Θρόμβωση & κορωνοϊός: Ο ιός μπορεί να προκαλέσει υπερπηκτικότητα του αίματος;

Μολονότι είναι καλά τεκμηριωμένο ότι η νόσος COVID-19 εκδηλώνεται κυρίως ως λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι πρέπει να θεωρηθεί ως συστηματική νόσος που μπορεί να επιδρά και σε άλλα συστήματα, όπως το ανοσοποιητικό σύστημα, το καρδιαγγειακό και το σύστημα της αιμόστασης (το σύστημα που κάνει το αίμα να πήζει), αναφέρουν οι ειδικοί επιστήμονες.

Οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με συνυπάρχουσες παθήσεις διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης από COVID-19, αλλά και οι νεαροί ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν σοβαρές και σε κάποιες περιπτώσεις απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές όπως η φλεβική θρόμβωση και η διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη.

Όταν λέμε Θρόμβωση εννοούμε τον σχηματισμό ενός θρόμβου αίματος (αίμα που έχει πήξει) μέσα σε ένα αγγείο (αρτηρία ή φλέβα) με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση ή την πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας του αίματος στο αγγείο αυτό. Αν ο θρόμβος σχηματιστεί σε κάποιο αγγείο των πνευμόνων μιλάμε για πνευμονική εμβολή, μια σοβαρή κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Ιδιαίτερα οι ασθενείς που νοσηλεύονται, επειδή έχουν νοσήσει πιο βαριά από τον κορωνοϊό, βρίσκονται σε κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, δηλαδή κινδυνεύουν να παρουσιάσουν διακοπή της κυκλοφορίας του αίματος στις φλέβες, συνήθως των κάτω άκρων ή πνευμονική εμβολή, που μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες.

Επίσης, σε ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών που νόσησαν σοβαρά, νοσηλεύθηκαν και δυστυχώς κατέληξαν, παρατηρήθηκε το αιματολογικό σύνδρομο που ονομάζεται διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σοβαρή και ραγδαία εξελισσόμενη κατάσταση  που είτε πυροδοτείται από τον ιό, είτε είναι αποτέλεσμα της οξείας και έντονης φλεγμονής που υπάρχει κατά την νόσο COVID-19. Η διάχυτη ενδοαγγειακή πήξη οδηγεί σε θρομβώσεις των μικρών αγγείων των πνευμόνων, με αποτέλεσμα την ταχεία επιδείνωση της υγείας των ασθενών.

Η λοίμωξη COVID-19 αυξάνει και τον κίνδυνο αρτηριακής θρόμβωσης καθώς ένα σημαντικό ποσοστό των ασθενών που νοσούν πιο σοβαρά και νοσηλεύονται, έχουν παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου όπως υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, παχυσαρκία ή ιστορικό στεφανιαίας νόσου.

Τα καλά νέα είναι ότι ο κίνδυνος έχει αναγνωρισθεί και η θρόμβωση μπορεί να προληφθεί!

Τόσο διεθνείς όσο και ελληνικές επιστημονικές εταιρείες έχουν εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες για την θρομβοπροφύλαξη των ασθενών που νοσούν σοβαρά από τον COVID 19- οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό, που μάχονται στην πρώτη γραμμή, έχουν ενημερωθεί και είναι έτοιμοι να παράσχουν την κατάλληλη φροντίδα.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να διατηρούμε την ψυχραιμία μας, να αξιολογούμε την κατάσταση ρεαλιστικά και να λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα, σύμφωνα με τις γενικές οδηγίες και τις συστάσεις του γιατρού μας. Αν έχετε οποιαδήποτε ανησυχία, μιλήστε μαζί του-αυτός γνωρίζει όλο το ιστορικό σας και είναι ο πλέον κατάλληλος για να σας συμβουλέψει.

Βιβλιογραφικές αναφορές

• Jecko Thachil et al., ISTH interim guidance on recognition and management of coagulopathy in COVID‐19, J of Thromb Haemost, doi.org/10.1111/jth.14810
• Covid-19 and Thrombosis, March 16th, 2020, https://www.worldthrombosisday.org
• COVID-19 and Coagulopathy: Frequently Asked Questions, (Version 2.0; last updated April 14, 2020), https://www.hematology.org
• Συστάσεις Θρομβοπροφύλαξης σε ασθενείς με COVID 19, Τμήμα Αιμόστασης Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας (Ε.Α.Ε.)