Ποιοι χαμηλοσυνταξιούχοι δικαιούνται δωρεάν φάρμακα;

Η κατάργηση του ΕΚΑΣ που επέφερε ο Ν.4336/2015 (ΦΕΚ Α’ 94/14.8.2015) από την 1-1-2020 προκάλεσε σωρεία αντιδράσεων και μεγάλη δυσαρέσκεια των τότε περίπου 250.000 δικαιούχων του επιδόματος.

Μετά τις διαμαρτυρίες που εκφράστηκαν υπήρξαν δύο νομοθετικές διατάξεις, αυτές των παρ. 1 του άρθρου δεύτερου του Ν.4655/2020 (ΦΕΚ Α’ 16/31.01.2020) και άρθρου 45 του Ν. 5045/2023 (ΦΕΚ Α’ 136/29.7.2023), οι οποίες προέβλεπαν την απαλλαγή αυτών των πρώην δικαιούχων του ΕΚΑΣ από τη συμμετοχή τους στη φαρμακευτική δαπάνη, ως αντισταθμιστική παροχή για την κατάργηση του προνοιακού επιδόματος.

Εντούτοις, η εφαρμογή αυτής της τελευταίας διάταξης του Ν. 5043/2023 δημιούργησε πολλά προβλήματα σε πολλούς χαμηλοσυνταξιούχους, οι οποίοι διαμαρτύρονται ότι η απαλλαγή τους από τη φαρμακευτική δαπάνη δεν είναι πλήρης κυρίως λόγω της αύξηση της τιμής πολλών φαρμάκων, γενοσήμων ή πρωτοτύπων.

Για όλους αυτούς τους λόγους, θεσπίστηκε η νέα διάταξη του άρθρου 52 του Ν. 5167/2024 (ΦΕΚ Α΄207/20.12.2024) η οποία προβλέπει ότι από το Σάββατο 1η Μαρτίου 2025 χορηγούνται δωρεάν φάρμακα σε 310.000 χαμηλοσυνταξιούχους, τους πρώην αλλά και τους «δυνητικούς» δικαιούχους του ΕΚΑΣ, δηλαδή αυτούς που, εάν σήμερα εχορηγήτο το ΕΚΑΣ, θα το λάμβαναν.

Οι δικαιούχοι της απαλλαγής σύμφωνα με τον Ν. 5167/2024

Σύμφωνα με το άρθρο 52 του ν. 5167/2024 δικαιούχοι της δωρεάν φαρμακευτικής δαπάνης είναι:
α) οι συνταξιούχοι που ήταν δικαιούχοι του ΕΚΑΣ αλλά το στερήθηκαν σταδιακά μέχρι και την οριστική κατάργησή του στις 31-12-2019.

β) οι μετά την 1-1-2020 συνταξιούχοι και οι εφεξής δικαιούχοι σύνταξης γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου που πληρούν αντίστοιχα κατά τον μήνα Δεκέμβριο 2024 ή κατά την έναρξη της συνταξιοδότησής τους, σωρευτικά τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια που προβλέπονταν για την παροχή του ΕΚΑΣ κατά το τελευταίο έτος καταβολής του, δηλαδή το 2019.

Ποια είναι τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια για την εφαρμογή της ευεργετικής διάταξης

Τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια για να τύχει κάποιος της απαλλαγής από την φαρμακευτική δαπάνη είναι αυτά που προβλέπονταν το 2019 ως κριτήρια για τη χορήγηση του ΕΚΑΣ και αυτά ορίζονται στην υπ’αριθ. Φ.11321 οικ. 31032/701/08-06-2018 ΚΥΑ (ΦΕΚ Β’
2227/14-06-2018). Σύμφωνα με την ΚΥΑ οι δικαιούχοι θα πρέπει:

• Να έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους. Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, καθώς και για τα τέκνα που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου του γονέα τους, δεν απαιτείται η συμπλήρωση ορίου ηλικίας. Σε περίπτωση συμπλήρωσης του 65ου έτους ηλικίας εντός του 2019, το επίδομα καταβάλλεται από την πρώτη του επόμενου της συμπλήρωσης του 65ου έτους της ηλικίας μήνα.
• Το συνολικό καθαρό ετήσιο εισόδημα του δικαιούχου από συντάξεις (κύριες, επικουρικές και βοηθήματα καταβαλλόμενα σε χρήμα), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα, να μην υπερβαίνει το ποσό των επτά χιλιάδων επτακοσίων είκοσι (7.720,00) ευρώ. Για τον προσδιορισμό του εισοδήματος αυτού δεν λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που αντιστοιχούν στη σύνταξη αναπήρων, θυμάτων πολεμικής περιόδου και κατά την εκτέλεση της στρατιωτικής υπηρεσίας, θυμάτων τρομοκρατίας, καθώς και στα προνοιακά βοηθήματα.
• Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο, καθώς και το
  απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα του συνταξιούχου να μην υπερβαίνει το ποσό των οκτώ χιλιάδων οκτακοσίων ογδόντα τεσσάρων(8.884,00)ευρώ.
• Το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα, να μην υπερβαίνει το ποσό των έντεκα χιλιάδων (11.000,00) ευρώ.
• Το συνολικό ακαθάριστο ποσό κύριας και επικουρικής σύνταξης που καταβάλλεται κατά το μήνα έκδοσης της υπουργικής απόφασης, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα πάσης φύσεως επιδόματα, να μην υπερβαίνει τα εξακόσια σαράντα τρία (643,00) ευρώ.

Ισχύει μόνο για το φθηνότερο γενόσημο φάρμακο

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι Φαρμακευτικός Σύλλογος Αττικής (ΦΣΑ) διευκρινίζει πώς η εξαγγελθείσα δωρεάν διάθεση φαρμάκων στους χαμηλοσυνταξιούχους από 1/3/2025, αφορά μόνο την περίπτωση κατά την οποία η λιανική τιμή και η τιμή αποζημίωσης συμπίπτει, πράγμα που συμβαίνει μόνο όταν οι ασφαλισμένοι επιλέγουν το φθηνότερο γενόσημο φάρμακο. Σε αντίθετη περίπτωση η συμμετοχή που θα κληθούν να πληρώσουν οι δικαιούχοι αφορά στη διαφορά που θα προκύψει μεταξύ του φθηνότερου και του ακριβότερου φαρμάκου που θα επιλέξουν.