ανήλθε σε 25.266.046 ευρώ, ενώ σχεδόν 2 εκατομμύρια συνεδρίες φυσικοθεραπείας αποζημιώθηκαν τελικά σε επίπεδα κάτω από το πραγματικό κόστος παροχής της υπηρεσίας. Για τους φυσικοθεραπευτές, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην τρέχουσα οικονομική επιβάρυνση. Ο Σύλλογος κάνει λόγο και για τη δημιουργία ενός δυσβάσταχτου τεχνητού χρέους, το οποίο, όπως υποστηρίζει, επιβαρύνει μακροπρόθεσμα τους επαγγελματίες και μπορεί να μεταφερθεί στους απογόνους τους.

Προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών έχει προσφύγει ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, καταθέτοντας επιστημονική και νομική τεκμηρίωση για το ισχύον πλαίσιο. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, ο μηχανισμός δεν απαντάται σε συγκρίσιμα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, επιβάλλει δυσανάλογες και αναδρομικές οικονομικές επιβαρύνσεις, υπονομεύει βασικές αρχές επαγγελματικής και οικονομικής ελευθερίας και επιβαρύνει έναν κλάδο κρίσιμο για τη δημόσια υγεία.

Η συμβολή της φυσικοθεραπείας στη δημόσια υγεία

Ο Σύλλογος συνδέει επίσης το αίτημα για κατάργηση του clawback και του rebate με τη συμβολή της φυσικοθεραπείας στη δημόσια υγεία, επικαλούμενος επιστημονικά δεδομένα από μελέτη που εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά, η φυσικοθεραπεία μπορεί να συμβάλει στη μείωση των μακροχρόνιων δαπανών υγείας, στον περιορισμό της ανάγκης για επεμβατικές και φαρμακευτικές παρεμβάσεις και στην ενίσχυση της επανένταξης και της παραγωγικότητας των πολιτών.

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών υποστηρίζει ότι η ζήτηση για φυσικοθεραπευτικές πράξεις αντανακλά πραγματικές ανάγκες των ασφαλισμένων, οι οποίες υπερβαίνουν τα διαθέσιμα όρια του προϋπολογισμού. Για τον λόγο αυτόν, τονίζει ότι η φυσικοθεραπεία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή δημοσιονομική μεταβλητή, αλλά ως υπηρεσία υγείας με ουσιαστική συμβολή στην αποκατάσταση, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Διαφάνεια και έλεγχος

Ο Σύλλογος επισημαίνει ακόμη ότι ο κλάδος έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της διαφάνειας και του ελέγχου στην εκτέλεση των συνεδριών. Σε αυτές περιλαμβάνεται το σύστημα One Time Password, με το οποίο επιβεβαιώνεται η πραγματοποίηση της συνεδρίας από τον ασφαλισμένο, καθώς και το ανώτατο μηνιαίο όριο εκτέλεσης συνεδριών ανά εργαστήριο, σε συνάρτηση με το προσωπικό. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, τα μέτρα αυτά δείχνουν ότι οι φυσικοθεραπευτές εφαρμόζουν ήδη μηχανισμούς ελέγχου στην παροχή των υπηρεσιών τους.

Αίτημα για δίκαιο και προβλέψιμο πλαίσιο αποζημίωσης

Μετά την ομόφωνη υιοθέτηση του ψηφίσματος από την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια της World Physiotherapy, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών επαναφέρει με μεγαλύτερη θεσμική βαρύτητα το αίτημα για κατάργηση του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία, έχοντας πλέον και τη στήριξη της διεθνούς θεσμικής κοινότητας του κλάδου.

Ο Σύλλογος ζητά από την Πολιτεία ένα δίκαιο και προβλέψιμο πλαίσιο αποζημίωσης, το οποίο να ανταποκρίνεται στη συμβολή των φυσικοθεραπευτών στη δημόσια υγεία. Όπως υποστηρίζει, η συνέχιση του υφιστάμενου πλαισίου αυξάνει το τεχνητό χρέος, επιβαρύνει τη βιωσιμότητα των επαγγελματιών και μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Για τους φυσικοθεραπευτές, η κατάργηση των μέτρων αυτών δεν αποτελεί μόνο επαγγελματική διεκδίκηση, αλλά ζήτημα θεσμικής ευθυγράμμισης της χώρας με τα ευρωπαϊκά και διεθνή δεδομένα.