Η ιαπωνική προσέγγιση δείχνει τον δρόμο για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας

Πώς θα πρέπει να μετράται η επιτυχία του ελληνικού συστήματος υγείας έως το 2035; Με βάση τη συγκράτηση της δαπάνης και τον αριθμό των μεταρρυθμίσεων ή κυρίως με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα που επιτυγχάνονται για τους ασθενείς;

Το ερώτημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης «Καθορίζοντας την Επιτυχία πριν τις μεταρρυθμίσεις: Ένας Νέος Διάλογος για την Υγεία», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στις 5 Σεπτεμβρίου 2026, στο Περίπτερο της Ιαπωνίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας και της φαρμακευτικής βιομηχανίας.

Τη συζήτηση διοργάνωσε η Daiichi Sankyo Ελλάδος, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ιαπωνίας και με τη συμμετοχή των Takeda Ελλάδος και Astellas Ελλάδος, ενώ τον συντονισμό είχε η δημοσιογράφος Νίκη Λυμπεράκη.

Την εκδήλωση προλόγισε ο εκπρόσωπος του Ιαπωνικού Κοινοβουλίου και ιατρός Kazuhiro Fujii, ο οποίος αναφέρθηκε στην ενισχυόμενη συνεργασία Ελλάδας και Ιαπωνίας και στη σημασία ενός ισχυρού συστήματος υγειονομικής και φαρμακευτικής περίθαλψης.

Διαχείριση του κόστους ή μέτρηση της αξίας

Ο δημόσιος διάλογος κινήθηκε γύρω από την ανάγκη να περάσει το σύστημα υγείας από μια λογική που εστιάζει κυρίως στη διαχείριση του κόστους σε μια προσέγγιση που μετρά την αξία και την πραγματική αποτελεσματικότητα των πολιτικών υγείας. Κοινό σημείο των παρεμβάσεων ήταν ότι η επιτυχία του συστήματος δεν μπορεί να αποτιμάται μόνο με οικονομικούς ή διοικητικούς δείκτες, αλλά και από τα αποτελέσματά του στην υγεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Στο επίκεντρο τέθηκαν η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, η χρήση των δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων και η συστηματική αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόζονται.

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης αναφέρθηκε στην ανάγκη διαρκούς ιεράρχησης των προτεραιοτήτων για το μέλλον, ορθολογικής κατανομής των διαθέσιμων πόρων και ταχύτερης υιοθέτησης και αξιοποίησης της τεχνολογίας και της καινοτομίας, με στόχο την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας του συστήματος υγείας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «για να μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι κάθε ασθενής θα λαμβάνει τη θεραπεία που πρέπει να πάρει και να μη στερηθεί κανείς την κατάλληλη αγωγή, πρέπει οι διαθέσιμοι πόροι να κατανέμονται με τρόπο λογικό, αποτελεσματικό και βιώσιμο».

Ο Άρης Αγγελής, εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας και Πρόεδρος της Επιτροπής Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης, τόνισε ότι στόχος κάθε συστήματος υγείας είναι η μεγιστοποίηση της υγείας και της ποιότητας ζωής του πληθυσμού με τους διαθέσιμους πόρους και υπογράμμισε ότι η Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας είναι κρίσιμη για τη βέλτιστη κατανομή των πόρων αυτών. Ως πρακτικό παράδειγμα αλλαγής πολιτικής υγείας ανέφερε το Ταμείο Καινοτομίας, συνοψίζοντας τη λογική που, όπως είπε, πρέπει να διέπει τις αποφάσεις στην Υγεία. «Μετράμε και αποφασίζουμε, μετράμε και αλλάζουμε, μετράμε και βελτιώνουμε».

Η Παυλίνα Καρασιώτου, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επισήμανε ότι οι περιορισμένοι πόροι επιβάλλουν την ιεράρχηση των αναγκών και τον σχεδιασμό ενός μακροπρόθεσμου πλάνου για το μέλλον της Υγείας. Αναγνώρισε παράλληλα τη σημασία των νέων εργαλείων και τόνισε ότι η μεγάλη πρόκληση είναι τα μικροδεδομένα και τα συμπεράσματα από επιμέρους παρεμβάσεις να αξιοποιηθούν στον συνολικό σχεδιασμό των πολιτικών υγείας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «το μεγάλο στοίχημα και η μεγάλη πρόκληση είναι πώς αυτά τα μικροδεδομένα και τα συμπεράσματα από τη μικροάσκηση θα μπορέσουν να γίνουν μακροάσκηση και να μας βοηθήσουν να μιλήσουμε πραγματικά για σχεδιασμό πολιτικών».

Η Θωμαΐς Κωνσταντοπούλου, Γενική Διευθύντρια της Daiichi Sankyo Ελλάδος και Κύπρου, αναφέρθηκε σε αρχές της ιαπωνικής πρακτικής στον στρατηγικό σχεδιασμό, όπως ο σαφής καθορισμός του σκοπού, η «φρέσκια ματιά», η σταδιακή βελτίωση και η συστηματική μάθηση από τα δεδομένα, σημειώνοντας ότι μπορούν να αποτελέσουν οδηγό για τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων στην Υγεία. «Η βιωσιμότητα δεν είναι απλώς περιορισμός της δαπάνης. Είναι να γνωρίζουμε ποιο αποτέλεσμα θέλουμε να πετύχουμε με κάθε ευρώ που επενδύουμε - και να έχουμε το θάρρος να αλλάζουμε όταν τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν το πετυχαίνουμε» τόνισε η κα. Κωνσταντοπούλου.

Η επικεφαλής της Daiichi Sankyo πρότεινε ακόμη την πιλοτική εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου μοντέλου φροντίδας σε συγκεκριμένη θεραπευτική περιοχή, με εξαρχής συμφωνημένους στόχους και δείκτες και με συστηματική αξιολόγηση ολόκληρης της διαδρομής του ασθενούς.

Ο Δημήτρης Παπαγεωργίου, Country Head της Takeda Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας, τόνισε ότι «δεν λείπει από κανέναν φορέα της Υγείας ούτε η θέληση ούτε η γνώση για τη βελτίωση της υγείας. Αυτό που πιστεύω ότι λείπει από όλους μας είναι μια κοινή αποδοχή για το τι ακριβώς μετράμε ως επιτυχία». Όπως ανέφερε, ακολουθώντας το πρότυπο της ιαπωνικής προσέγγισης, χρειάζεται ένα βήμα πίσω ώστε να διαμορφωθεί ένα κοινό όραμα για το ελληνικό σύστημα υγείας, με σαφή βήματα υλοποίησης. Ο κ. Παπαγεωργίου πρόσθεσε ακόμη ότι σήμερα υπάρχουν πλέον τα απαραίτητα εφόδια για μια τέτοια προσέγγιση, καθώς είναι διαθέσιμα δεδομένα από διαφορετικές πηγές και η τεχνολογία που επιτρέπει τον καθορισμό συγκεκριμένων, μετρήσιμων αποτελεσμάτων.

Η Άντζελα Νίκολη, Market Access & Governmental Affairs Country Lead της Astellas Ελλάδος, υπογράμμισε ότι «η επιτυχία ενός συστήματος υγείας δεν μετριέται από τον αριθμό των μεταρρυθμίσεων αλλά από το πόσο καλύτερη έγινε η ζωή των ασθενών που υπηρετεί. Αν δεν μπορούμε να αποδείξουμε ότι οι πολιτικές μας οδηγούν σε έγκαιρη πρόσβαση στην καινοτομία, καλύτερα κλινικά αποτελέσματα και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής, τότε πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας». Παράλληλα, η κα. Νίκολη επισήμανε πως η πραγματική βιωσιμότητα δεν περιορίζεται στον δημοσιονομικό έλεγχο, αλλά αφορά την «ικανότητα του συστήματος να δημιουργεί μετρήσιμη αξία για τους ασθενείς και την κοινωνία, σήμερα και στο μέλλον».

Το επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή

Από τις τοποθετήσεις προέκυψε ένα κοινό σημείο αναφοράς. Η βιωσιμότητα του συστήματος υγείας δεν εξαντλείται στη συγκράτηση της δαπάνης, αλλά συνδέεται με σαφείς στόχους, μετρήσιμα αποτελέσματα και συστηματική αξιολόγηση των πολιτικών που εφαρμόζονται. Το επόμενο βήμα είναι αυτή η προσέγγιση να δοκιμαστεί στην πράξη, μέσα από συγκεκριμένες συνεργασίες και πιλοτικές εφαρμογές, με πραγματικά δεδομένα, ώστε να μπορεί να αποτιμηθεί αν και σε ποιο βαθμό οδηγεί σε καλύτερη πρόσβαση, καλύτερα κλινικά αποτελέσματα και ουσιαστική βελτίωση της ζωής των ασθενών.