PIF: Το 79,8% στο νοσοκομειακό clawback απειλεί την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες

Η πρόσφατη κοινοποίηση από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) των σημειωμάτων για το νοσοκομειακό clawback του πρώτου εξαμήνου του 2024, με καθυστέρηση άνω του έτους, επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της υποχρηματοδότησης των καινοτόμων θεραπειών. Τα στοιχεία δείχνουν ποσοστό επιστροφής 79,8% για φάρμακα άνω των 30 ευρώ, πολύ πάνω από την πρόβλεψη 69% που το Υπουργείο Υγείας επαναλάμβανε το τελευταίο διάστημα και ελάχιστα χαμηλότερα από το 83% του αντίστοιχου περσινού διαστήματος.

Το PhARMA Innovation Forum (PIF) εκφράζει έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην πρόσβαση των ασθενών και στη δημόσια υγεία και περιγράφει το clawback ως μηχανισμό που έχει οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση της φαρμακευτικής πολιτικής στον νοσοκομειακό τομέα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρει το PIF, το κράτος καλύπτει μόλις δύο στις δέκα καινοτόμες θεραπείες για σοβαρές παθήσεις όπως καρκίνο, αυτοάνοσα, σπάνια και άλλα χρόνια και απειλητικά για τη ζωή νοσήματα, μεταφέροντας το μεγαλύτερο μέρος του κόστους στις βιοφαρμακευτικές εταιρείες.

Σε σχετική του ανακοίνωση το PIF τονίζει ότι η κατάσταση αυτή εκθέτει τους ασθενείς σε αυξημένο κίνδυνο καθυστερήσεων, αποκλεισμών ή διακοπών πρόσβασης στις πλέον καινοτόμες θεραπείες. Παράλληλα, σημειώνει ότι ενισχύεται η αβεβαιότητα για τη διάθεση νέων φαρμάκων στην Ελλάδα, ενώ η χώρα κινδυνεύει να χάσει έδαφος ως ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις στην κλινική έρευνα.

Το PhARMA Innovation Forum επισημαίνει ότι η εντεινόμενη υποχρηματοδότηση των καινοτόμων θεραπειών δεν είναι απλώς λογιστικό ζήτημα αλλά κρίσιμο εθνικό διακύβευμα που αφορά τη δημόσια υγεία και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας. Τονίζει ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί και ζητά από την κυβέρνηση να παρέμβει με αποφασιστικότητα και γνώμονα τον ασθενή, δηλώνοντας έτοιμο να στηρίξει ουσιαστικές λύσεις.

Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, το PhARMA Innovation Forum πραγματοποίησε άμεσα συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας. Σύμφωνα με το PIF, ο Υπουργός δεσμεύθηκε να προχωρήσει σε διορθώσεις με τα σημειώματα του Β’ εξαμήνου 2024, ώστε το συνολικό ποσοστό για το 2024 να περιοριστεί στο 69%. Το PIF σημειώνει ότι θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή αυτής της δέσμευσης και υπογραμμίζει πως, αν δεν υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα, το Υπουργείο Υγείας θα πρέπει να προχωρήσει σε αναδρομική δημοσιονομική προσαρμογή, ώστε να επιτευχθεί τουλάχιστον αυτός ο στόχος.

Πέρα από τις άμεσες διορθώσεις, το PhARMA Innovation Forum ζητά ουσιαστική αύξηση του προϋπολογισμού για τα νοσοκομειακά φάρμακα, ώστε να καλυφθούν πραγματικές ανάγκες ασθενών με σοβαρά νοσήματα. Παράλληλα καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής. Συγκεκριμένα

• Κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό του κόστους προστασίας των φαρμάκων κάτω των 30 ευρώ, που πρόσθεσε 12 ποσοστιαίες μονάδες στις επιστροφές του Α’ εξαμήνου 2024.
• Αποσύνδεση του clawback από τη διαδικασία διαπραγμάτευσης και συνεκτίμηση της κλινικής αξίαςκάθε καινοτόμου θεραπείας, σε ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.
• Δίκαιη κατανομή της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης με βάση τη σύγκλιση των υπερβάσεων στα τρία κανάλια διάθεσης: νοσοκομεία, ΕΟΠΥΥ και φαρμακεία κοινότητας.

Η συζήτηση για το clawback δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε λογιστικούς δείκτες. Η βιωσιμότητα του συστήματος και, κυρίως, η αδιάλειπτη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες απαιτούν πιο ολοκληρωμένη πολιτική. Η ενδεχόμενη διόρθωση στο 69% για το 2024 είναι βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι προτάσεις που καταθέτει το PhARMA Innovation Forum —αύξηση του προϋπολογισμού, κάλυψη των φαρμάκων κάτω των 30 ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό και αποσύνδεση του clawback από τη διαπραγμάτευση— συνιστούν ουσιαστικές παρεμβάσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε μια πιο δίκαιη και βιώσιμη πολιτική φαρμάκου.