Τα κανναβινοειδή και οι σπάνιες θεραπευτικές τους ιδιότητες

Η φαρμακευτική κάνναβη έχει αρχίσει να αποκτά ευρεία αναγνώριση για τις δυνητικές της θεραπευτικές ιδιότητες και την ικανότητά της να βελτιώσει την ποιότητα ζωής πολλών ανθρώπων. Τον αρχικό σκεπτικισμό διαδέχθηκε μια περίοδος αυξανόμενης έρευνας που έχει αρχίσει να προκαλεί ενδιαφέρον για την θεραπευτική χρήση των φυτοκανναβινοειδών και ανοίγει νέους δρόμους στον χώρο της ιατρικής.

 

Τα φυτοκανναβινοειδή

Τα φυτοκανναβινοειδή είναι ουσίες που απομονώνονται από το φυτό της κάνναβης (Cannabis sativa L) και αλληλεπιδρούν με τους υποδοχείς κανναβινοειδών, οι οποίοι εντοπίζονται στον ανθρώπινο οργανισμό και συγκεκριμένα αποτελούν μέρος του Ενδοκανναβινοειδούς Συστήματος, το οποίο εμπλέκεται σε πολλές λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως στη διάθεση, στο άγχος, στην αίσθηση του πόνου, στην όρεξη, στη μάθηση και στη μνήμη.

Μέσω της αλληλεπίδρασης των φυτοκανναβινοειδών (CBD, CBG, CBN κτλ) με το Ενδοκανναβινοειδές Σύστημα μπορεί να επιτευχθεί ομοιόσταση, δηλαδή διατήρηση των χαρακτηριστικών ενός ζωντανού οργανισμού σε σταθερή κατάσταση. Όσο αυξάνεται η έρευνα, τόσο περισσότερα είναι τα δεδομένα που συγκεντρώνονται για τις ευεργετικές ιδιότητες της κανναβιδιόλης (CBD) και των υπόλοιπων φυτοκανναβινοειδών.

 

Οι θεραπευτικές χρήσεις της κανναβιδιόλης (CBD)

Το 2018 ο FDA ενέκρινε την κανναβιδιόλη (CBD) ως συμπληρωματική θεραπεία των κρίσεων που σχετίζονται με δύο σπάνια επιληπτικά σύνδρομα (σύνδρομο Lennox-Gastaut και σύνδρομο Dravet) καθώς επίσης στην οζώδη σκλήρυνση σε ασθενείς ηλικίας 2 ετών και άνω, μειώνοντας την ένταση και τη συχνότητα των επιληπτικών κρίσεων. Η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της κανναβιδιόλης έχει αξιολογηθεί με τυχαιοποιημένες, διπλές τυφλές, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες παράλληλων ομάδων.

Υπάρχουν ήδη αρκετές δημοσιεύσεις που υποστηρίζουν τις ευεργετικές ιδιότητες της κανναβιδιόλης όπως για παράδειγμα ότι είναι αποτελεσματική στη διαχείριση του άγχους, στην αντιμετώπιση των διαταραχών διάθεσης, στη βελτίωση του ύπνου και την αντιμετώπιση νευροπαθητικών και σωματικών πόνων.  Ωστόσο σημειώνεται ότι δεν έχει μελετηθεί ο βαθμός της θεραπευτικής τους δράσης σε μακροχρόνιο επίπεδο.


Η αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της κανναβιδιόλης έχει αξιολογηθεί με τυχαιοποιημένες, διπλές τυφλές, ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες παράλληλων ομάδων


 

Σε ότι αφορά στα τελικά προϊόντα φαρμακευτικής κάνναβης, οι εγκεκριμένες θεραπευτικές τους χρήσεις είναι:

  1. Πρόληψη και αντιμετώπιση σοβαρής ναυτίας ή εμέτου από χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία και συνδυαστική θεραπεία.
  2. Αντιμετώπιση χρόνιου πόνου, που σχετίζεται με καρκίνο ή παθήσεις του ΚΝΣ ή ΠΝΣ, όπως νευροπαθητικός πόνος που προκαλείται από: νευρική βλάβη, «μέλος φάντασμα», νευραλγία τριδύμου, μεθερπητική νευραλγία.
  3. Αντιμετώπιση σπαστικότητας που σχετίζεται με σκλήρυνση κατά πλάκας ή βλάβες του νωτιαίου μυελού.
  4. Ορεξιογόνο στην παρηγορητική (ανακουφιστική) φροντίδα ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπείες για καρκίνο ή επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS)

 

Εξατομικευμένη θεραπεία

Μια από τις ιδιομορφίες των κανναβινοειδών είναι ότι η δοσολογία τους διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο (εξατομικευμένη θεραπεία). Συγκεκριμένα, συστήνεται η χορήγηση να ξεκινά με χαμηλή δόση και να αυξάνεται αργά έτσι ώστε ο κάθε άνθρωπος να υπολογίσει την ιδανική δοσολογία για τον εαυτό του. 

Ως ιδανική δοσολογία εκτιμάται το σημείο που ο κάθε άνθρωπος θα νιώσει τη μέγιστη αποτελεσματικότητα. Σε περίπτωση που υπερβεί την ιδανική δοσολογία η αποτελεσματικότητα θα μειωθεί. Συνεπώς, συστήνεται, έως ότου υπολογιστεί η ιδανική δοσολογία, να τηρείται ημερολόγιο. Μετά από αυτόν τον υπολογισμό θα πρέπει να είναι τακτικός στην καθημερινή λήψη προκειμένου να εξακολουθεί να βιώνει τις ευεργετικές ιδιότητες των προϊόντων κανναβιδιόλης (CBD). 

 

Τα προϊόντα κανναβιδιόλης στην Ελλάδα

Οι Έλληνες καταναλωτές είναι ήδη εξοικειωμένοι με τον όρο CBD, καθώς τα τελευταία χρόνια τον συναντούν καθημερινά σε προϊόντα διατροφής, σε καλλυντικών και προσωπικής υγιεινής. Με τη σχετική ενημέρωση που λαμβάνουν και το μεγάλο εύρος πληροφοριών που πλέον είναι διαθέσιμες οι καταναλωτές αρχίζουν να ξεπερνούν τους αρχικούς ενδοιασμούς και προχωρούν σε δοκιμή των προϊόντων. Ωστόσο καταγράφεται και σημαντική παραπληροφόρηση!

Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί με την προέλευση του κάθε προϊόντος και να μην ξεχνούν ότι η ποιότητα του είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις ευεργετικές του ιδιότητες. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει αυστηρός έλεγχος για το τι περιέχεται σε κάθε προϊόν, η προέλευση του κάθε προϊόντος αλλά και το δίκτυο διανομής του έχουν εξαιρετικά μεγάλη σημασία. Ο Ιατρός και ο Φαρμακοποιός είναι πλέον κατάλληλοι να παρέχουν πληροφορίες και καθοδήγηση για προϊόντα αυτά.

Authors

Ελευθέριος Αζάς

Ο Ελευθέριος Αζάς είναι Παθολόγος – Διαβητολόγος, Αν. Διευθυντής στην Γ’ Παθολογική Κλινική του ΥΓΕΙΑ