Το δρόμο για τη συμμετοχή των ασθενών στην διαμόρφωση του νέου Ε.Σ.Υ. έδειξε το 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών

Τον ρόλο της συμμετοχής των ασθενών στις πολιτικές διεργασίες και αποφάσεις που αφορούν την υγεία, αλλά στην επικείμενη αναδιαμόρφωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ανέδειξε, για ακόμη μια φορά, το 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών που οργάνωσε η Ένωση Ασθενών Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, το διήμερο 20 και 21 Νοεμβρίου 2023.

Το συνέδριο είχε τίτλο «Συνδιαμορφώνοντας ένα Νέο Ε.Σ.Υ» και ολοκληρώθηκε με την ευρεία συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της Ακαδημαϊκής και Επιστημονικής Κοινότητας, της Βιομηχανίας, της Κοινωνίας των Πολιτών και των εκπροσώπων Συλλόγων Ασθενών από όλη την Ελλάδα. Τα θέματα που συζητήθηκαν κάλυψαν σημαντικά και ακανθώδη θέματα που σχετίζονται με τη διαμόρφωση ενός δίκαιου και βιώσιμου Εθνικού Συστήματος Υγείας, όπως πρόληψη και πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, κλιματική κρίση, συμμετοχή των ασθενών σε λήψη αποφάσεων για πολιτικές υγείας, νέος Υγειονομικός Χάρτης και ιδιωτικές δαπάνες στην Υγεία, αξιολόγηση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας, καθώς και πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία και σε κλινικές μελέτες.

Κατά τις εργασίες του συνεδρίου το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας αναγνώρισε τη σημασία και την προστιθέμενη αξία της συμμετοχής των ασθενών και των εκπροσώπων τους, μέσω της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και των συλλόγων ασθενών, στη διαμόρφωση πολιτικών, στη λήψη αποφάσεων και στην αξιολόγηση υπηρεσιών και μεταρρυθμίσεων, η οποία ήδη γίνεται πράξη, και δεσμεύτηκε για την περαιτέρω έμπρακτη θεσμική θωράκιση και ενίσχυση του ρόλου αυτού. Αντίστοιχη σύμπλευση απόψεων και συναίνεση υπήρξε μεταξύ των εκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων που συμμετείχαν στις εργασίες του Συνεδρίου, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε σχετικές διακομματικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση των υφιστάμενων νομοθετικών ρυθμίσεων.

Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξε ο απερχόμενος Πρόεδρος και νυν Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Νίκος Δέδες, επισημαίνοντας την ανάγκη για ένα βιώσιμο και δίκαιο Εθνικό Σύστημα Υγείας, το οποίο θα συμπεριλαμβάνει τον ασθενή με τεκμηριωμένη άποψη στο τραπέζι του διαλόγου, σε συνεργατικό κλίμα με την Πολιτεία και αντίστοιχους ευρωπαϊκούς φορείς. Στους χαιρετισμούς, ο Πρόεδρος του European Patients’ Forum Marco Greco, τόνισε την ανάγκη συμμετοχής όλων των φορέων και φυσικά των συλλόγων ασθενών στη διαμόρφωση ενός δίκαιου εθνικού συστήματος υγείας, ιδίως μετά την είσοδο νέων εργαλείων όπως το HTA. Η Γενική Διευθύντρια του European Public Health Alliance Dr. Milka Sokolović, υπογράμμισε ότι προκειμένου να διαμορφωθεί έμπρακτα ένας διάλογος για το εθνικό σύστημα υγείας, πρέπει να γίνει σύνθεση απόψεων για καλύτερα αποτελέσματα, με στόχο ένα δίκαιο και βιώσιμο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Κλείνοντας τους χαιρετισμούς, ο Ειδικός Σύμβουλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Ευρώπης Dr. João Breda, εστίασε στην ανάγκη ενός φιλικότερου ασθενοκεντρικού Συστήματος Υγείας, σε συνεργασία με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας και τους εμπλεκόμενους φορείς.

Στη κεντρική τοποθέτηση του Συνεδρίου, ο Υπουργός Υγείας Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, αφού αναφέρθηκε στα μεγάλα στοιχήματα που πρέπει να κερδίσει το σύστημα υγείας, που έχουν να κάνουν με την πρόσβαση, την ισότητα και την παρακολούθηση των χρόνιων ασθενών, αρίθμησε στρατηγικούς στόχους του Υπουργείου, όπως η δημιουργία κέντρων αναφοράς, η ψηφιοποίηση, το Μητρώο Καρκίνου, το Εθνικό Δικτύου ΜΑΦ για την αντιμετώπιση των εγκεφαλικών και αντίστοιχων μονάδων για το Τραύμα, τη συγκρότηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια, την Εθνική Δράση κατά της παιδικής παχυσαρκίας και τα προγράμματα για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού.

Κλείνοντας κάλεσε τα μέλη της Ένωσης Ασθενών να συμμετέχουν σε όλα τα κρίσιμα όργανα λήψης αποφάσεων, σε όλες τις επιτροπές που εισηγούνται κρίσιμες πολιτικές, δηλώνοντας ότι οι ασθενείς πρέπει να συμμετέχουν παντού, να αξιολογούν και να συμμετέχουν στα συστήματα αξιολόγησης και απόδοσης των υγειονομικών μονάδων για να υπάρχει πραγματικά μια συμπόρευση με την κοινωνία.

Στο πάνελ συζήτησης του Υπουργού με εκπροσώπους των ασθενών, η Ταμίας Δ.Σ. του Ελληνικού Δικτύου Φροντιστών ΕΠΙΟΝΗ Αριάδνη Ντίνου, ανέφερε ότι οι άτυποι φροντιστές στην Ελλάδα αντιστοιχούν πλέον στο 34% της συνολικής φροντίδας, καθώς δεν υπάρχουν αντίστοιχες δομές, αλλά και ελλείψει νοσηλευτικού προσωπικού στα νοσοκομεία. Από πλευράς σπανίων παθήσεων, η Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Ασθενών και Φίλων Πασχόντων από Λυσοσωμικά Νοσήματα «Η Αλληλεγγύη» Καίτη Θεοχάρη, τόνισε ότι υπάρχουν περίπου 350 σπάνια νοσήματα στην Ελλάδα με αυξημένες νοσηρότητες και χαμηλή ποιότητα ζωής και οικονομικές επιβαρύνσεις τόσο στους ασθενείς όσο και στο οικείο περιβάλλον τους, με την ανάγκη ενίσχυσης να καθίσταται καίρια. Η αναπληρώτρια Ταμίας Δ.Σ της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Καρκινοπαθών Εθελοντών Φίλων Ιατρών «ΚΕΦΙ» Μαίρη Χήναρη, εστίασε στην ανακουφιστική φροντίδα των ασθενών, με το πρόβλημα, όπως είπε, να παραμένει στην έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο στο σπίτι. Ανέφερε την άμεση ανάγκη για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη με στήριξη της Πολιτείας και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις στα ραντεβού χειρουργείων. Τέλος, ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική νόσο «ΠΑΣΠΑΜΑ» Γιάννης Πεππές, ανέφερε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν 4.500 ασθενείς με βασική θεραπεία τη μετάγγιση, με 1.500 ασθενείς να βρίσκονται στην Αττική. Ανέφερε επίσης ότι η μη επάρκεια αίματος διαταράσσει και την κοινωνική ζωή των ασθενών, με το σύστημα διαχείρισης επάρκειας αποθεμάτων αίματος να απουσιάζει.

Για τα παραπάνω ζητήματα, ο Υπουργός ανέφερε ότι σε επικείμενο σχέδιο νόμου θα θεσμοθετείται ο ρόλος του φροντιστή, ενώ είναι στις προθέσεις του Υπουργείου να νομοθετήσει τη δυνατότητα σε πολίτες να αναλάβουν ρόλο φροντιστή σε συγγενείς τους, αντίστοιχο με το πρόγραμμα «οίκοθεν» του Αγίου Σάββα. Στο κομμάτι του καρκίνου, είπε πως στόχος του Υπουργείου αποτελεί η δημιουργία κέντρων αναφοράς, όπως για παράδειγμα για τον καρκίνο του μαστού, ώστε να επισπευσθούν οι διαγνώσεις, ενώ για την εξατομικευμένη θεραπεία, μνημόνευσε το σημαντικό ρόλο των βιοδεικτών. Αναφορικά με την επάρκεια αίματος, ανέφερε ότι σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα αφορούν τον τρόπο διαχείρισης και οργάνωσης, ενώ δήλωσε τη διαθεσιμότητά του προς τους εκπροσώπους των ασθενών ώστε να συζητηθούν αναλυτικά τα προβλήματα αυτά και να αναζητηθούν λύσεις.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Κλιματική Κρίση και Συστήματα Υγείας: Προκλήσεις, Διδάγματα, Θωράκιση» και συντονίστρια τη Διευθύντρια Ερευνών της διαΝΕΟσις Φαίη Μακαντάση, ο Πρώην Διευθυντής Πολιτικής και Διακυβέρνησης για την Υγεία και Ευεξία στον Π.Ο.Υ. Ευρώπης, Adjunct Professor, Global Health, University of Boston Άγις Τσουρός, επεσήμανε στην ομιλία του πως σήμερα υπάρχει ένα έλλειμμα μεταξύ αυτού που δηλώνει η Πολιτεία και αυτού που συμβαίνει, με την κλιματική κρίση να έρχεται σε μια εποχή που ο πλανήτης έπρεπε να ξανασχεδιάσει τα συστήματα υγείας. Ο σχεδιασμός και η προετοιμασία για την κλιματική αλλαγή ξεκινά από τις δομές και τον τρόπο που είναι έτοιμες για αυτή την πρόκληση και συνεχίζει με την προετοιμασία της κοινωνίας. Θα πρέπει να υπάρξει χαρτογράφηση της ευαλωτότητας, κοινή αντίληψη των προβλημάτων, πλατφόρμες διαλόγου και φυσικά πολιτική συναίνεση. Ο Κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Υγείας του Ε.Κ.Π.Α. Εμμανουήλ Πικουλής, εστίασε στις νέες προκλήσεις που προκύπτουν με την κλιματική αλλαγή και στην αναδιοργάνωση που χρειάζεται για συμπερίληψη των ευάλωτων ομάδων. Οι φυσικές καταστροφές καλούν σε νέο τρόπο διαχείρισης κρίσεων, με το βάρος να πρέπει να δοθεί στην εκπαίδευση και στην ενημέρωση των πολιτών αλλά και των επαγγελματιών της υγείας. Ο Πρόεδρος του Ε.Ο.Δ.Υ. Χριστάκης Χατζηχριστοδούλου, τόνισε πως η αύξηση της θερμοκρασίας έχει επιπτώσεις σε διαφορετικά επίπεδα και ιδίως στα χρόνια νοσήματα και σε εκείνα που ευνοούν διαβιβαστές νοσημάτων όπως τα κουνούπια. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι επιπτώσεις τους καλούν σε αναδιαμόρφωση των δομών και στη δημιουργία κέντρων μόνιμης λειτουργίας και όχι κατά περίπτωση έκτακτων περιστατικών. Η απερχόμενη Ταμίας και νυν Γ’ Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Θεοφανεία Τσαχαλίνα, μνημόνευσε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη ζωή των ασθενών. Στην Ελλάδα αυτό μπορεί να προκύψει λόγω διαβιβαστών όπως τα κουνούπια και λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι χρόνιοι ασθενείς, οι φτωχότερες ομάδες, οι κάτοικοι των νησιών και οι μετανάστες είναι οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Το Πλέγμα της Πρόληψης - Εργαλεία και Πρακτικές» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Βίκυ Καρατζαφέρη, ο Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας, Διευθυντής του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Υγείας Μητέρας, Παιδιού, και Ιατρικής Ακριβείας, Επικεφαλής Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής του ΕΚΠΑ Γεώργιος Π. Χρούσος, εστίασε με την εισήγησή του στο χρόνιο κοινωνικοοικονομικό στρες που επιβαρύνει τον οργανισμό, καταστρέφει τα αγγεία και προκαλεί πρόωρη γήρανση. Μία σειρά από χρόνια νοσήματα, σε συνδυασμό με άγχος, κατάθλιψη, υπερβαρότητα, συνδέονται με το χρόνιο στρες. Παρά το γεγονός ότι έχουμε στη φαρέτρα μας καινοτόμα φάρμακα που επιμηκύνουν το προσδόκιμο ζωής, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής. Στο νοσοκομείο Παίδων, το 80% των περιπτώσεων χρειάζεται μοριακή διάγνωση που εξακολουθεί να μην καλύπτεται. Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, υπογράμμισε ότι στο Υπουργείο Υγείας έχει αναπτυχθεί πλέγμα δράσεων πρόληψης για την παιδική ηλικία και μίλησε για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα εμβόλια, αναφέροντας ότι σε λιγότερο από 10 χρόνια θα έχουμε ελάχιστα περιστατικά καρκίνου της μήτρας που θα οφείλεται στον ιό HPV,  χάρη στο εμβόλιο και το screening που γίνεται σήμερα. Τόνισε ότι στόχος του Υπουργείου είναι τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου να είναι σωστά σχεδιασμένα και σύμφωνα με τις τελευταίες ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες. Αναφερόμενη στο ζήτημα της συμβολής των Συλλόγων Ασθενών στη διαμόρφωση πολιτικών υγείας τόνισε ότι πρέπει να ενισχυθεί όχι μόνο γιατί είναι το σωστό ηθικά και το δίκαιο κοινωνικά αλλά γιατί είναι και το σωστό επιστημονικά. Συνεπώς, είναι απαραίτητη η θεσμική συμμετοχή η οποία θα λάβει πολύ πιο επίσημη μορφή ενώ έχει ενταχθεί ένα πρόγραμμα στο ταμείο ανάκαμψης για το σκοπό αυτό ώστε μεταξύ άλλων να αναβαθμιστεί και το επίπεδο εκπροσώπησης, καθώς οι Σύλλογοι Ασθενών αποτελούν ένα πολύτιμο μέσο που παρέχει επί σειρά ετών άτυπα πολλές υπηρεσίες στους ασθενείς. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να εστιάσουμε στην περαιτέρω αναβάθμιση του ρόλου της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας. Αυτό θα οδηγήσει και στην εκπροσώπηση των ασθενών σε ανώτερο επίπεδο. Ο Πρόεδρος της ΕΛΛ.Ο.Κ. Γιώργος Καπετανάκης, είπε με τη σειρά του ότι περίπου 1 στους 8 θανάτους στην Ευρώπη προκαλείται από τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα Φώφη Γεννηματά είναι μια καλή αρχή και θα πρέπει να δοθούν χρονοδιαγράμματα σε κάθε πρόγραμμα που αφορά τον καρκίνο. Αναφορικά με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας που οφείλεται στον ιό HPV η εμπειρία έδειξε, στη Σουηδία για παράδειγμα, ότι όταν  μπήκε στο σχολικό πρόγραμμα πολύ γρήγορα η χώρα έπιασε τα επιθυμητά ποσοστά μείωσης των κρουσμάτων. Από πλευράς Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, το Μέλος Δ.Σ. Δημήτρης Αθανασίου, ανέφερε ότι για το 95% των σπάνιων ασθενειών δεν υπάρχουν θεραπείες. Είναι σημαντικό να προστατεύσουμε αυτόν τον πληθυσμό. Τα φάρμακα είναι πολύ ακριβά και αυτό που χρειάζεται είναι να γίνει περισσότερη δουλειά στον τομέα της πρόληψης γιατί τα περισσότερα σπάνια σχετίζονται με γενετικά προβλήματα. Οι γενετικές εξετάσεις κοστίζουν αλλά μακροπρόθεσμα επιβαρύνουν πολύ λιγότερο το σύστημα υγείας. Η προηγούμενη δεκαετία ήταν μια χαμένη δεκαετία στο κομμάτι των σπανίων νοσημάτων. Υπάρχει ένα σχέδιο δράσης για τα σπάνια, έχουμε προτάσεις για το θέμα αλλά καθυστερούμε στο κομμάτι της εφαρμογής.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Προσβασιμότητα Ασθενών. Βιωσιμότητα και Ανθεκτικότητα Εθνικού Συστήματος Υγείας» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Δήμητρα Ευθυμιάδου, ο Υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, ανέφερε ότι στην Ελλάδα υπάρχει ευκολία στην πρόσβαση στη δευτεροβάθμια υγεία. Η Ελλάδα βρίσκεται στο μέσο όρο της Ευρώπης στις νοσοκομειακές κλίνες. Δεν χρειάζεται να κλείσουμε κανένα νοσοκομείο αλλά μπορούμε να κάνουμε καλύτερη διαχείριση. Θα πρέπει να προσμετρηθεί στην εξίσωση του συστήματος υγείας και ο ιδιωτικός τομέας όπου κάποιες εξετάσεις ή θεραπείες καλύπτονται ολοκληρωτικά από το δημόσιο ταμείο. Η συμμετοχή των ιδιωτών στο σύστημα υγείας εδώ και χρόνια κυμαίνεται από 33% μέχρι 38%. Το να πετύχουμε μείωση του ποσοστού χρειάζεται βάθος χρόνου. Επίσης υπάρχουν περιοχές στη χώρα που δεν μπορεί να λειτουργήσουν αποδοτικά και οι δύο τομείς. Ειδικά στην περιφέρεια υπάρχει κυριαρχία στον δημόσιο τομέα γιατί ο ιδιωτικός τομέας δεν είναι βιώσιμος οικονομικά. Ο Υπουργός υπερασπίστηκε τέλος τη λειτουργία των μικτών κλιμακίων στην περιφέρεια καθώς αντιμετωπίζουν περιστατικά σε μικρότερο χρόνο και εκεί που δεν υπάρχουν όλες οι ειδικότητες. Ο Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής ΕΚΠΑ Γιάννης Τούντας, εστίασε στη σημασία των ασθενών να αποκτήσουν φωνή και δύναμη γιατί αυτό σημαίνει και καλύτερη προσβασιμότητα στις δομές υγείας. Βασικό προαπαιτούμενο όμως είναι να υπάρχει επάρκεια υλικών, η οποία είναι άνισα κατανεμημένη, να υπάρχει επάρκεια προσωπικού που δεν υπάρχει σήμερα και να υπάρχει και η οικονομική δυνατότητα των ασθενών κάτι για το οποίο οι προβλέψεις είναι εφιαλτικές. Στα επόμενα χρόνια προβλέπεται ότι οι Έλληνες θα πρέπει να πληρώνουν από την τσέπη τους ένα δισεκατομμύριο το χρόνο για παροχές υγείας. Ο χάρτης υγείας είναι ένα εργαλείο που μας βοηθά να ξέρουμε τί υπηρεσίες χρειαζόμαστε και τί προσωπικό χρειαζόμαστε ανά περιφέρεια, με την περαιτέρω ψηφιοποίηση του συστήματος να είναι καίρια. Ο Γενικός / Οικογενειακός Ιατρός, Διευθυντής ΕΣΥ Κέντρου Υγείας Βάρης, Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Ο.ΔΙ.Π.Υ. Α.Ε. και Γ.Γ. Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών Ελευθέριος Θηραίος, ανέφερε ότι αντικείμενο του ΟΔΙΠΥ αποτελεί μεταξύ άλλων η βελτίωση των παροχών υπηρεσιών υγείας μέσω των διαδικασιών προσβασιμότητας με την προτυποποίηση των διαδικασιών. Ο υγειονομικός χάρτης είναι ένα εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση και το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι συνδέει την προσφορά υγειονομικού υλικού και προσωπικού με τη ζήτηση ώστε να μειωθεί ο κόστος χρόνου του ασθενή, να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας και να δομηθούν καλύτερες υπηρεσίες. Ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, ανέφερε ότι στην Ελλάδα υπάρχει επάρκεια σε γιατρούς αναλογικά με άλλες χώρες. Το σύστημα υγείας δε μπορεί να βασίζεται μόνο στο δημόσιο του κομμάτι γιατί και το ιδιωτικό του κομμάτι χρηματοδοτείται από τον ΕΟΠΥΥ. Άρα θα πρέπει να δούμε το σύστημα συνολικά. Μηνιαίως σήμερα προσφέρονται 200.000 επισκέψεις λιγότερες από γιατρούς που είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ. Οι συμβεβλημένοι ιδιώτες γιατροί με τον ΕΟΠΥΥ προσελήφθησαν στην ουσία, το 2012 και από τότε έχουμε μόνο αποχωρήσεις και καμία αντικατάσταση όσων αποχώρησαν. Οι μετακινήσεις ασθενών για εξειδικευμένες θεραπείες είναι κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε και το να έχουμε ένα νοσοκομείο σε κάθε πόλη δεν είναι πάντα μια βιώσιμη λύση. Η απερχόμενη Γ’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και μέλος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Εύη Ορφανού, είπε ότι η περιφέρεια έχει μεγάλη έλλειψη από γιατρούς ενώ πολλά περιφερειακά νοσοκομεία δεν έχουν ισότιμα κατανεμημένα τα χειρουργεία τους. Πολλά νοσοκομεία δεν βάζουν καθόλου χειρουργεία. Θα πρέπει να δώσουμε «αέρα» στους γιατρούς που κάνουν υπεράνθρωπες προσπάθειες σήμερα για να περιθάλπουν τους ασθενείς τους ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν και άλλοι γιατροί.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Η Κοινωνία των Πολιτών στην Επιδημία της Παραπληροφόρησης» και συντονιστή το Δημοσιογράφο Αντώνη Φουρλή, η Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Δόμνα Μιχαηλίδου, αναφέρθηκε στα fake news και την τάση που υπάρχει στο δημόσιο διάλογο σήμερα να χρησιμοποιούνται λέξεις και εκφράσεις που αποκλίνουν από την πραγματική ερμηνεία των πραγμάτων. Αναφέρθηκε στις προσπάθειες αναμόρφωσης του  συστήματος παιδικής προστασίας και συγκεκριμένα της αποϊδρυματοποίησης και στο πως αυτό πέρασε από τα μέσα ενημέρωσης. Αυτή τη στιγμή το κομμάτι της υγιεινής διδάσκεται σε τρία επίπεδα. Στην διδακτέα ύλη, μέσα από τις διάφορες δράσεις που εγκρίνονται από το ινστιτούτο εκπαιδευτικής πολιτικής και μέσα από τα εργαστήρια δεξιοτήτων. Αυτό που χρειάζεται είναι να γίνει αυτή η εκπαίδευση πιο βιωματική και να εμφυσήσουμε στα παιδιά την ανάγκη να αναζητούν την πρωτογενή πληροφορία. Από πλευράς του, ο Καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α Γκίκας Μαγιορκίνης, αναφέρθηκε στις θεωρίες συνωμοσίας και στις παραποιημένες ειδήσεις για τα εμβόλια, τονίζοντας ότι θα πρέπει να μάθουμε να διαχειριζόμαστε αυτές τις ειδήσεις. Το 12,5% των ανθρώπων που δεν εμβολιάστηκαν για τον COVID-19 είναι άνθρωποι που έχουν τη δική τους θεωρία και ήταν αδύνατο να μεταπειστούν. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ μεγάλο και θα πρέπει να δούμε πότε είναι η χρονική περίοδος που διαμορφώνεται η σκέψη αυτών των ανθρώπων. O Διευθυντής Περιεχομένου της διαΝΕΟσις Ηλίας Νικολαΐδης, παρουσίασε τις έρευνες κοινής γνώμης αναφορικά με την εμπιστοσύνη των πολιτών στα μέσα ενημέρωσης η οποία είναι πολύ χαμηλά σε σχέση με άλλες χώρες. Χαμηλή είναι και η εμπιστοσύνη των πολιτών στις ειδήσεις και μάλιστα οι πολίτες αποφεύγουν τις ειδήσεις. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες που η ενημέρωση γίνεται κυρίως από τα κοινωνικά δίκτυα. Αναφορικά με την περίοδο του COVID-19 σε σχετική έρευνα, βασική πηγή ενημέρωσης των περισσότερων, αποτέλεσε η τηλεόραση και το ίντερνετ. Ο απερχόμενος Γραμματέας Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Γιώργος Καλαμίτσης, τόνισε ότι η διασπορά των fake news σε θέματα υγείας προκαλεί περισσότερο θάνατο. Το είδαμε στην περίοδο του κορονοϊού. Αυτό υπήρχε και παλιότερα για ασθένειες όπως ο HIV και η Ηπατίτιδα C με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να καθυστερήσουν να ζητήσουν βοήθεια με αποτέλεσμα να έχουμε και εκεί θανάτους. Η αντιμετώπιση των fake news μπορεί να γίνει μέσα από τις διαδικασίες εκπαίδευσης και ενημέρωσης. Επίσης θα πρέπει να υπάρξει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τις ψευδείς ειδήσεις. Αυτό ίσως είναι δύσκολο για τις μεγάλες εταιρίες αλλά θα πρέπει το θέμα να τεθεί υπό συζήτηση. Θα πρέπει ακαδημαϊκή κοινότητα να φροντίσει να φτάσει η επιστημονική πληροφορία σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Στο τελευταίο Στρογγυλό Τραπέζι της πρώτης ημέρας με τίτλο: «Η Συμμετοχή των Ασθενών στις Πολιτικές Αποφάσεις» ο συντονιστής του, Καθηγητής Πολιτικής Υγείας, Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και Πρόεδρος Επιστημονικής Επιτροπής Ένωση Ασθενών Ελλάδας Κυριάκος Σουλιώτης, ανέφερε ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο επίπεδο που θα θέλαμε αν συγκρίνουμε την χώρα μας με την Κύπρο αλλά έχουν γίνει βήματα και στη χώρα μας όσον αφορά τη Κοινωνία των Πολιτών και τη συμμετοχή της στις αποφάσεις πολιτικών υγείας. Το ΕΣΥ δημιουργήθηκε πριν πολλά χρόνια και θα πρέπει να σκεφτούμε πάνω σε ένα νέο ΕΣΥ λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο. Οι δαπάνες για την υγεία κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης χαρακτηρίστηκαν ίσως ως πολυτέλεια. Ωστόσο αποδείχθηκε με τον COVID-19 ότι είναι επένδυση για την κοινωνία. Τα συμπεράσματα από την εμπειρία μας μέχρι τώρα είναι ότι οι ασθενείς θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων. Οι δράσεις των οργανώσεων τόσα χρόνια έχουν κάνει τους ασθενείς να είναι πιο ενημερωμένοι για τα θέματα που τους απασχολούν. Η εγγραμματοσύνη υγείας είναι η μόνη μας άμυνα απέναντι σε όλη αυτή την παραπληροφόρηση που μας κατακλύζει στο διαδίκτυο. Ο απερχόμενος Πρόεδρος Δ.Σ και νυν Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Νίκος Δέδες, ανέφερε ότι στο εξωτερικό, στις επιτροπές κοινωνικών υποθέσεων δημιουργούνται ομάδες για διάφορα θέματα και γίνονται προτάσεις από κοινού με τους ασθενείς. Ανάλογη φιλοσοφία πρέπει να υπάρξει και στη χώρα μας.  Σημαντικό επίσης είναι να δοθεί βάσει στην εγγραμματοσύνη υγείας ώστε να ξεπεράσουμε εμπόδια που έχουν να κάνουν με την κακή πληροφόρηση. Το ποσοστό ανικανοποίητων αναγκών στην υγεία στην Ε.Ε είναι 1,7% ενώ στην Ελλάδα είναι 8,1% παρά το γεγονός ότι σε μισθολογικό επίπεδο οι διαφορές είναι πολύ μικρές. Με βιντεοσκοπημένη παρέμβαση, ο  Επίτιμος Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου Μάριος Κουλούμας, ανέφερε ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας αφορά πρώτα τους ασθενείς και κυρίως αυτούς με χρόνια προβλήματα υγείας. Η συμμετοχή των ασθενών στην λήψη αποφάσεων αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη δημιουργία ενός ασθενοκεντρικού συστήματος υγείας και είναι θέμα δημοκρατίας και ισονομίας. Σε αυτό το δρόμο αναδεικνύεται ο ρόλος των οργανώσεων ασθενών σε τομείς που υπάρχουν μεγάλες προκλήσεις όπως οι περιπτώσεις όπου υπάρχει περιορισμός πόρων για παράδειγμα. Στην Κύπρο το Εθνικό Σύστημα Υγείας παρέχει υπηρεσίες σε χιλιάδες ασθενείς και τη επιτυχία του παρά τα προβλήματα επιτεύχθηκε με την συμμετοχή των ασθενών και την συναίνεση των πολιτικών κομμάτων. Σε συνέχεια και του πρόσφατου Μνημονίου Συνεργασίας, ενώνουμε τις δυνάμεις μας με το κίνημα των ασθενών της Ελλάδας για τη διεκδίκηση τη βελτίωση του συστήματος υγείας σε Ελλάδα και Κύπρο. Το Στρογγυλό Τραπέζι έκλεισε με συζήτηση εκπροσώπων πολιτικών κομμάτων. Ο Βουλευτής Α' Ανατολικής Αττικής της Νέας Δημοκρατίας και Πρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής Βασίλειος Οικονόμου, ανέφερε ότι η θεσμοθέτηση της συμμετοχής των ασθενών έγινε το 2022 και οι εμπλεκόμενοι είναι υποχρεωμένοι πλέον να ακούν τους ασθενείς για τις παρεμβάσεις που κάνουν. Η επιτροπή της Βουλής καλεί πάντα τους ασθενείς όπως και τους επιστήμονες και τους επαγγελματίες για τη λήψη των αποφάσεων και του ελέγχου του νομοθετικού έργου. Θέτοντας το παράδειγμα της ανάγκης δημιουργίας ενός νοσοκομείου στην Ανατολική Αττική ανέφερε ότι η Ένωση Ασθενών θα πρέπει να έχει λόγο και συμμετοχή, καταλήγοντας ότι όσο οι ασθενείς βρίσκονται μέσα στα κέντρα αποφάσεων εκπαιδεύονται ταυτόχρονα και αποκτούν εμπειρία. Έτσι θα εκπαιδευτούν και οι εκπρόσωποι των οργανώσεων ασθενών για να μπορούν να αντιμετωπίζουν καλύτερα τα προβλήματα. Ο Τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. και Βουλευτής Αχαΐας Ανδρέας Παναγιωτόπουλος, ανέφερε πως οι ενώσεις ασθενών αποτελούν σημαντικό παράγοντα στη χάραξη των πολιτικών υγείας οδηγώντας σε μεγαλύτερη ασφάλεια του Συστήματος Υγείας. Ο θεσμικός ρόλος των ασθενών θα πρέπει να ενισχύεται. Υπερθεμάτισε το Άρθρο 60 του Ν. 4931 που ενδυναμώνει τη συμμετοχή των ασθενών και τάχθηκε υπέρ του να γίνει η συμμετοχή των ασθενών υποχρεωτική και να μην επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Υπουργείου. Τέλος, ο Υπεύθυνος ΚΤΕ Υγείας, ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής και Βουλευτής Ιωαννίνων Ιωάννης Τσίμαρης, υπογράμμισε πως η Πολιτεία δεν έχει ακόμη καταλήξει στον βαθμό συμμετοχής των ασθενών στην λήψη αποφάσεων καλώντας τους όταν ο νόμος είναι σχεδόν έτοιμος να πουν τις παρατηρήσεις τους. Θα πρέπει να καλούνται να υποβάλουν τις προτάσεις τους συμβουλευτικά όταν διαμορφώνεται ο νόμος σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές. Τονίζοντας τη σημασία της εγγραματοσύνης των εκπροσώπων ανέφερε ευρωπαϊκές καλές πρακτικές και κατέληξε ότι οι ασθενείς μπορούν να βοηθήσουν την Πολιτεία να επαληθεύσει αν τα δεδομένα που έχει βάση των ερευνών ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ώστε να είναι δυνατό να ληφθούν σωστές αποφάσεις.

Οι εργασίες της δεύτερης μέρας του 12ου Πανελληνίου Ασθενών ξεκίνησαν σε Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Ψυχική Υγεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στη Μεταπανδημική Εποχή» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Τότα Καρλατήρα. Στην ομιλία της η Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων και Οργανώσεων Ψυχικής Υγείας ΠΟΣΟΨΥ και Μέλος Δ.Σ Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Κατερίνα Νομίδου, ανέφερε ότι η ψυχική υγεία παραμένει ο φτωχός συγγενής του Συστήματος Υγείας στην Ελλάδα, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους. Δυστυχώς στην Ελλάδα αναπτύξαμε τον νοσοκομειοκεντρικό σύστημα το οποίο σε συνδυασμό με το στίγμα δυσκολεύει την πρόσβαση των ασθενών στην παροχή υπηρεσιών. Είναι θετικό ότι από πέρυσι ξεκίνησε μια προσπάθεια για ψυχιατρική μεταρρύθμιση από την τέως Υπουργό κα. Ζωή Ράπτη. Η τομεοποίηση στην ψυχική υγεία απέτυχε και θα πρέπει να το ξαναδούμε από την αρχή. Ο ασθενής σήμερα έχει αδυναμία προσέγγισης του συστήματος και η Ελλάδα έχει το ρεκόρ σε ακούσιες νοσηλείες στην Ευρώπη. Το νέο σχέδιο δράσης για την ψυχική υγεία προβλέπει την ενσωμάτωση των κοινοτικών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Ο Υφυπουργός Υγείας Δημήτρης Βαρτζόπουλος, τόνισε ότι όλο σύστημα πρέπει να διαμορφωθεί έτσι ώστε να ευνοεί την κοινοτική περίθαλψη. Προχωράμε στην ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης της ψυχικής υγείας. Τα προβλήματα είναι τα εξής:  έγκαιρη διάγνωση των νέων περιστατικών και αντιμετώπιση των χρόνιων ασθενών ώστε να επανέλθουν γρήγορα στην κοινωνία όσοι μπορούν και όσοι δεν μπορούν να τύχουν ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και υποστήριξης. Σήμερα υπάρχουν κέντρα που δεν προλαβαίνουν να δουν νέα περιστατικά γεγονός που αποδεικνύει ότι το σύστημα έχει μεγάλες δυσκαμψίες. Πρέπει να ανασχεδιάσουμε το σύστημα και να διαθέσουμε πόρους, εντάσσοντας παράλληλα και τις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες ώστε να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις ανάγκες γιατί καταλαβαίνει κανείς ότι δεν είναι δυνατό να έχουμε ψυχίατρο σε κάθε ιατρικό κέντρο της χώρας. Ο νέος νόμος θα έρθει στη Βουλή από το 2024 και οι αλλαγές θα ξεκινήσουν από τον Απρίλιο του 2024. Είναι απαραίτητο να εκπαιδεύσουμε νέους επαγγελματίες ψυχικής υγείας κυρίως οικογενειακούς γιατρούς. Ο Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας  Υγείας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Μέλος Επιστημονικής Επιτροπής Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Χρήστος Λιονής, μνημόνευσε τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δείχνουν ότι η ψυχική υγεία είναι θέμα των παιδιών και των ενηλίκων. Ανέφερε πως σήμερα το σύστημα εκπαίδευσης είναι προσανατολισμένο κυρίως στην αρρώστια και δεν ευνοεί την γρήγορη διάγνωση. Έχει αποδειχθεί ότι οι ψυχοκοινωνικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη καρδιολογικών προβλημάτων και η πανδημία έδειξε ότι τα ψυχικά προβλήματα δεν διαχωρίζονται από τα υπόλοιπα ιατρικά προβλήματα. Θα πρέπει επίσης να δούμε πως θα στηρίξουμε το ανθρώπινο δυναμικό ώστε να μην μετακινείται από τον δημόσιο τομέα. Ο Καθηγητής Ψυχιατρικής και Διευθυντής της Α’ Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Στεφανής, τόνισε με τη σειρά του την αλλαγή που θα πρέπει να γίνει στο πρόγραμμα εκπαίδευσης. Όπως είπε, 3.000 ελληνόπουλα θα αρρωστήσουν μέχρι τα 25 τους από τις βαρύτερες μορφές ψυχικών ασθενειών. Αν δεν τους προσέξουμε θα γίνουν οι μελλοντικοί ασθενείς που θα μπαινοβγαίνουν στις δομές και στα ψυχιατρικά νοσοκομεία. Είναι σημαντική η δημιουργία των έγκαιρων μονάδων παρέμβασης. Το μοντέλο της κοινοτικής υποστήριξης είναι το μοντέλο που θα έπρεπε να λειτουργεί. Το κάθε περιστατικό να αντιμετωπίζεται έγκαιρα στον τόπο που συμβαίνει. Οτιδήποτε θα μπορέσει να ανακόψει τις ακούσιες νοσηλείες θα βρει υποστήριξη από τον ιατρικό κλάδο. Σήμερα έχουμε τις πρώτες τέτοιες μονάδες που δίνουν βάση στην πρόληψη. Η Ταμίας Δ.Σ της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας Λίλλιαν Μαρκάκη, ανέφερε πως θα πρέπει να εντάξουμε στο σύστημα την τηλεψυχιατρική γιατί θα βοηθήσει πολύ στις διαγνώσεις. Το άλλο σημαντικό αφορά τις οικογένειες και συγκεκριμένα τις ακαδημίες γονέων. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να αναπτυχθεί και αυτό όπως και οι τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας κάτι που αποδείχθηκε πολύ χρήσιμο στη χρονική περίοδο της πανδημίας. Θα πρέπει επίσης να δούμε με σοβαρότητα το burn out των λειτουργών υγείας ώστε να μπορούν να είναι αποτελεσματικοί και να παρέχουν τις υπηρεσίες που μπορούν.

Το Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Ψηφιακός Μετασχηματισμός - Η Θέση του Ασθενούς  στη Διελκυστίνδα των Δεδομένων Υγείας» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Βασιλική Αγγουρίδη ξεκίνησε τις εργασίες του με βιντεοσκοπημένη παρέμβαση του Αντιπροέδρου της Pfizer, Επικεφαλής του CDI και Επικεφαλής της Pfizer στην Θεσσαλονίκη Nico Gariboldi, αναφερόμενος στα νέα ψηφιακά εργαλεία της Pfizer όπως η τεχνητή νοημοσύνη η εικονική πραγματικότητα και το Internet of Things για να επιταχύνει την καινοτομία σε κάθε βήμα. Η Pfizer έχει τρεις προτεραιότητες: τη βελτίωση της υγείας των ασθενών, την ταχύτερη διαθεσιμότητα φαρμάκων στους ασθενείς και την ενίσχυση της ανάπτυξης των πρωτοποριακών μελλοντικών θεραπειών. Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να συμβάλει στην προώθηση μιας πιο ισότιμης πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Επίσης, τόνισε πως όλοι δουλεύουμε εντατικά για να καταστήσουμε πιο εύκολη την απομακρυσμένη διάγνωση και παρακολούθηση των ασθενών. Η Πρόεδρος και Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΗΔΙΚΑ Α.Ε Νίκη Τσούμα, ανέφερε πως το ηλεκτρονικό σύστημα για την εξυπηρέτηση των ογκολογικών ασθενών και νοσοκομείων θα κοστίσει 30 εκατομμύρια ευρώ και θα ολοκληρωθεί σε επόμενο διάστημα. Η ολοκλήρωση του ηλεκτρονικού ιατρικού φακέλου θα ολοκληρωθεί σε 2 χρόνια και θα παρέχει στον ασθενή τον πλήρη ιστορικό του φάκελο με όλα τα δεδομένα υγείας. Παράλληλα τρέχουν και άλλα ψηφιακά συστήματα που αφορούν την αναβάθμιση των συστημάτων των νοσοκομείων, την καλύτερη εξυπηρέτηση στο κλείσιμο ραντεβού και την απομαγνητοφώνηση γνωματεύσεων. Τα ιατρικά δεδομένα ανήκουν στους πολίτες και πρόσβαση σε αυτά έχει μόνο ο πολίτης με τον προσωπικού του κωδικό τον οποίο του δίνει ο γιατρός του. Στον ηλεκτρονικό φάκελο πρόσβαση υπάρχει επίσης και μέσω του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου μέσα από ασφαλείς κωδικούς. Πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο έχει επίσης ο προσωπικός μας γιατρός και ο θεράπων γιατρός μετά από συγκατάθεση του ασθενούς. Μια πρόταση είναι να ορίσουμε ένα σετ κοινών ανωνυμοποιημένων δεδομένων, των ελάχιστων δυνατών, που να είναι ανοιχτά για την ιατρική και γενικότερα επιστημονική κοινότητα. Από πλευράς Υπουργείο Υγείας, ο Δικηγόρος (ΔΝ) – Ειδικός επιστήμονας, Υπεύθυνος Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Υπουργείου Υγείας Δημήτρης Ζωγραφόπουλος, υπογράμμισε ότι η πλειονότητα των ασθενών δεν είναι εκπαιδευμένοι για να διαχειρίζονται με ασφαλή τρόπο τα δεδομένα τους. Ο καθένας έχει δικαίωμα να πάρει τα δεδομένα του αλλά θα πρέπει να μάθει και να τα διαφυλάττει, καθώς ουδείς πέραν του ιατρικού προσωπικού δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει τα δεδομένα ενός ασθενούς, καθώς εκείνα πολλές φορές αφορούν μέχρι και δύο ή τρεις γενιές πίσω. Η Επίκουρος Καθηγήτρια Μεθοδολογίας Έρευνας και Τεκμηριωμένης Νοσηλευτικής Πρακτικής Τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Γεωργία Κουρλαμπά, τόνισε πως η δευτερογενής χρήση των ιατρικών δεδομένων θέτει ένα μεγάλο ερώτημα, ιδίως για το αν πρέπει και με ποιο τρόπο να χρησιμοποιούνται αυτά τα στοιχεία και από ποιους. Θα πρέπει να υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες για το πως θα γίνουν τέτοια αιτήματα, ποιος θα αξιολογεί τα αιτήματα, ενώ θα πρέπει να υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες για το πως θα δίνονται αυτά τα στοιχεία. Για λόγους διαφάνειας θα ήταν σημαντικό τα αιτήματα να αναρτώνται και να είναι δημόσια. Υπάρχουν δεδομένα που είναι αδύνατο να δοθούν δημόσια και θα πρέπει να υπάρχουν περιορισμοί. Τέλος, ο απερχόμενος Β’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Δημήτρης Κοντοπίδης, αναφέρθηκε στον ψηφιακό μετασχηματισμό που έχει βοηθήσει πολύ τους ασθενείς οι οποίοι και τον έχουν αγκαλιάσει. Ο φάκελος ασθενούς είναι πολύ σημαντικός γιατί ο ασθενής θα έχει στα χέρια του το ιστορικό του και έτσι θα μπορεί να επιλέξει γιατρό και να εξυπηρετείται. Έτσι θα κατανέμονται πιο δίκαια οι πόροι στο σύστημα υγείας και με μεγαλύτερη απόδοση. Οι ασθενείς έχουν διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικό επίπεδο εξοικείωσης με την τεχνολογία και για αυτό θα πρέπει οι ασθενείς μέσω των συλλόγων τους να συμμετέχουν από την αρχή στο σχεδιασμό των ψηφιακών υπηρεσιών με τις υπηρεσίες του Υπουργείου.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Προσωπικός Γιατρός - Θεράπων Ιατρός - Ασθενής: Μια Θεραπευτική Συμμαχία» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Πέννυ Μπουλούτζα, η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας Φωφώ Καλύβα, τόνισε αρχικά πως ο προσωπικός γιατρός υπήρχε με τη μορφή του οικογενειακού γιατρού. Στις άλλες χώρες της Ευρώπης η πρωτοβάθμια υγεία μπαίνει σε προτεραιότητα και θα πρέπει και η χώρα μας να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Στην υπόλοιπη Ευρώπη οι γενικοί γιατροί και οι παθολόγοι αποτελούν το 20% του συνολικού ιατρικού δυναμικού. Στη χώρα μας αυτό το ποσοστό είναι μόλις στο 7% γεγονός που δυσκολεύει την λειτουργία του θεσμού του προσωπικού γιατρού. Το Υπουργείο βρίσκεται σε επικοινωνία με όλους τους φορείς  που καθορίζουν τα πρωτόκολλα, τη στόχευση και την εκπαίδευση των γιατρών. Στο επόμενο διάστημα θα υπάρξουν ανακοινώσεις σχετικά  με τον τρόπο που θα προωθήσουμε το θέμα. Ο Πρόεδρος ΚεΣΥ και Καθηγητής Παθολογίας- Ρευματολογίας στο ΕΚΠΑ Δημήτρης Μπούμπας, αναφέρθηκε στο χρόνο που απαιτείται για τη λειτουργία του θεσμού του προσωπικού γιατρού. Οι γιατροί που έχουν μπει στη λίστα των προσωπικών γιατρών έχουν εκπαιδευτεί στα δημόσια νοσοκομεία. Θα πρέπει λοιπόν ο προσωπικός γιατρός να καλλιεργήσει τις επαφές του με την ιατρική κοινότητα ώστε όταν θα φύγει από το νοσοκομείο να μπορεί να κατευθύνει τον ασθενή για το που θα πάει και τι θα κάνει. Το ποσοστό των Ελλήνων άνω των 65 ετών έχει διπλασιαστεί στα τελευταία 20 χρόνια. Σε αυτές τις ηλικίες αυξάνεται η συννοσηρότητα. Ένας ασθενής δεν μπορεί να πηγαίνει από γιατρό σε γιατρό. Θα πρέπει λοιπόν οι προσωπικοί γιατροί να εκπαιδεύονται κατάλληλα ώστε να μπορούν να παρέχουν περισσότερες πληροφορίες και υπηρεσίες. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη χρονικά γενική εκπαίδευση και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αλλάξουμε τα προγράμματα σπουδών στα πανεπιστήμια. Με τη σειρά του, ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής / Οικογενειακής Ιατρικής & Π.Φ.Υ. Ευάγγελος Φραγκούλης, υπογράμμισε ότι χρειάζονται ακόμη να συνταχθούν συγκεκριμένες οδηγίες που να ορίζουν πότε ένας προσωπικός γιατρός πρέπει να παραπέμψει έναν ασθενή σε άλλες ειδικότητες. Χρειάζεται να μπουν περισσότεροι γιατροί στο σύστημα των προσωπικών ιατρών και για αυτό θα πρέπει να δοθούν κίνητρα σε αυτούς τους γιατρούς. Ήταν επιτυχία το ότι καταφέραμε να φέρουμε στο σύστημα του προσωπικού γιατρού και γιατρούς που αρχικά απείχαν. Με περισσότερα κίνητρα θα αυξήσουμε το ποσοστό και αυτό είναι σημαντικό για τις απομακρυσμένες περιοχές όπου υπάρχει ορατός κίνδυνος υποστελέχωσης. Κλείνοντας, το Μέλος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδα και νυν Α’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ.  Μέμη Τσεκούρα, ανέφερε ότι οι ασθενείς σήμερα έχουν την εντύπωση ότι ο προσωπικός γιατρός δεν υπάρχει. Υπάρχουν πολλά προβλήματα όπως για τους ασθενείς με πολλαπλά προβλήματα και ελλείψεις σε πολλές περιοχές της χώρας. Η Ένωση Ασθενών Ελλάδας έχει εξειδικευμένες προτάσεις για αυτά τα προβλήματα.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Διασφάλιση Ποιότητας & Αξιολόγηση των Παρεχόμενων Υπηρεσιών Υγείας» και συντονίστρια τη Δημοσιογράφο Ανθή Αγγελοπούλου, η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Λίλιαν Βενετία Βιλδιρίδη, εξήρε αρχικά το έργο της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, αναφέροντας ότι πάντα το Υπουργείο ζητάει την άποψη των ασθενών για μεταρρυθμίσεις και νομοθετικά έργα. Δίνεται όπως τόνισε ιδιαίτερη έμφαση από το Υπουργείο στην πρόληψη και στο ταξίδι του ασθενούς για τη δημιουργία ενός ανθρωποκεντρικού συστήματος. Στις άμεσες παρεμβάσεις που συγκαταλέγεται και η κατοίκων νοσηλεία για ογκολογικούς ασθενείς με το πρόγραμμα «οίκοθεν» στον Άγιο Σάββα, θα ζητηθεί η άποψη της Ένωσης για αντίστοιχα προγράμματα άλλων θεραπευτικών κατηγοριών. Παράλληλα, σε συνεννόηση και με άλλα Υπουργεία, θα πρέπει να δοθούν κίνητρα κάλυψης ειδικοτήτων με άγονες προκηρύξεις όπως των αναισθησιολόγων, ενώ μέσα από την Επιτροπή Κλιματικής Κρίσης, θα έχει γίνει έως το Δεκέμβριο του 2024 αυτοψία και στα 127 νοσοκομεία. Η Πρόεδρος του ΟΔΙΠΥ Α.Ε Δάφνη Καϊτελίδου, στάθηκε στο ρόλο του ΟΔΙΠΥ που είναι ο έλεγχος και η αξιολόγηση των μονάδων υγείας χρησιμοποιώντας τουλάχιστον 40 δείκτες. Ρόλος μας είναι να δημιουργήσουμε εργαλεία για να διασφαλίζεται η ποιότητα και το πρώτο βήμα είναι να μάθουμε στις δομές υγείας πως μπορούν οι ίδιες να αυτοαξιολογηθούν. Όποιες παρεμβάσεις έχουν γίνει και έχουν βιωσιμότητα μέσα στο χρόνο έχουν προκύψει με τη βοήθεια των πρακτικών λογοδοσίας. Τα επόμενα βήματα του ΟΔΙΠΥ είναι η κατάρτιση ενός δικού μας οδικού χάρτη για την καλύτερη υπηρεσία προς τον ασθενή. Το ελληνικό σύστημα υγείας έχει μάθει να βρίσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση διαχείρισης κρίσης. Ο ΟΔΙΠΥ πρέπει να λύσει αυτό το πρόβλημα της μόνιμης κρίσης που αφορά κυρίως τις ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Ο Διοικητής της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας & Θράκης Δρ. Δημήτριος Γ. Τσαλικάκης, ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε πρόβλημα ελλείψεων σε νοσοκομεία της Βορείου Ελλάδας. Ο ΟΔΙΠΥ είναι μια καινοτομία του συστήματος υγείας, αναπτύχθηκε μέσα στην πανδημία και είχε μεγάλη συμβολή στο να αναλύσουμε τα δεδομένα ώστε να κάνουμε τις σωστές παρεμβάσεις. Σήμερα στα νοσοκομεία έχουμε μερικά από τα καλύτερα μηχανήματα στις δομές υγείας. Το πρόβλημα είναι ότι μας λείπει προσωπικό. Για αυτό θα πρέπει κάποιες εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες να τις συγκεντρώσουμε σε συγκεκριμένα νοσοκομεία. Ο Διοικητικής του ΓΝΑ Λαϊκό Θεοφάνης Ροΐδης, υπογράμμισε ότι το Λαϊκό νοσοκομείο είναι από τα πρώτα νοσοκομεία που ξεκίνησαν το πρόγραμμα της αξιολόγησης με τον ΟΔΙΠΥ. Έχουν γίνει πολλές αλλαγές και βελτιώσεις ως προς την αποτελεσματικότητα των παροχών που παρέχονται. Θέλουμε τον ασθενή να έχει ρόλο στη λήψη αποφάσεων για την υγεία. Κλείνοντας το πάνελ, ο απερχόμενος Πρόεδρος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και νυν Γενικός Γραμματέας Δ.Σ. Νίκος Δέδες, επεσήμανε ότι οι μετρήσεις στις λειτουργίες και στα αποτελέσματα των δομών υγείας είναι καθοριστικές για να ξέρουμε που βαδίζουμε και πως πρέπει να συνεχίσουμε. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό τα δεδομένα να μετρούνται για να υπάρχει και αξιολόγηση.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Ιδιωτικές Δαπάνες Πολιτών στην Υγεία» και συντονιστή το Δημοσιογράφο Αιμίλιο Νεγκή, ο Ακαδημαϊκός Συντονιστής MBA, ΕΚΠΑ Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας Ιωάννης Υφαντόπουλος, παραθέτοντας ερευνητικά στοιχεία, ανέφερε ότι μέχρι το 2009 η Ελλάδα βρισκόταν πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό οικονομικό μέσο όρο, ωστόσο σήμερα μετά από αλλεπάλληλες πολυμορφικές κρίσεις έχουμε χάσει σχεδόν το μισό της οικονομικής μας δυνατότητας. Η Ελλάδα παρουσιάζει σήμερα μια υστέρηση κατά 3 μονάδες σε σχέση με την Ε.Ε στην δημόσια χρηματοδότηση του συστήματος υγείας. Στο κομμάτι των καταναλωτών, το υπέρογκο ποσοστό του 35% παρέχεται out of pocket για υπηρεσίες υγείας, μεγαλύτερες δηλαδή δαπάνες από εκείνες του ΕΟΠΥΥ. Αποτελέσματα έρευνας σε 52.000 νοικοκυριά και 126.000 άτομα, ανέδειξαν την αύξηση των ιδιωτικών δαπανών των ελληνικών νοικοκυριών για υγεία από το 2009 στο 2020 κατά 38%. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ο τριπλασιασμός των καταστροφικών δαπανών για την υγεία οι οποίες φτωχοποίησαν τους Έλληνες όπου καταστροφικές δαπάνες λογίζονται οι δαπάνες που γίνονται με χρήματα που περικόπτονται από άλλες βασικές δαπάνες διαβίωσης. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η χώρα μας είναι πρώτη στις ανικανοποίητες ανάγκες του ελληνικού πληθυσμού. Σήμερα οι ανικανοποίητες ανάγκες είναι στο 6,7% ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 1%. Ειδικά για τα φτωχά στρώματα οι ανικανοποίητες ανάγκες είναι στο 17%. Στις προτάσεις συγκαταλέγονται η αναδιάρθρωση της αγοράς απέναντι στα μονοπώλια και η χρηματοδότηση των θεραπειών βάσει της ποιότητας ζωής που προσφέρουν. Η Διοικήτρια του ΕΟΠΥΥ Θεανώ Καρποδίνη, ανέφερε ότι το 2023 ήταν η πρώτη χρονιά που ο ΕΟΠΥΥ πήρε παραπάνω χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό ως χρηματοδότηση καθώς τα προηγούμενα χρόνια λόγω πανδημίας δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα. Την τελευταία τετραετία υπήρξε βέβαια μια έμμεση χρηματοδότηση περίπου 350 εκατομμύρια. Υπάρχουν έμμεσες και άμεσες δυνατότητες επιπλέον χρηματοδότησης. Το θέμα είναι πως θα αξιοποιήσουμε αυτά τα χρήματα. Στις προτεραιότητες βρίσκονται η αύξηση προσβασιμότητας και ισότητα στην πρόσβαση στην υγεία σε όλους του πολίτες, η προσπάθεια πρόληψης της δαπάνης ώστε μέσω ελέγχων να μην υπάρχουν περιπτώσεις υπερσυνταγογράφησης και η κοστολόγηση υπηρεσιών στην πραγματική τους βάση ώστε και η συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα να γίνει με ισότιμα κριτήρια. Ο Πρόεδρος ΟΣΦΕ Βασίλης Μπιρλιράκης, ανέφερε ότι το δημογραφικό αλλάζει τα δεδομένα καθώς κάθε χρόνο ο πληθυσμός μειώνεται κατά 60.000. Παράλληλα ο πληθυσμός γερνά με ότι αυτό σημαίνει για την ιατρική δαπάνη όσο και για τις ασφαλιστικές εισφορές οι οποίες μειώνονται. Σήμερα επίσης η συμμετοχή των ασφαλισμένων στο φάρμακο είναι κοντά στο 50%. Με τα ποσοστά που προορίζονται στην πρόληψη αντί στην θεραπεία, η σχέση της Ελλάδας προς την Ε.Ε είναι 1 προς 50. Άρα θα πρέπει να δαπανηθούν χρήματα στην πρόληψη πριν φτάσει ο ασθενής στο φαρμακείο ή στο νοσοκομείο. Τέλος, η απερχόμενη Αν. Γραμματέας  Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και νυν Πρόεδρος Δ.Σ. Βάσω Ραφαέλα Βακουφτσή, τόνισε πως οι Έλληνες γνωρίζουμε τι σημαίνει να πληρώνουμε από την τσέπη μας για ιατρικές δαπάνες και το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο για τα χρόνια νοσήματα ή για φάρμακα που δεν συνταγογραφούνται. Στη χώρα μας έχουμε εξαιρετική πρόσβαση στο φάρμακο. Όσον αφορά το μεγάλο κόστος κάποιων θεραπειών θα πρέπει να το βλέπουμε συνολικά δηλαδή τι κερδίζει η κοινωνία και η οικονομία από την βελτίωση της ποιότητας ζωής ενός ανθρώπου καθώς θα μπορεί το δημόσιο ταμείο να κερδίζει πιθανώς από αποφυγή νοσηλειών, καταβολής συντάξεων ή επιδομάτων.

Στο Στρογγυλό Τραπέζι με τίτλο: «Κλινικές Μελέτες: Ασθενείς - Επιστήμη – Επένδυση» και συντονίστρια τη Νατάσσα Σπαγαδώρου, ο Β’ Αντιπρόεδρος Ε.Ο.Φ Σπύρος Σαπουνάς, ανέφερε πως υπάρχει μια αύξηση στα χρήματα που δαπανώνται για κλινικές μελέτες τα προηγούμενα χρόνια ενώ έχουν γίνει σημαντικές παρεμβάσεις και στο θεσμικό πλαίσιο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια για διευκόλυνση των κλινικών μελετών και η χώρα μας θα πρέπει και αυτή να ευθυγραμμιστεί με την ευρωπαϊκή προσπάθεια. Η Πρόεδρος HACRO Ευαγγελία Κοράκη, ανέφερε πως από το 2019 η Ελλάδα βελτιώνει τη θέση της στην Ευρώπη στην έγκριση νέων κλινικών μελετών και το 2023 μέχρι την 1η Νοεμβρίου είχαν δοθεί 227 εγκρίσεις για κλινικές δοκιμές. Ο τομέας των κλινικών μελετών είναι πολύ θελκτικός για διεθνείς επενδύσεις, ωστόσο είναι πολύ ανταγωνιστικός που σημαίνει ότι αν δεν τις πάρει η χώρα μας θα τις πάρει κάποιος άλλος και αυτό προϋποθέτει εκπαιδευμένο προσωπικό και πολίτες και άρση των γραφειοκρατικών προβλημάτων. Η Διευθύντρια Ερευνών του ΙΝΕΒ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του ECRIN Αναστασία Χατζηδημητρίου, τόνισε πως η επιτροπή ECRIN έχει στόχο την υποστήριξη των κλινικών μελετών προσφέροντας εργαλεία και δεδομένα για να διευκολύνει τους ερευνητές στο έργο τους. Η Ελλάδα μπήκε σε αυτή τη νέα υποδομή το 2023 και στόχος είναι να γίνει σημείο αναφοράς για τις κλινικές μελέτες στη χώρα. Η Ελλάδα είναι η 13η χώρα που μπήκε σε αυτή την υποδομή και θα αναλάβει την ανάλυση των δεδομένων των κλινικών μελετών εκτός από τη συμμετοχή της σε κλινικές μελέτες. Τέλος, η απερχόμενη Α’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και νυν Β’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ Κατερίνα Κουτσογιάννη, αναπτύσσοντας τη σημασία και το ρόλο των κλινικών μελετών στην πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία, ανέφερε πως υπάρχουν πολλά προβλήματα στην ένταξη των ασθενών στις μελέτες με αποτέλεσμα να δημιουργούνται καθυστερήσεις και ακυρώσεις. Θα πρέπει να εκπαιδευτούν οι ασθενείς και να ξέρουν ότι δεν κινδυνεύει η ασφάλειά τους. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Ακαδημία Ασθενών της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας σε ευρωπαϊκά πρότυπα που ήδη λειτουργεί, συνδράμει στην εγγραμματοσύνη των ασθενών για το ζήτημα.

Στο τελευταίο Στρογγυλό Τραπέζι του Συνεδρίου με τίτλο: «Πρόσβαση στην Καινοτομία - Παρακαταθήκη για το Μέλλον» και συντονιστή το Δημοσιογράφο Γιώργο Σακκά, ο Γενικός Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Υγείας Άρης Αγγελής, τόνισε πως πέρα από προϊόντα έχουμε και διαδικασίες καινοτόμες. Για παράδειγμα αυτό που κάνει το Υπουργείο τώρα για την παρακολούθηση της επάρκειας φαρμάκων είναι μια καινοτόμα διαδικασία. Για να υπάρχει μια καινοτομία θα πρέπει να υπάρχει μια ανάγκη. Αυτή είναι που θα καθοδηγήσει την βιομηχανία για να παράγει μια καινοτομία. Τα συστήματα υγείας εκτός από την αποτελεσματικότητα μιας τεχνολογίας πρέπει να εξετάζουν και το οικονομικό αντίκτυπο ώστε να υπάρχει διάχυση του κέρδους στην κοινωνία. Ένα ακόμη στοιχείο που θα πρέπει να εξετάζεται σε μια καινοτομία είναι η βιωσιμότητά της γιατί αν έχουμε πολλούς ασθενείς στους οποίους θα πρέπει να χορηγηθεί μια καινοτόμα θεραπεία που είναι ακριβή το σύστημα δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί. Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, και Γενικός Διευθυντής του Σ.Α.Φ.Ε.Ε. Δρ. Αντώνιος Αυγερινός, υπογράμμισε ότι η καινοτομία είναι μονόδρομος για επιστήμονες, φαρμακοβιομηχανίες και ασθενείς και το απέδειξε η πανδημία όταν μέσα σε ένα χρόνο είχαμε εμβόλιο που έσωσε ζωές, ενώ παράλληλα συνδράμει τα μέγιστα στη σωστή συμμόρφωση των ασθενών στη θεραπεία. Το Υπουργείο Υγείας πρέπει να εκμεταλλευτεί τα ψηφιακά εργαλεία που διαθέτει για να βελτιώσει το σύστημα υγείας δίνοντας αξία στον ασθενή. Ο Γενικός Διευθυντής του PhARMA Innovation Forum Greece (PIF) Ιωάννης Κωτσιόπουλος, ανέφερε ότι η φαρμακευτική καινοτομία έχει καταφέρει να αλλάξει τη ζωή μας, να ζούμε περισσότερο να επιστρέφουμε στη δουλειά μας μετά από ένα πρόβλημα και να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής. Η καινοτομία θα μας δώσει λύσεις σε αυτό που έχουν ανάγκη οι ασθενείς. Θα πρέπει να αναλογιστούμε ποιες είναι οι ακάλυπτες θεραπευτικές ανάγκες και να κατευθύνουμε προς τα εκεί τις δυνάμεις μας. Θα πρέπει όμως να έχουμε και τα εργαλεία στα χέρια μας και για να έχουν οι ασθενείς πρόσβαση σε αυτά τα σκευάσματα χρειαζόμαστε περισσότερες πληροφορίες για να μπορούμε να κάνουμε καλή οικονομική διαχείριση. Επίσης δεν είναι όλες οι καινοτομίες το ίδιο και δεν μπορούν να έχουν τον ίδιο βαθμό αποζημίωσης. Οι κλινικές μελέτες μπορούν να αποτελέσουν πόλο ανάπτυξης για τη φαρμακοβιομηχανία αλλά μπορούν να δώσουν πρόσβαση δωρεάν σε πολλούς ασθενείς. Ο Επιστημονικός Διευθυντής της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) Μάρκος Ολλανδέζος, επεσήμανε ότι στην Ελλάδα έχουμε πρόσβαση με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στην καινοτομία. Το ερώτημα είναι αν αξιοποιούμε σωστά τα εργαλεία που έχουμε για παράδειγμα τα μη καινοτόμα φάρμακα. Η πρόσβαση στην καινοτομία περνά μέσα από τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα μη καινοτόμα φάρμακα. Επίσης, θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε σωστούς μηχανισμούς και να κάνουμε σωστές διακρίσεις για το ποιος λαμβάνει καινοτόμα προϊόντα και με ποιον τρόπο αλλά φυσικά να έχουμε και τους απαραίτητους πόρους, ενώ η μεγαλύτερη διείσδυση των γενοσήμων θα δώσει δημοσιονομικό χώρο. Ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Μιχάλης Χειμώνας, εστίασε στο ότι η καινοτομία είναι μια αμαξοστοιχία που θα πάρει ασθενείς και θα προχωρήσει μπροστά. Η τεχνολογία από το 2020 έχει περάσει σε άλλα επίπεδα με γονιδιακές θεραπείες και θα πρέπει να ακολουθήσουμε και εμείς τις επιταγές. Είναι κρίσιμο στην Ελλάδα να υιοθετήσουμε πολιτικές που ενισχύουν την φαρμακευτική καινοτομία και όχι που την περιστέλλουν. Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ιατρικών & Βιοτεχνολογικών Προϊόντων (ΣΕΙΒ) Δημήτρης Νίκας, τόνισε πως θα πρέπει να υπάρχει το ρυθμιστικό πλαίσιο που να επιτρέπει την εισαγωγή της καινοτομίας στη χώρα μας. Επίσης θα πρέπει να υπάρξει αποζημίωση του καινοτόμου φαρμάκου με βάση την αξία του στον ασθενή, και στο κοινωνικό σύνολο. Τα μαθήματα της πανδημίας ήταν πολλά, όπως για παράδειγμα να μπορούμε να παρακολουθούμε τον ασθενή από μακριά ή μπορούμε να μειώσουμε τα κρεβάτια σε κάποιες κλινικές. Το ερώτημα είναι πως θα χρησιμοποιήσουμε το σύστημα και τις νέες τεχνολογίες ώστε να αξιοποιήσουμε τα δεδομένα για να έχουμε καινοτόμες διαδικασίες. Ο Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας και Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Κώστας Αθανασάκης, υπογράμμισε ότι στις σημερινές εισερχόμενες τεχνολογίες, είναι πιο δίκαιο να μιλάμε για βαθμούς καινοτομίας με αξιακά κριτήρια. Εφόσον εκείνες πληρούν τα κριτήρια της κλινικής αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να αποζημιώνονται αλλά όχι με τις τιμές που μπορεί να ζητούν. Το παράδειγμα της πανδημίας και της συντόμευσης χρόνων για την είσοδο της καινοτομίας, πρέπει να αποτελέσει εφαλτήριο και στο σήμερα. Αυτή η διαδικασία δεν υφίσταται χωρίς δεδομένα, στα οποία πρέπει να γίνεται συστηματική χρήση. Όταν εκείνα είναι διαθέσιμα φυσικά με τους νομικούς περιορισμούς, παράγεται το δημόσιο αγαθό της γνώσης. Τέλος ο Υπεύθυνος Δημοσίων Υποθέσεων της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας Αναστάσιος Σαμουηλίδης, επεσήμανε ότι στη κρίση και στην αξιολόγηση της καινοτομίας είναι καθοριστικός ο ρόλος των συλλόγων των ασθενών. Η αίσθηση που έχουμε ως ασθενείς είναι ότι υπάρχει πρόσβαση στην καινοτομία αλλά δεν είναι πάντα εύκολη. Θα ήταν καλό να επιταχύνουμε όμως τις διαδικασίες και να μην περιμένουμε πότε θα συνεδριάσει μια επιτροπή ή να ολοκληρωθούν γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Οι εργασίες του Συνεδρίου ολοκληρώθηκαν με αποφώνηση του απερχόμενου Προέδρου Δ.Σ. Νίκου Δέδε και της Νέας Προέδρου Δ.Σ. Βάσως Ραφαέλας Βακουφτσή.