Ζώντας με τον HIV δεν είσαι μόνος, το μήνυμα του 37ου Πανελλήνιου Συνεδρίου AIDS
Οι εξελίξεις στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης θα βρεθούν και φέτος στο επίκεντρο του ετήσιου συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (Ε.Ε.Μ.Α.Α.). Από τις 28 έως τις 30 Νοεμβρίου 2025, το 37ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS φέρνει στο προσκήνιο όλα τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, από την εφαρμογή της προφύλαξης πριν από την έκθεση (PreP) στη χώρα μας έως τη σταθερή πρόοδο των αντιρετροϊκών θεραπειών και την ενσωμάτωση του U=U στην καθημερινή κλινική πρακτική. Παράλληλα θα αναδειχθούν οι προκλήσεις που εξακολουθούν να δυσκολεύουν την πορεία προς την εξάλειψη της νόσου, όπως η καθυστερημένη διάγνωση, το κοινωνικό στίγμα και οι ανισότητες πρόσβασης στη φροντίδα.
Η εικόνα του HIV το 2025 στην Ελλάδα και τον κόσμο
Οι παγκόσμιοι δείκτες για τον HIV δείχνουν ότι η πρόοδος είναι σημαντική, όμως ο δρόμος προς την εξάλειψη έως το 2030 παραμένει απαιτητικός. Το 2024 εκτιμάται ότι 40,8 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με HIV σε όλο τον κόσμο, ενώ 630.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από HIV-συνδεόμενα νοσήματα. Οι νέες μολύνσεις ανήλθαν σε 1,3 εκατομμύρια, αριθμό σημαντικά μεγαλύτερο από τον διεθνή στόχο.
Στην Ελλάδα οι νέες διαγνώσεις παραμένουν σταθερές, όμως η καθυστερημένη διάγνωση εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλή και έφτασε το 52% το πρώτο δεκάμηνο του 2025. Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2025 έχουν καταγραφεί 21.815 περιστατικά HIV λοίμωξης, 4.795 περιπτώσεις AIDS και 3.721 θάνατοι, ενώ 11.549 άτομα έλαβαν αντιρετροϊκή αγωγή μέσα στο 2025.
Σε σχέση με τους στόχους 95-95-95 του UNAIDS, η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στον πρώτο στόχο με 91% των ανθρώπων που ζουν με HIV να έχουν διαγνωστεί. Η απόσταση από τον δεύτερο στόχο παραμένει σημαντική, αφού μόνο το 73% των διαγνωσμένων έλαβε θεραπεία το 2024. Ο τρίτος στόχος έχει αγγίξει πολύ υψηλά επίπεδα, με 94% όσων λαμβάνουν αγωγή να επιτυγχάνουν ιική καταστολή.
Η PrEP και οι νέες δυνατότητες πρόληψης
Η διάθεση της PrEP στις 19 Μαΐου 2025 αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις για τη δημόσια υγεία στη χώρα μας. Στο πρώτο εξάμηνο υπολογίζεται ότι περίπου 800 άτομα έλαβαν τουλάχιστον μία συνταγή, κυρίως άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες στην Αθήνα. Η PrEP είναι διαθέσιμη σε 24 νοσοκομειακά φαρμακεία και συνταγογραφείται από πολλούς επαγγελματίες υγείας.
Η πρόσβαση όμως παραμένει δύσκολη για πολλές ομάδες, ειδικά για όσους δεν διαθέτουν ΑΜΚΑ, για μετανάστες και πρόσφυγες αλλά και για ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η ευρεία διάθεση της PrEP μπορεί να μειώσει δραστικά τις νέες λοιμώξεις. Παγκοσμίως ο αριθμός των ανθρώπων που την χρησιμοποιούν έχει ανέβει από 200.000 το 2017 σε 3,5 εκατομμύρια το 2023. Για την Ελλάδα, επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η διάθεση της PrEP στα φαρμακεία της κοινότητας και η ενσωμάτωσή της στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Προκλήσεις στη διάγνωση, τη φροντίδα και την κοινωνική ένταξη
Παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις, η καθυστερημένη διάγνωση και τα εμπόδια πρόσβασης εξακολουθούν να απασχολούν σοβαρά τις υπηρεσίες υγείας. Η μελέτη ΜΟΡΦΕΑΣ κατέγραψε ότι περίπου οι μισοί ασθενείς θα μπορούσαν να είχαν διαγνωστεί νωρίτερα μέσω προηγούμενης επαφής τους με το σύστημα υγείας. Σημαντική είναι και η δυσκολία διασύνδεσης των μετακινούμενων πληθυσμών με τις υπηρεσίες φροντίδας, καθώς το 38,4% των νέων διαγνώσεων το 2024 αφορούσε ανθρώπους μη ελληνικής υπηκοότητας.
Το κοινωνικό στίγμα παραμένει επίσης μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Παρά τα επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν ότι οι άνθρωποι με μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν μεταδίδουν τον ιό, σημαντικό μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να αγνοεί βασικές πληροφορίες για τον HIV. Πρόσφατη καταγραφή που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο AIDS επιβεβαίωσε ότι η άγνοια και οι διακρίσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν με HIV.
Το πρόγραμμα του 37ου Πανελλήνιου Συνεδρίου AIDS
Το φετινό συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS συγκεντρώνει το επιστημονικό δυναμικό που εργάζεται για τη διαχείριση της HIV λοίμωξης στη χώρα μας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εισηγήσεις, στρογγυλά τραπέζια, κλινικές παρουσιάσεις και συνεδρίες που καλύπτουν όλο το φάσμα της πρόληψης και της θεραπείας.
Ξεχωρίζει η συμμετοχή επιστημόνων από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, οι οποίοι θα παρουσιάσουν εμπειρίες και πρακτικές που σχετίζονται με αντίστοιχες προκλήσεις με αυτές της Ελλάδας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι εκπαιδευτικές ενότητες για φοιτητές, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, καθώς και το κλινικό φροντιστήριο για την εκπαίδευση στη χρήση της PrEP.
Η τελετή έναρξης του συνεδρίου αποκτά ιδιαίτερη διάσταση με τη συμμετοχή του δημοσιογράφου και παρουσιαστή Φώτη Σεργουλόπουλου, ο οποίος στηρίζει ενεργά την προσπάθεια ενημέρωσης και καταπολέμησης του στίγματος.
Παράλληλες δράσεις ενημέρωσης και πρόληψης
Σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ, Δήμους και πανεπιστήμια σε όλη τη χώρα, η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS πραγματοποίησε ενημερωτικές δράσεις, εξετάσεις για HIV και ΣΜΝ μέσω κινητών μονάδων και προγράμματα πρόληψης σε σχολεία και πανεπιστημιακούς χώρους. Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν στόχο να συμβάλλουν στον περιορισμό της καθυστερημένης διάγνωσης και στην ενημέρωση νέων ανθρώπων που συχνά δεν έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση.
Ζώντας με τον HIV δεν είσαι μόνος
Το 37ο Πανελλήνιο Συνέδριο AIDS απευθύνει ανοικτή πρόσκληση σε όλους όσοι εργάζονται στον τομέα της υγείας αλλά και σε κάθε πολίτη που ενδιαφέρεται να ενημερωθεί και να συμβάλει στη συλλογική προσπάθεια. Με το κεντρικό μήνυμα «Ζώντας με τον HIV δεν είσαι μόνος», το συνέδριο επιδιώκει να ενισχύσει τη γνώση, τη συνεργασία και τον δημόσιο διάλογο γύρω από μια νόσο που μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά όταν υπάρχει έγκαιρη διάγνωση, σωστή ενημέρωση και πρόσβαση στη θεραπεία.
