Το Κέντρο Ολιστικής Διαχείρισης Καρκίνου στη Δυτική Μακεδονία, παράδειγμα για τον σχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας

Με ταχείς ρυθμούς προχωρά ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη ολοκληρωμένων ογκολογικών υπηρεσιών στη Δυτική Μακεδονία. Η ανάπτυξη των νέων ογκολογικών υπηρεσιών στο Γενικό Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας «Μποδοσάκειο» είχε ανακοινωθεί στις 23 Ιουλίου από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και ήδη στις 24 Αυγούστου 2026 εκδόθηκε η πρόσκληση χρηματοδότησης για τη δημιουργία Κέντρου Ολιστικής Διαχείρισης Καρκίνου, συνολικού προϋπολογισμού 27 εκατ. ευρώ.

Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026–2030. Το έργο που περιγράφεται στην πρόσκληση περιλαμβάνει την κατασκευή νέου Ακτινοθεραπευτικού Κέντρου, όπου θα εγκατασταθεί PET-SCAN, καθώς και την επέκταση του Ακτινολογικού Τμήματος για την εγκατάσταση μαγνητικού τομογράφου υψηλής ισχύος 3 Tesla. Στόχος είναι η παροχή ολοκληρωμένων ογκολογικών υπηρεσιών στους κατοίκους της Δυτικής Μακεδονίας και η αποσυμφόρηση των αντίστοιχων μονάδων σε νοσοκομεία της Βόρειας Ελλάδας.

Η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ, που είχε υποδεχθεί θετικά την αρχική ανακοίνωση για τη χρηματοδότηση, εστιάζει ιδιαίτερα στη διαδικασία που οδήγησε στη συγκεκριμένη απόφαση. Η διαδρομή ξεκίνησε από την καταγραφή των αναγκών των ογκολογικών ασθενών της Δυτικής Μακεδονίας και οδήγησε στην αξιοποίηση των δεδομένων για τον σχεδιασμό των απαιτούμενων υπηρεσιών.

Ο Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, Γιώργος Καπετανάκης, επισημαίνει ότι η σημασία της απόφασης δεν περιορίζεται στο ύψος της επένδυσης και στις νέες δυνατότητες που δημιουργεί, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο προέκυψε. Η αφετηρία, όπως εξηγεί, ήταν ένα βασικό ερώτημα. «Ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που ζουν με τον καρκίνο σε μια συγκεκριμένη περιοχή και πώς μπορούμε να τις καλύψουμε καλύτερα;»

Η μελέτη των αναγκών στη Δυτική Μακεδονία

Tης απόφασης προηγήθηκε, μελέτη που εκπονήθηκε από την 3η Υγειονομική Περιφέρεια, την ΕΛΛΟΚ και το Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ, με στόχο τη συνολική αποτύπωση των αναγκών ογκολογικής φροντίδας στη Δυτική Μακεδονία.

Η μελέτη εξέτασε την επιδημιολογική εικόνα της περιοχής, χαρτογράφησε τις υφιστάμενες δομές και υπηρεσίες και κατέγραψε τις διαδρομές και τις μετακινήσεις των ασθενών για την πρόσβασή τους στην αναγκαία ογκολογική φροντίδα.

Σύμφωνα με την ΕΛΛΟΚ, τα ευρήματα ανέδειξαν ιδιαίτερα επιβαρυμένη εικόνα και σαφή ανάγκη παρέμβασης. Η τεκμηρίωση αυτή αποτέλεσε τη βάση για τον σχεδιασμό των νέων ογκολογικών υπηρεσιών στην Πτολεμαΐδα.

Η διαδρομή προς την πολιτική απόφαση

Στη διαδρομή από την καταγραφή των αναγκών έως την πολιτική απόφαση, η ΕΛΛΟΚ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συμβολή συγκεκριμένων προσώπων και φορέων.

Η Ομοσπονδία αναφέρεται στον Διοικητή της 3ης ΥΠΕ Δημήτρη Τσαλικάκη, επισημαίνοντας την πρωτοβουλία να διερευνηθούν συστηματικά οι ανάγκες της περιοχής και να αναζητηθούν συγκεκριμένες λύσεις μέσα από τη συνεργασία και την επιστημονική τεκμηρίωση.

Την επιστημονική ανάλυση των δεδομένων ανέλαβε η Δάφνη Καϊτελίδου, Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του ΕΚΠΑ, μαζί με την ομάδα της, μετατρέποντας τα διαθέσιμα στοιχεία σε τεκμηρίωση πάνω στην οποία μπορούσε να στηριχθεί ο σχεδιασμός.

Από την πλευρά της Πολιτείας, η ΕΛΛΟΚ επισημαίνει ότι μετά την παρουσίαση των αναγκών ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προχώρησε στην πολιτική απόφαση για την παρέμβαση, ενώ ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης συνέβαλε στην εξασφάλιση της χρηματοδότησης.

Η συνεργασία της 3ης ΥΠΕ, της επιστημονικής κοινότητας, της ΕΛΛΟΚ και της Πολιτείας επέτρεψε έτσι να περάσει η καταγραφή των αναγκών σε συγκεκριμένο σχεδιασμό και πλέον στο στάδιο της πρόσκλησης χρηματοδότησης.

Παράδειγμα για τον σχεδιασμό της ογκολογικής φροντίδας

Η περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας δείχνει ότι ο σχεδιασμός των υπηρεσιών υγείας μπορεί να ξεκινά από τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού και να οδηγεί σε στοχευμένες παρεμβάσεις, αντί να αναπαράγει το ίδιο μοντέλο σε κάθε περιοχή.

Αυτό είναι και το στοιχείο που δίνει στην παρέμβαση της Πτολεμαΐδας ευρύτερο ενδιαφέρον. Η αξία του παραδείγματος δεν βρίσκεται στην αντιγραφή των ίδιων δομών σε άλλες περιοχές, αλλά σε μια διαδικασία στην οποία τα δεδομένα, η επιστημονική τεκμηρίωση και η εμπειρία των ασθενών συνδέονται με τις αποφάσεις πολιτικής υγείας.

Η ΕΛΛΟΚ θεωρεί ότι η ίδια προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές της χώρας, με τον σχεδιασμό να προσαρμόζεται κάθε φορά στις ιδιαίτερες ανάγκες του πληθυσμού. Όπως συνοψίζει η Ομοσπονδία: «Από τα δεδομένα στη γνώση. Από τη γνώση στον σχεδιασμό. Και από τον σχεδιασμό στις αποφάσεις που βελτιώνουν πραγματικά τη ζωή των ανθρώπων».