Stop στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών

Στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής εισάγεται την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026, το νομοσχέδιο για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Προβλέπει απαγόρευση πρόσβασης για παιδιά κάτω των 15 ετών, με έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ψήφισή του στην Ολομέλεια προγραμματίζεται για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.

Τις βασικές ρυθμίσεις παρουσίασαν τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.

Η νομοθετική πρωτοβουλία εντάσσεται στην εθνική στρατηγική για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους του διαδικτύου. Στόχος είναι η πρόληψη της προβληματικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων και η προστασία της ψυχικής και σωματικής υγείας των ανηλίκων.

Βασική αλλαγή αποτελεί η ανάθεση της ευθύνης για την επαλήθευση της ηλικίας στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες.

Τι αλλάζει για τα παιδιά κάτω των 15 ετών

Το νέο νομοσχέδιο θεσπίζει ηλικιακό όριο πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να απαγορεύει γενικά τη χρήση του διαδικτύου ή την κατοχή κινητού τηλεφώνου από ανηλίκους.

Ο περιορισμός αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένο κατάλογο πλατφορμών. Η υπαγωγή τους στη ρύθμιση εξαρτάται από το είδος των υπηρεσιών που παρέχουν. Οι σημαντικότερες προβλέψεις είναι οι εξής:

• Δεν αρκεί η συγκατάθεση των γονέων. Παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση στις συγκεκριμένες υπηρεσίες, ακόμη και με γονική άδεια.
• Ο περιορισμός αφορά και τους υπάρχοντες λογαριασμούς. Τα παιδιά που έχουν ήδη δημιουργήσει λογαριασμό δεν εξαιρούνται από το νέο ηλικιακό όριο.
• Η ηλικία υπολογίζεται με βάση το έτος γέννησης και όχι την ακριβή ημερομηνία. Για την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου, όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν το ίδιο έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν τα 15 τους χρόνια την 1η Ιανουαρίου. Έτσι, από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2012 δεν θα υπάγονται στον νέο ηλικιακό περιορισμό, ακόμη κι αν συμπληρώνουν τα 15 τους χρόνια τον Δεκέμβριο του 2027. Αντίθετα, όσα γεννήθηκαν το 2013 θα πρέπει να περιμένουν έως την 1η Ιανουαρίου 2028, ανεξάρτητα από τον μήνα γέννησής τους.
• Οι έφηβοι 15 έως 17 ετών δεν υπάγονται στην απαγόρευση. Εξακολουθούν, ωστόσο, να προστατεύονται από τους κανόνες που ισχύουν για τους ανήλικους χρήστες ψηφιακών υπηρεσιών.

Έλεγχος ηλικίας και προσωπικά δεδομένα

Οι ψηφιακές πλατφόρμες θα υποχρεούνται να χρησιμοποιούν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών. Η απλή δήλωση της ημερομηνίας γέννησης δεν θα θεωρείται επαρκής.

Την ανάγκη αποτελεσματικότερου ελέγχου αναδεικνύει και η έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, από τους μαθητές που χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα, το 66% στο Δημοτικό και το 74% στο Γυμνάσιο και το Λύκειο δήλωσαν ψευδή ηλικία κατά την εγγραφή τους, παρακάμπτοντας τους υφιστάμενους περιορισμούς.

Για τον έλεγχο θα μπορούν να αξιοποιούνται ψηφιακά εργαλεία, όπως το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, αλλά και άλλες αξιόπιστες λύσεις που πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Η χρήση των συγκεκριμένων εφαρμογών δεν θα είναι υποχρεωτική.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η επαλήθευση θα μπορεί να γίνεται μέσω ψηφιακής επιβεβαίωσης ότι ο χρήστης πληροί το ηλικιακό όριο. Με τον τρόπο αυτό, δεν θα χρειάζεται να γνωστοποιεί στην πλατφόρμα το ονοματεπώνυμο, την ακριβή ημερομηνία γέννησης ή τον αριθμό της ταυτότητάς του.

Τη σημασία της αξιόπιστης επαλήθευσης ηλικίας ανέδειξε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Όπως επισήμανε, η εφαρμογή του μέτρου πρέπει να συνδυάζει την αποτελεσματική προστασία των παιδιών με τον σεβασμό στην ιδιωτικότητα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι πλατφόρμες θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν κατάλληλες τεχνολογικές λύσεις, χωρίς να δεσμεύονται από μία συγκεκριμένη εφαρμογή.

Ψηφιακός εθισμός και επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών

Η προστασία της ψυχικής και σωματικής υγείας των ανηλίκων αποτελεί βασικό στόχο της νομοθετικής παρέμβασης. Η υπερβολική και προβληματική χρήση των κοινωνικών δικτύων μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη συγκέντρωση και την αυτοεκτίμηση των παιδιών. Παράλληλα, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και ο διαδικτυακός εκφοβισμός ενδέχεται να επιβαρύνουν την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη.

Ενδεικτικά των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι στο ψηφιακό περιβάλλον είναι τα στοιχεία ερευνών που περιλαμβάνονται στο συνοδευτικό υλικό του νομοσχεδίου.

• Στην ευρωπαϊκή έρευνα EU Kids Online 2026, στην οποία συμμετείχαν 28.465 παιδιά ηλικίας 10 έως 16 ετών από 19 ευρωπαϊκές χώρες, μόλις το 48% δήλωσε ότι αισθάνεται ασφαλές στο διαδίκτυο.
• Στην Ελλάδα, σε έρευνα που πραγματοποίησε το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου τον Φεβρουάριο του 2025, συμμετείχαν 2.500 μαθητές ηλικίας 10 έως 18 ετών. Από τα ευρήματα προκύπτει ότι ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει υπερβολική χρήση του διαδικτύου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αυτά βασίζονται στις απαντήσεις των ίδιων των παιδιών και δεν αποτελούν κλινική διάγνωση εθισμού.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, χαρακτήρισε τον ψηφιακό εθισμό των ανηλίκων ζήτημα δημόσιας υγείας, τονίζοντας την ανάγκη έγκαιρης παρέμβασης. Όπως επισήμανε, το ηλικιακό όριο αποτελεί μέτρο πρόληψης απέναντι στις αρνητικές συνέπειες της προβληματικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της εξασφάλισης χρόνου για μάθηση, παιχνίδι και ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, που συμβάλλουν στην υγιή ανάπτυξη των ανηλίκων.

Στις ψηφιακές πλατφόρμες η ευθύνη για την προστασία των ανηλίκων

Το νομοσχέδιο αναθέτει στις ψηφιακές πλατφόρμες την ευθύνη για την τήρηση του ηλικιακού ορίου. Οι πάροχοι θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα, ενώ η συμμόρφωσή τους θα ελέγχεται από τις αρμόδιες εποπτικές αρχές.

Δεν προβλέπονται πρόστιμα ή άλλες νέες ποινές για παιδιά και γονείς σε περίπτωση παραβίασης του ηλικιακού περιορισμού. Οι κυρώσεις αφορούν τις πλατφόρμες και θα επιβάλλονται μέσω του υφιστάμενου ευρωπαϊκού πλαισίου για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA).

Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) έχει τον ρόλο του Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών, ενώ το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συμμετέχουν στην εποπτεία, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους.

Για πλατφόρμες εγκατεστημένες σε άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΕΕΤΤ θα διαβιβάζει τις υποθέσεις πιθανών παραβάσεων στην αρμόδια αρχή της χώρας εγκατάστασης ή, κατά περίπτωση, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι αρμόδιες ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές θα αξιολογούν τις παραβάσεις και θα επιβάλλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις.

Η γονική επίβλεψη εξακολουθεί, ωστόσο, να έχει σημαντικό ρόλο. Οι γονείς μπορούν ήδη να αξιοποιούν τα διαθέσιμα εργαλεία γονικού ελέγχου και την ενημερωτική πλατφόρμα parco.gov.gr. Δεν απαιτείται υποχρεωτική εγγραφή των οικογενειών σε κάποια νέα εφαρμογή.

Ο Υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, υπογράμμισε ότι η προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των οικογενειών. Όπως επισήμανε, οι γονείς χρειάζονται ουσιαστική στήριξη απέναντι στους μηχανισμούς των κοινωνικών δικτύων που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση. Τόνισε επίσης ότι οι εταιρείες οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη για την ασφάλεια των υπηρεσιών που παρέχουν, με την Πολιτεία να καθορίζει σαφείς κανόνες προστασίας.

Η Ελλάδα προωθεί κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων

Παράλληλα με το ελληνικό νομοσχέδιο, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση ενός ευρύτερου ευρωπαϊκού πλαισίου για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον. Πρόκειται για την πρόταση Κανονισμού EU Kids Act, την οποία παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Σεπτεμβρίου 2026. Στη διαμόρφωση της πρωτοβουλίας συμμετείχε ενεργά και η Ελλάδα, με πρωτοβουλίες του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει κοινό ηλικιακό όριο 15 ετών για τη δημιουργία αυτόνομου λογαριασμού στα κοινωνικά δίκτυα. Για παιδιά από 13 έως κάτω των 15 ετών εξετάζεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού από γονέα ή κηδεμόνα, με υποχρεωτικά εργαλεία γονικού ελέγχου και ημερήσιο όριο χρήσης μίας ώρας.

Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την ασφαλέστερη λειτουργία των ψηφιακών υπηρεσιών. Μεταξύ αυτών είναι ο περιορισμός πρακτικών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση, όπως η ατέρμονη κύλιση περιεχομένου (infinite scroll). Οι ρυθμίσεις δεν περιορίζονται στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά επεκτείνονται και σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες, με διαφορετικές υποχρεώσεις ανάλογα με τη λειτουργία τους.

Σημειώνεται ότι η ευρωπαϊκή πρόταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί και δεν αποτελεί ισχύοντα Κανονισμό. Η 1η Ιανουαρίου 2027 αφορά αποκλειστικά την προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής της ελληνικής ρύθμισης.