Kavita Patel: Οι κλινικές μελέτες θησαυρός που η Ελλάδα δεν έχει αξιοποιήσει

Τον καθοριστικό ρόλο των κλινικών μελετών για την επιστήμη, τους ασθενείς αλλά και την οικονομία παρουσίασε η Kavita Patel, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Roche Hellas για Ελλάδα και Κύπρο, κατά την παρουσία της στο 24ο Annual HealthWorld Conference του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου. Συμμετέχοντας στο panel με θέμα «Maximizing the impact of clinical trials for science, patients and the economy», η επικεφαλής της Roche Hellas ανέδειξε το μήνυμα ότι οι κλινικές μελέτες δεν αποτελούν μόνο μοχλό επιστημονικής προόδου αλλά και έναν αναξιοποίητο ακόμη θησαυρό για την Ελλάδα.

Στη συζήτηση, που συντόνισε ο Αχιλλέας Γραβάνης, Καθηγητής Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και Ερευνητής του ΙΜΒΒ-ΙΤΕ, συμμετείχαν ο Σπύρος Σαπουνάς, Πρόεδρος του ΕΟΦ, ο Μελέτιος Αθανάσιος Δημόπουλος, Καθηγητής Αιματολογίας/Ογκολογίας και Διευθυντής του Τμήματος Κλινικής Θεραπευτικής στο ΓΝ «Αλεξάνδρα», ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), και η Ευαγγελία Κοράκη, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης CROs (HACRO).

Η Kavita Patel στάθηκε ιδιαίτερα στον αντίκτυπο των κλινικών μελετών σε πολλαπλά επίπεδα. Όπως ανέφερε, «για τους ασθενείς σημαίνουν πρόσβαση σε θεραπείες υψηλής ποιότητας χωρίς κόστος, ενώ για τους γιατρούς και τους ερευνητές αποτελούν ευκαιρία να διευρύνουν τις γνώσεις τους και να εμβαθύνουν την εξειδίκευσή τους». Παράλληλα, επεσήμανε ότι τα οφέλη είναι εξίσου σημαντικά και για τα συστήματα υγείας, αφού οι μελέτες προσελκύουν επενδύσεις, δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, ενισχύουν τις υποδομές και συμβάλλουν στην εξοικονόμηση πόρων.

Η επικεφαλής της Roche Hellas αναφέρθηκε και στη συμβολή της εταιρείας. Επισήμανε ότι μόνο το 2024 η Roche επένδυσε παγκοσμίως πάνω από 14 δισ. ευρώ σε Έρευνα και Ανάπτυξη, ενώ στην Ελλάδα βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 45 κλινικές μελέτες σε περισσότερα από 140 ερευνητικά κέντρα, με τη συμμετοχή άνω των 830 ασθενών. Η Kavita Patel πρόσθεσε ότι την τελευταία τριετία η Roche έχει επενδύσει πάνω από 8 εκατ. ευρώ στη χώρα μας, στηρίζοντας έμπρακτα την επιστημονική κοινότητα και το εθνικό σύστημα υγείας.

Περαιτέρω η η Kavita Patel υπογράμμισε ότι παρά τις σημαντικές δυνατότητες της χώρας η Ελλάδα εξακολουθεί να προσελκύει περιορισμένες επενδύσεις στην κλινική έρευνα. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι από τα 52 δισ. ευρώ που επενδύθηκαν το 2023 σε Έρευνα και Ανάπτυξη στην Ευρώπη, μόλις 161 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στη χώρα μας. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα κατατάσσεται σήμερα στη 13η θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ στις νέες αιτήσεις για κλινικές μελέτες, με 178 αιτήσεις το 2024 και 104 στο πρώτο εξάμηνο του 2025. Μάλιστα επισήμανε ότι την ίδια θέση καταλαμβάνει και ως προς τις καταχωρημένες μελέτες στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης Κλινικών Μελετών (CTIS), με 245 να βρίσκονται σε στάδιο προσέλκυσης ασθενών από τις συνολικά 645 μελέτες που ήταν ενεργές τον Ιούνιο του 2025. Η επικεφαλής της Roche Hellas τόνισε ότι τα στοιχεία αυτά δείχνουν το μεγάλο περιθώριο βελτίωσης που έχει η χώρα μας στην ευρωπαϊκή κατάταξη.

Η Kavita Patel επεσήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα διαθέτει εξαιρετικό ιατρικό και επιστημονικό δυναμικό, καθώς και όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να εξελιχθεί σε κόμβο κλινικών μελετών στην Ευρώπη. Ωστόσο τόνισε ότι για να αξιοποιηθεί αυτή η προοπτική είναι αναγκαίος ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα συνδυάζει κίνητρα προς τις εταιρείες, βελτιωμένες διαδικασίες και υποδομές που θα διευκολύνουν την ταχεία και ποιοτική διεξαγωγή μελετών, αλλά και ένα σταθερό και βιώσιμο πλαίσιο φαρμακευτικής πολιτικής. Ανάμεσα στις προτάσεις που παρουσίασε περιλαμβάνονται η διάθεση άνω του 50% των πόρων από τον μηχανισμό επενδυτικού clawback υπέρ των κλινικών μελετών, η επέκταση της επιλεξιμότητας σε διεθνείς χορηγούς, η επιτάχυνση των εγκρίσεων και η αποτελεσματική χρήση της ψηφιακής πλατφόρμας υποβολής και έγκρισης.

Παράλληλα, η επικεφαλής της Roche Hellas τόνισε ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες λαμβάνουν υπόψη ορισμένους κρίσιμους παράγοντες όταν επιλέγουν σε ποια χώρα θα διεξαγάγουν κλινικές μελέτες. Όπως είπε, αυτοί περιλαμβάνουν την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, την ύπαρξη ώριμου οικοσυστήματος, την αναγνώριση της αξίας της καινοτομίας, την ταχεία και βιώσιμη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, αλλά και την ποιότητα και την ταχύτητα διεξαγωγής των μελετών.

Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η Kavita Patel εξέφρασε την πεποίθηση ότι με ξεκάθαρη στρατηγική, στοχευμένες συνεργασίες και ισχυρά κίνητρα, η Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε περιφερειακό ηγέτη στην Έρευνα και Ανάπτυξη.

Η Ελλάδα μπροστά σε μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί

Η Ελλάδα καλείται να αξιοποιήσει το ιατρικό και επιστημονικό της δυναμικό, να μετατρέψει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε πραγματική ευκαιρία και να διεκδικήσει τη θέση που της αξίζει στον ευρωπαϊκό χάρτη της κλινικής έρευνας. Όπως υπογράμμισε η Kavita Patel, το στοίχημα αυτό δεν αφορά μόνο την πρόοδο της επιστήμης, αλλά και την ενίσχυση της οικονομίας και του συστήματος υγείας – έναν στόχο που μπορεί να γίνει πραγματικότητα με στρατηγική, συνεργασίες και αποφασιστικότητα.