Οι χρόνιες πληγές του διαβήτη δεν είναι μόνο ιατρικές

Χωρίς πιστοποίηση τα φαρμακεία για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα

Έντονη είναι η αντίδραση της Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ στο άρθρο 4 της Υπουργικής Απόφασης Δ3(α)4822 (ΦΕΚ Β’/1197/12-03-2025), το οποίο εξαιρεί τα ιδιωτικά φαρμακεία από την υποχρέωση πιστοποίησης για τη διάθεση ιατροτεχνολογικών προϊόντων (Ι/Π). Η Ομοσπονδία θεωρεί τη ρύθμιση αυτή κατάφωρη παραβίαση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού MDR, επισημαίνοντας ότι:

Υπονομεύεται η ασφάλεια και η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων,
Παραβιάζεται η αρχή της ισότιμης μεταχείρισης των παρόχων,
Ενισχύονται φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος των πιστοποιημένων φορέων.

Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ έχει απευθύνει σχετική επιστολή στον Υπουργό Υγείας, ζητώντας την κατάργηση της επίμαχης διάταξης και την καθιέρωση ενιαίων, αυστηρών κανόνων πιστοποίησης για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπως προβλέπει το ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η ασφάλεια των ιατροτεχνολογικών προϊόντων, σημειώνει η Ομοσπονδία, δεν μπορεί να εξαρτάται από την επαγγελματική ιδιότητα του διανομέα και τονίζει ότι «είτε πρόκειται για φαρμακείο είτε για πάροχο, η πιστοποίηση πρέπει να είναι κοινή και υποχρεωτική. Οτιδήποτε λιγότερο διακυβεύει όχι μόνο την υγεία των ασθενών, αλλά και την αξιοπιστία του συστήματος υγείας στο σύνολό του».

Αδιαφανής διαχείριση κονδυλίων για αναλώσιμα διαβήτη

Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ καταγγέλλει σοβαρές στρεβλώσεις και αδιαφανείς χειρισμούς στην αναπροσαρμογή του προϋπολογισμού για την κατηγορία Λ4 του Διαβήτη, η οποία αφορά σε υλικά ζωτικής σημασίας για χιλιάδες ασθενείς. Όπως αναφέρει, κονδύλια της υποκατηγορίας Λ4Β — που αφορούν σε υλικά ζωτικής σημασίας — «εξαφανίστηκαν» ή κατανεμήθηκαν εικονικά σε άλλες υποκατηγορίες, χωρίς καμία τεκμηρίωση.

Ποσά που είχαν ήδη εισπραχθεί για δαπάνες της Λ4Β φέρεται να διοχετεύτηκαν σε κατηγορίες όπως η Λ4Γκαι η Λ4Δ, κατά τρόπο που η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει «εικονικό». Επιπλέον, μέρος του προϋπολογισμού μεταφέρθηκε εκτός του πλαισίου της Λ4, παρά το γεγονός ότι η ισχύουσα νομοθεσία το επιτρέπει μόνο όταν η κατηγορία προορισμού έχει μηδενικό clawback — κάτι που δεν ισχύει για την κατηγορία Λ4Α, η οποία ήδη επιβαρύνεται με ποσοστό 23%.

Η συνέπεια αυτών των ενεργειών είναι να προβλέπεται περαιτέρω αύξηση του clawback για το 2024, με εκτιμήσεις που το ανεβάζουν ακόμη και στο 35%. Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ προειδοποιεί ότι τέτοιου είδους αυθαιρεσίες θέτουν σε κίνδυνο την πρόσβαση των ασθενών σε αναγκαία υλικά και εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.

Η χρηστή διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων είναι κρίσιμος πυλώνας εμπιστοσύνης προς το σύστημα υγείας. Όταν πρόκειται για ευάλωτους ασθενείς και ανάγκες επιβίωσης, κάθε αδιαφανής μετακίνηση πόρων δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι πράξη με πραγματικές συνέπειες για την υγεία των πολιτών.

Χωρίς καθοδήγηση η εφαρμογή του OTP για τους ασθενείς

Το νέο σύστημα ταυτοποίησης και συνταγογράφησης αναλωσίμων (OTP), το οποίο τέθηκε σε ισχύ από τον ΕΟΠΥΥ στις αρχές Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει σημαντική σύγχυση και ταλαιπωρία στους ασθενείς. Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ μεταφέρει πλήθος παραπόνων από άτομα με διαβήτη και τους φροντιστές τους, οι οποίοι — όπως καταγγέλλεται — δεν έχουν λάβει καμία επίσημη πληροφόρηση σχετικά με τις νέες διαδικασίες.

Παρότι ο ΕΟΠΥΥ αναφέρει ότι η σχετική ενημέρωση έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του, η Ομοσπονδία επισημαίνει πως η μονομερής διάθεση πληροφορίας στο διαδίκτυο δεν επαρκεί — ιδίως για τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι και όσοι δεν έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία. Η πρόσβαση στη θεραπεία, σημειώνει, δεν μπορεί να εξαρτάται από την ικανότητα του ασφαλισμένου να αναζητήσει ψηφιακά αποσπασματικές πληροφορίες. Παράλληλα, καμία από τις προτάσεις που έχει καταθέσει η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ δεν έχει υλοποιηθεί. Μεταξύ αυτών:

Η δυνατότητα εμφάνισης αναδυόμενων παραθύρων με πληροφορίες για τους γιατρούς κατά την έκδοση γνωματεύσεων.
Η διασύνδεση του OTP με την πλατφόρμα gov.gr, ώστε να απλοποιηθεί η διαδικασία πιστοποίησης των αριθμών τηλεφώνου των ασφαλισμένων.

Η τεχνολογία από μόνη της δεν λύνει προβλήματα — όταν απουσιάζει η καθοδήγηση και η διαφάνεια, δημιουργεί νέα. Η ψηφιακή μετάβαση του ΕΟΠΥΥ δεν μπορεί να βασίζεται στην αυτονόητη ικανότητα όλων να κατανοούν περίπλοκες διαδικασίες. Όταν πρόκειται για χρόνιους ασθενείς, η πληροφορία δεν είναι πολυτέλεια — είναι όρος πρόσβασης στην ίδια τη θεραπεία.

Εμπόδια στην αποζημίωση και χρήση σύγχρονων επιθεμάτων

Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ εκφράζει έντονη ανησυχία για την πολιτική του Ανώτατου Υγειονομικού Συμβουλίου (ΑΥΣ) ως προς την έγκριση και αποζημίωση των άμορφων επιθεμάτων, σε μορφή σπρέι με αναγεννητικούς παράγοντες, τα οποία είναι αποδεδειγμένα αποτελεσματικά στην επούλωση χρόνιων και διαβητικών ελκών.

Παρότι τα προϊόντα αυτά περιλαμβάνονται από το 2022 στον κατάλογο αποζημιούμενων ιατροτεχνολογικών υλικών του ΕΟΠΥΥ, το ΑΥΣ απαιτεί, ως προϋπόθεση για τη χρήση τους, την αποτυχία συμβατικής αγωγής διάρκειας 10 έως 12 μηνών. Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ χαρακτηρίζει την απαίτηση αυτή ιατρικά επισφαλή, διοικητικά αυθαίρετη και οικονομικά επιζήμια, καθώς καθυστερεί ή εμποδίζει την εφαρμογή κατάλληλων θεραπειών και οδηγεί σε επιδείνωση της κατάστασης των ασθενών.

Σε πρόσφατη περίπτωση ασφαλισμένου με διαβήτη τύπου 1 και ανοιχτό έλκος στη δεξιά πτέρνα, το ΑΥΣ απέρριψε αίτημα αποζημίωσης για άμορφο επίθεμα, παρά τη γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού και την τεκμηριωμένη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς. Η Ομοσπονδία, με επιστολή της (αρ. πρωτ. 1174/19-2-2025), ζήτησε την απευθείας έγκριση του συγκεκριμένου προϊόντος, στη βάση ιατρικών, νομοθετικών και επιστημονικών τεκμηρίων. Ωστόσο — όπως καταγγέλλει — η απάντηση του ΑΥΣ δεν ανταποκρίθηκε στην ουσία του αιτήματος, αλλά επικαλέστηκε υπαινιγμούς περί προσβολής του κύρους του Προέδρου και των μελών του Συμβουλίου.

Αναγνωρίζοντας την ανάγκη επανεξέτασης, η Ομοσπονδία προχώρησε σε νέα επιστολή, καλώντας το ΑΥΣ να δώσει εμπεριστατωμένη απάντηση. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως δηλώνει, θα προχωρήσει σε όλες τις νόμιμες ενέργειες εναντίον των μελών που απάντησαν με τρόπο αντιεπιστημονικό και επικίνδυνο, επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρακτικές μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε ακρωτηριασμούς ή θανάτους.

Την ίδια στιγμή, το real-time σύστημα ηλεκτρονικής έγκρισης, που εξασφάλιζε άμεση ανταπόκριση στα αιτήματα, έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από τον Σεπτέμβριο του 2024, με αποτέλεσμα να εκκρεμούν 18 αιτήματα χωρίς απάντηση. Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ ζητά:

Την κατάργηση της σχετικής απόφασης του ΑΥΣ
Την επαναφορά του real-time συστήματος
Τη δυνατότητα άμεσης συνταγογράφησης των επιθεμάτων από τους θεράποντες ιατρούς, χωρίς καθυστερήσεις και παρεμβάσεις.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ιατρικό, είναι θεσμικό. Η καθυστέρηση πρόσβασης σε αποτελεσματική θεραπεία οδηγεί σε ακρωτηριασμούς, επιπλοκές και, ενδεχομένως, σε απώλεια ζωής — με κόστος όχι μόνο για τον ασθενή αλλά και για το ίδιο το δημόσιο σύστημα υγείας.

Ανάγκη για δίκαιο, λειτουργικό και προσβάσιμο σύστημα υγείας

Υπό το βάρος όλων αυτών των προβλημάτων η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει να υπερασπίζεται με τεκμηρίωση και επιμονή τα δικαιώματα των ασθενών με διαβήτη. Ο Πρόεδρός της, Χρήστος Δαραμήλας, υπογραμμίζει: «Η Π.Ο.Σ.Σ.Α.Σ.ΔΙΑ. παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον ρόλο της ως θεματοφύλακας των δικαιωμάτων των ανθρώπων με Σακχαρώδη Διαβήτη. Με συνέπεια και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, παλεύουμε καθημερινά απέναντι σε αποφάσεις και πρακτικές που υπονομεύουν την αξιοπρεπή και ισότιμη πρόσβαση των ασφαλισμένων σε υπηρεσίες και υλικά υγείας. Δεν θα επιτρέψουμε οι ασάφειες, οι παραλείψεις ή η αδιαφορία να πλήξουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που εκπροσωπούμε. Η φωνή μας παραμένει δυνατή, διεκδικητική και πάντα στο πλευρό των πολιτών με διαβήτη».

Οι παρεμβάσεις της Ομοσπονδίας δεν συνιστούν απλώς θεσμική πίεση. Αντανακλούν την ανάγκη για ένα σύστημα υγείας δίκαιο, λειτουργικό και πραγματικά προσβάσιμο σε όσους το έχουν ανάγκη. Οι ασθενείς με διαβήτη δεν ζητούν προνόμια — ζητούν το αυτονόητο: να μην χρειάζεται καθημερινός αγώνας για όσα θα έπρεπε να είναι αυτονόητα.